Do wojny trzeba było i można było nie dopuścić

Rz: Kiedy skończy się wojna?

Dawid Usupaszwili:

Nie sądzę, by stało się to szybko. Wyszliśmy poza granice konfliktu gruzińsko-osetyjskiego i gruzińsko-rosyjskiego. Patrzę na mapę Gruzji i widzę poligon światowych potęg. To stwarza wielkie ryzyko, także dla Gruzji.

Wojna się zaczęła, gdy prezydent Micheil Saakaszwili wydał rozkaz, by gruzińskie wojska zaatakowały Osetię Południową 8 sierpnia. Dlaczego zapadła taka decyzja? Jak ją pan ocenia?

Od lat narastał problem, jak rozwiązać konflikty z separatystami. Co zrobić, by Rosja zostawiła Gruzję w spokoju i dała szansę Gruzinom na porozmawianie z Osetyjczykami i Abchazami. W jakich warunkach i kto podjął decyzję o wojnie, nie wiem. Wiem natomiast, że wojenne rozwiązanie było niedobre. Trzeba było robić wszystko, co możliwe i niemożliwe, by nie dać się wciągnąć w taki scenariusz.

Czyli prezydent Saakaszwili popełnił błąd?

To, że gruzińskie wojska stanęły twarzą w twarz z rosyjskimi i doszło do działań wojennych, to był błąd. Ale kto i co zaczął oraz co chciał osiągnąć, trudno teraz powiedzieć. Jasne jest, że Rosja dążyła do tego konfliktu, czekała na niego. Rosyjska Federalna Służba Bezpieczeństwa podsunęła jakoś Saakaszwilemu swój plan, a on go zrealizował.

Jak FSB mogła podrzucić swój plan?

Nie jestem specjalistą od FSB, ale widzę rezultaty. Gdybym wiedział, jak to zrobiono, sam powinienem pracować w FSB.

Jaki wpływ będzie miała ta wojna na życie polityczne Gruzji?

Nastąpią poważne zmiany. Wydarzenia o takiej skali, które dotknęły praktycznie wszystkich mieszkańców Gruzji, muszą mieć konsekwencje polityczne. Jakie one będą, dowiemy się po zakończeniu rosyjskiej agresji.

Uważam, że te wydarzenia wymagają, by Gruzini je ocenili. Gdy tylko będą po temu warunki, naród powinien się wypowiedzieć w wolnych wyborach. Teraz trudno powiedzieć, jakie byłyby ich wyniki. Jedno jest jasne: kiedy tylko warunki pozwolą, kiedy będą międzynarodowe gwarancje pokoju, powinniśmy dać Gruzinom szansę na zabranie głosu.

W związku z wojną opozycja nie chciała komentować działań prezydenta Micheila Saakaszwilego. A pan komentuje, krytykuje...

Nie zgadzam się z taką interpretacją. Ja już pierwszego dnia konfliktu mówiłem, że wojny można było uniknąć. I trzeba było jej uniknąć. Ale stało się inaczej. Przyjdzie czas na wyciągnięcie z tego wniosków i konsekwencji.

Dlaczego Rosjanie zaatakowali Gruzję poza granicami separatystycznych republik Osetii Południowej i Abchazji?

Rosjanie traktują Osetię Południową i Abchazję jako kanały wywierania wpływu na Gruzję. Dali wyraźnie do zrozumienia, że mają plan, by przywieźć do Gruzji rząd, który by służył interesom Moskwy.

Jacy politycy gruzińscy mogliby zrealizować taki plan?