Gry komputerowe coraz częściej przypominają rozbudowane opowieści, w które gracze inwestują wiele godzin, emocji i uwagi. Silne przywiązanie do bohaterów i fabuły może sprawić, że zakończenie gry nie jest odbierane wyłącznie jako finał rozrywki. Niektóre osoby mają poczucie straty, pustki, odczuwają smutek albo mają potrzebę natychmiastowego powrotu do tej samej historii. Temu zjawisku przyjrzeli się Kamil Janowicz z Uniwersytetu SWPS w Poznaniu i Piotr Klimczyk, badacz UX i projektant narracji w Orion Belt Games.

Czytaj więcej

Naukowcy uratowali skrajnie rzadką roślinę. Z dwóch okazów powstało 250 sadzonek

Badacze stworzyli skalę do pomiaru depresji po grze

Ich badanie, opublikowane w „Current Psychology”, miało sprawdzić, jak można mierzyć doświadczenia graczy po ukończeniu ważnej dla nich gry. Inspiracją dla badaczy stały się wpisy w mediach społecznościowych, na Discordzie i Reddicie, gdzie gracze dzielili się swoimi doświadczeniami i opisywali towarzyszące im emocje jako „post-game depression”. Omówienie wyników badania znalazło się na portalu PsyPost.

W pierwszym badaniu udział wzięło 210 dorosłych graczy, którzy niedawno ukończyli ważną dla nich grę. Uczestnicy odpowiadali na pytania dotyczące odczuć po zakończeniu rozgrywki, a także wypełniali ankiety mierzące objawy depresyjne, ruminacje i refleksję. Uczestnicy musieli też wskazać konkretny gatunek gry, którą niedawno ukończyli.

Czytaj więcej

Kanadyjska spółka blisko wejścia na GPW. Chce budować u nas kopalnię miedzi

Na tej podstawie naukowcy opracowali 17-punktową skalę, podzieloną na cztery obszary. Obejmowały one natrętne myśli o grze, poczucie smutku lub pustki wynikające z zakończenia historii, potrzebę ponownego przejścia gry i tzw. anhedonię medialną, czyli problem z czerpaniem przyjemności z innych gier lub mediów po tak intensywnym doświadczeniu.

Drugie badanie, przeprowadzone na grupie 163 dorosłych graczy, potwierdziło spójność i trafność nowej skali. Dodatkowo obejmowało ono skalę przetwarzania emocji, która miała pokazać, jak uczestnicy radzą sobie z trudnymi uczuciami w codziennym życiu. Najczęściej zgłaszanym objawem były ruminacje związane z grą, czyli nawyk powtarzalnego myślenia o negatywnych doświadczeniach lub emocjach.

Jaki gatunek gier wywołuje najsilniejsze emocje po ich ukończeniu?

Z badania wynika, że szczególnie podatni na depresję po grze mogą być fani RPG. Takie gry często wymagają podejmowania decyzji fabularnych, budowania relacji z postaciami i długiego zaangażowania. Autorzy przypuszczają jednak, że podobne reakcje mogą pojawiać się także po grach narracyjnych i przygodowych. Naukowcy podkreślają, że nie chodzi o kliniczną depresję, lecz o specyficzny stan emocjonalny po zakończeniu angażującego doświadczenia. 

Badanie miało charakter przekrojowy, więc nie można na jego podstawie ustalić związku przyczynowo-skutkowego. Autorzy planują jednak dalsze, długoterminowe analizy, które mają pomóc lepiej zrozumieć wpływ gier na psychikę graczy.