To kolejny krok do realizacji zapowiedzi ministra zdrowia Konstantego Radziwiłła wprowadzenia powszechnego dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej – elementu zapowiadanej reformy systemowej służby zdrowia.
eWUŚ już niestraszny
Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw zakłada, że osoba, która skorzysta ze świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej (w tym także nocnej i świątecznej), nie poniesie jej kosztów, jeśli nie uda się potwierdzić jej prawa do takich świadczeń.
Nie jest to równoznaczne ze zwolnieniem z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jak tłumaczy resort zdrowia, celem zmiany jest odstąpienie od dochodzenia roszczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w przypadku skorzystania np. przez członka rodziny osoby ubezpieczonej ze świadczeń POZ w sytuacji, gdy osoba ta:
- nie została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego, choć spełniała przesłanki do tego zgłoszenia lub
- została wyrejestrowana (np. podjęła czasowe zatrudnienie, a następnie po zakończeniu okresu tego ubezpieczenia nie został dopełniony obowiązek jej ponownego zgłoszenia).
W takich sytuacjach pacjent, który skorzysta z podstawowej opieki zdrowotnej, nie będzie obciążany kosztami – choć według przepisów ustawy jest nieubezpieczony.
Tak się opłaca
Z danych NFZ wynika, że w latach 2013-2015 w ramach postępowań administracyjnych (prowadzonych przy windykacji kosztów) wydano prawie 13 tys. decyzji administracyjnych na kwotę ponad 22 mln zł. W przypadku świadczeń POZ wartość ww. decyzji wyniosła 1 210 zł. Fundusz jest w trakcie rozpatrywania spraw dotyczących udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu POZ o wartości 258 560 zł. Szacuje się, że tylko w przypadku maksymalnie 30 proc. tej kwoty mogłyby zostać wydane decyzje administracyjne o obowiązku poniesienia kosztów, co daje szacunkową kwotę 77 568 zł. W sumie na przestrzeni dwóch lat wartość windykowanych przez Fundusz świadczeń z zakresu POZ wyniesie ok. 78 778 zł, co stanowi 0,3 proc. w stosunku do ogólnej kwoty windykacji wynikającej z wydanych decyzji we wszystkich rodzajach świadczeń.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Z tych analiz wynika, że koszt świadczeń opieki zdrowotnej w POZ zrealizowanych na rzecz osób nieubezpieczonych jest nieistotny z punktu widzenia gospodarki finansowej Funduszu. Odstąpienie od dochodzenia roszeń przez NFZ obejmuje też świadczenia udzielone w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, gdyż są to świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.
Zaproponowana zmiana nie obejmuje poniesionych przez Fundusz kosztów z zakresu leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę wystawioną przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. NFZ będzie dochodził ich kosztów na dotychczasowych zasadach. Co stanie się z postępowaniami prowadzonymi przez NFZ w zakresie dochodzenia roszczeń za udzielone świadczenia w ramach POZ?
Projekt zawiera przepisy, zgodnie z którymi:
- umarza się postępowania mające na celu wydanie decyzji administracyjnych ustalających obowiązek ponoszenia tych kosztów oraz
- następuje umorzenie postępowań egzekucyjnych dotyczących tych należności.
Wsteczne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego
NFZ nie będzie w ogóle dochodził kosztów leczenia od osób niezgłoszonych do ubezpieczenia tylko w zakresie świadczeń udzielonych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. W przypadku świadczeń udzielonych w ramach pozostałych zakresów świadczeń, projekt ustawy przewiduje, że odstąpienie od windykacji nastąpi, gdy pacjent – we wskazanych w ustawie terminach, (tj. w terminie 30 dni od udzielenia świadczenia lub 30 dni od dnia poinformowania przez NFZ o wszczęciu postępowania mającego na celu dochodzenie tych roszczeń) – zostanie zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Niedopełnienie tego obowiązku przez pacjenta będzie skutkować poniesieniem kosztów leczenia. Postępowania prowadzone przez NFZ w zakresie dochodzenia roszczeń za udzielone świadczenia inne niż w podstawowej opiece zdrowotnej
Wprowadzana „abolicja" ma na celu także umożliwienie Funduszowi odstąpienia od prowadzenia postępowań (wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy) w sprawie zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych pacjentom, którzy de facto byli uprawnieni do świadczeń, a zobowiązane do zwrotu kosztów powstało tylko w wyniku niedopełnienia obowiązków zgłoszeniowych. Odstąpienie od tych postępowań nastąpi w przypadku dopełnienia tego obowiązku w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie tych przepisów.
Szczepionki do nabycia w lecznicy
Zrezygnowano z rozwiązań, zgodnie z którymi od 2017 r. to NFZ miał finansować zakup obowiązkowych szczepionek. Koszt powrotu do finansowania obowiązkowych szczepień ochronnych w 2017 r. z budżetu państwa wyniesie ok. 142 mln zł. W latach 2017-2026 na ten cel trzeba będzie wyasygnować ok. 1 573 mln zł.
Szczepionki będzie można kupić poza aptekami. Obecnie pacjent musi kupić szczepionkę w aptece, a następnie przynosi ją do lekarza w celu wykonania szczepienia. Szczepionki są specyficznymi produktami leczniczymi, których przechowywanie wymaga zachowania łańcucha chłodniczego zapewniającego ich bezpieczne stosowanie. Dlatego proponuje się umożliwienie nabywania i sprzedaży szczepionek przez podmioty prowadzące działalność leczniczą, co zwiększy bezpieczeństwo obrotu tymi produktami i pozwoli na lepsze zabezpieczenie ich jakości przez wprowadzenie obowiązku zachowania łańcucha chłodniczego na każdym etapie obrotu.
Zmiana nie wpłynie na cenę szczepionek. Zawsze będzie bowiem możliwość zakupu szczepionki w aptece.
Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia, z wyjątkiem regulacji dotyczących finansowania szczepień, które wejdą w życie 1 stycznia 2017 r.
