Prawidłowe rozliczenie VAT to problem niejednej gminy. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął kolejny spór. Tym razem o prawidłowe opodatkowanie i odliczenie VAT od świetlic wiejskich.

Darmowe pomieszczenia

Kanwą sporu była interpretacja podatkowa. We wniosku gmina wskazała, że poczyniła wydatki inwestycyjne związane z budową, modernizacją i utrzymaniem świetlic wiejskich. Odbywają się w nich zebrania, spotkania i imprezy okolicznościowe mieszkańców, za które nie pobiera się opłat. Świetlice są też udostępniane odpłatnie na prywatne uroczystości rodzinne. W tym wypadku pobiera się opłaty za wynajem oraz media. Gmina podała, że dotychczas nie odliczała VAT związanego ze świetlicami wiejskimi. Przyznała jednak, że po uzyskaniu korzystnej interpretacji chciałaby skorygować rozliczenia VAT i odliczyć podatek naliczony dotyczący nabycia towarów i usług wykorzystywanych w zawiązku z działalnością świetlic.

Zapytała, czy nieodpłatne udostępnianie świetlic wiejskich na zebrania wiejskie, spotkania i imprezy okolicznościowe mieszkańców podlega opodatkowaniu VAT. I czy  przysługuje jej prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego, związanego z nabyciem towarów i usług w związku budową, modernizacją i utrzymaniem świetlic?

Sama stwierdziła, że udostępnianie świetlic za darmo nie podlega opodatkowaniu.

A skoro świetlica wiejska będzie służyła wyłącznie sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu i sprzedaży opodatkowanej, to w jej ocenie gmina ma prawo do pełnego odliczenia VAT.

Fiskus potwierdził stanowisko gminy, ale tylko w części. Zgodził się, że nieodpłatne udostępnianie świetlic na zebrania wiejskie nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu.

W kwestii prawa do odliczenia urzędnicy zauważyli, że są one wykorzystywane zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych, jak i niepodlegających opodatkowaniu. Ostatecznie fiskus doszedł do przekonania, że podatek naliczony związany z zakupami dotyczącymi utrzymania świetlic wiejskich podlega odliczeniu jedynie w okresach, gdy były one przedmiotem czynności opodatkowanych. W odniesieniu zaś do opłat za media prawo to przysługuje jedynie w takim zakresie, w jakim gmina obciąża najemców kosztami. Taka odpowiedź nie satysfakcjonowała gminy. Podkreślała, że wydatki na utrzymanie świetlic są niezbędne, żeby w kolejnych okresach rozliczeniowych można było myśleć o sprzedaży opodatkowanej.

Fiskus ma rację

Te argumenty nie przekonały jednak ani sądu pierwszej instancji, ani NSA. Oddalając ostatecznie skargę kasacyjną gminy, NSA odwołał się do uchwały siedmiu sędziów z 24 października 2011 r. dotyczącej wpływu czynności niepodlegających opodatkowaniu na prawa do odliczenia (sygn. I FSK 9/10).

– Argument o ogólnych kosztach działalności gospodarczej nie ma znaczenia dla VAT – wyjaśniła sędzia NSA Maria Dożynkiewicz.

Wyrok jest prawomocny.

sygnatura akt I FSK 2117/13

Marcin Bazylczuk, radca prawny, doradca podatkowy z kancelarii Bazylczuk Prawo i Podatki

Podstawową funkcją gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb jej społeczności. Gmina może jednak realizować również funkcje gospodarcze. Świetlica gminna może służyć czynnościom podlegającym opodatkowaniu VAT i nieopodatkowanym. Może się zdarzyć, że gmina nie ma możliwości dokonania bezpośredniego przyporządkowania kwot podatku naliczonego od wydatków na świetlicę do czynności opodatkowanych. Wówczas zgodnie z uchwałą NSA z 24 października 2011 r. co do zasady powinna mieć prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego. Wątpliwości praktyczne budzi jednak rozliczenie mediów. Istnieje ryzyko kwestionowania przez fiskusa odliczenia VAT od wydatków na media w okresach, w których gmina nie dokonywała czynności opodatkowanych (nie wynajmowała sali komercyjnie).