Sąd I instancji uwzględnił powództwo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznał za bezskuteczną w stosunku do niego umowę darowizny, na mocy której dłużnik przeniósł na stronę pozwaną własność nieruchomości.
Wziął jednak pod uwagę, że tylko jeden z małżonków - darczyńców było dłużnikiem.
W związku z powyższym orzekł, że darowizna była bezskuteczna względem wierzyciela tylko co do udziału w wysokości 1/2 części. W apelacji pozwana podniosła, że Sąd nie odrzucił pozwu, mimo niedopuszczalności drogi sądowej.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu nie uznał zarzutów apelacji za trafne jednak zaskarżony wyrok zmienił i powództwo oddalił.
Wskazał, że począwszy od uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 12.03.2003 r. sygn. akt III CZP 85/02, powszechnie akceptowane jest w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym skarga pauliańska (art. 527 k.c.) może służyć ochronie należności publicznoprawnych.
Odmienny pogląd od wyrażonego w zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny zaprezentował w kwestii uznania darowizny za bezskuteczną jedynie co do udziału wynoszącego 1/2 części w darowanej nieruchomości.
Sąd przyjął, że podobnie jak nie można uznać za nieważną czynności prawnej tylko w stosunku do jednej z osób, których oświadczenia woli są konieczne dla ważnego dokonania czynności, to również skutków bezskuteczności nie można ograniczyć tylko do jednego z małżonków.
Istniałaby także trudność w ustaleniu, w jakiej części czynność miałaby zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do jednego z małżonków, jako że w chwili dokonywania darowizny jej przedmiot wchodził do majątku wspólnego.
Nie ma więc żadnych podstaw, aby w sprawie ze skargi pauliańskiej przesądzić, w jakiej części czynność powinna być uznana za bezskuteczną w stosunku do małżonka będącego dłużnikiem.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18.04.2017 r., sygn. akt I ACa 1291/16
