Chodzi o projekt nowelizacji ustawy o lasach oraz niektórych innych ustaw, którego celem jest dostosowanie polskich przepisów do orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2023 r.
TSUE orzekł, że polskie przepisy uniemożliwiające poddawanie kontroli sądowej planów urządzenia lasu (PUL) są niezgodne z prawem unijnym. Zgodnie z wyrokiem Polska powinna zapewnić organizacjom ekologicznym możliwość kwestionowania przed sądami krajowymi uchybień materialnych i proceduralnych w tych planach. W styczniu 2026 r. Komisja Europejska skierowała do Polski wezwania do usunięcia tego uchybienia. PUL to podstawowy dokument planistyczny sporządzany przez leśników na 10 lat dla każdego nadleśnictwa. Na jego podstawie prowadzona jest gospodarka leśna.
Obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości sądowej kontroli PUL. Projekt wprowadza taką możliwość, a właściwe do tego mają być sądy administracyjne. Ponadto, zatwierdzanie PUL ma odbywać się w drodze decyzji administracyjnej.
Czytaj więcej:
Jeśli państwo chce wprowadzać czasowe zakazy lub ograniczenia pozyskania drewna na określonych obszarach, to trzeba to zrobić poprzez instrumenty p...
Pro
Skarga do WSA na plan urządzenia lasu
Organizacje społeczne (prowadzące udokumentowaną działalność w zakresie ochrony przyrody przez co najmniej 24 miesiące) oraz reprezentatywne organizacje pracodawców będą miały prawo do wniesienia skargi na decyzje zatwierdzające plany, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Jednocześnie wprowadzony ma zostać obowiązek informowania o pracach, możliwości zgłaszania postulatów i uwag, organizowanie spotkań konsultacyjnych oraz sporządzanie raportów z partycypacji w zakresie sporządzania planów. Projekt zakłada też wzmocnienie roli dyrektorów ochrony środowiska (RDOŚ i GDOŚ), ponieważ plany będą wymagały uzgodnienia z tymi organami.
Zgodnie z projektem, w sytuacji, w której PUL nie zostanie zatwierdzony przed rozpoczęciem okresu jego obowiązywania, albo w lasach z ustalonym planem, którego wykonalność została wstrzymana, prowadzenie gospodarki leśnej będzie możliwe dopiero po uzyskaniu odpowiedniej zgody ministra właściwego ds. środowiska. „Zgoda będzie wydawana w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli wykonanie wybranych zadań i czynności jest niezbędne do realizacji celów prowadzenia trwale zrównoważonej gospodarki leśnej” - zaznaczono w uzasadnieniu. Wyjątkiem mają być sytuacje, w których pozyskanie drewna jest konieczne w celu np. zachowania trwałości lasu, zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, obronności państwa czy ochrony zabytków.
Kara za wycinki bez zatwierdzonego planu
Propozycja MKiŚ zakłada, że właściciele lasów będą zobowiązani do składania wniosków o zatwierdzenie nowego PUL co najmniej 3 miesiące przed końcem obowiązywania poprzedniego planu, aby zapewnić ciągłość prowadzenia gospodarki leśnej. Ma to również wydłużyć czas na opiniowanie nowego planu.
Wprowadzone zostaną także zmiany w Kodeksie wykroczeń, zwiększające maksymalną wysokość grzywny do 30 tys. zł za m.in. pozyskiwanie drewna bez zatwierdzonego planu lub niezgodnie z nim, a także za niewypełnienie obowiązku złożenia analizy gospodarki leśnej.
Czytaj więcej
Puszcza Białowieska to jedno z ostatnich miejsc w Europie, gdzie natura rządzi się własnymi prawami. A poniedziałek 18 sierpnia to ostatni dzień sp...
Przyszłość lasu w rękach leśników, obywateli i sądów
Projekt umożliwia by plany zatwierdzone przed wejściem w życie ustawy obowiązywały przez okres, na który zostały sporządzone. Z kolei projekty planów złożone do zatwierdzenia przed wejściem w życie ustawy oraz w ciągu 6 miesięcy od jej wejścia w życie będą rozpatrywane według dotychczasowych przepisów, z wyjątkiem tego, że ich zatwierdzenie nastąpi w drodze decyzji administracyjnej i będą podlegać sądowej kontroli.
„Projekt zmienia zasady przygotowywania i zatwierdzania planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu. Nowe przepisy mają zapewnić większą przejrzystość i społeczny udział w zarządzaniu lasami, a także dostosować polskie prawo do standardów unijnych. Zmiany wzmocnią również ochronę przyrody i zagwarantują możliwość kontroli sądowej decyzji administracyjnych w sprawie zatwierdzenia tych dokumentów” - poinformowała we wtorek kancelaria premiera.
Jak wskazała KPRM, najważniejsze założenia projektu to m.in. wzmocnienie mechanizmów partycypacji społecznej na różnych etapach tworzenia planów urządzenia lasu, tak aby gminy, mieszkańcy i organizacje społeczne mogli zgłaszać do nich uwagi. Wszystkie kluczowe informacje o planach oraz wnioskach o ich zatwierdzenie mają być publicznie dostępne, m.in. w Biuletynie Informacji Publicznej.
Projekt zakłada też, że właściciel lasu (w tym nadleśniczy) nie będzie ponosił odpowiedzialności za wypadki w lesie, jeśli zostały one spowodowane przez siły przyrody lub wystąpiły z przyczyn od niego niezależnych.
Nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Czytaj więcej
Niektóre powody, dla których wciąż tak trudno chronić dzieci przed wykorzystującymi je seksualnie dorosłymi, mogą wręcz szokować. Jeden z moich roz...
