Ratko Mladić był jedną z najważniejszych postaci wojny w Bośni i Hercegowinie w latach 1992–1995. Międzynarodowy Trybunał dla byłej Jugosławii skazał go za ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne, w tym za jego rolę w masakrze w Srebrenicy, gdzie zamordowano ponad 8 tys. bośniackich muzułmanów.
Mladić przez lata ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości. Został zatrzymany dopiero w maju 2011 r. w Serbii, a w 2017 r. usłyszał wyrok dożywocia. W 2021 r. apelacja została odrzucona, a wyrok utrzymano w mocy.
W ostatnich miesiącach jego stan zdrowia był bardzo ciężki. Według serbskich mediów doznał kilku udarów, a rodzina wielokrotnie zabiegała o możliwość leczenia go w Serbii.
Czytaj więcej
Mój kraj nie jest w stanie zrobić kroku do przodu, bo wciąż nie uporaliśmy się z przeszłością tak jak należy. W naszych głowach wciąż utrzymuje się...
Ratko Mladić – generał, który stał się symbolem zbrodni wojny w Bośni
W czasie wojny w Bośni i Hercegowinie w latach 1992–1995 Mladić należał do najważniejszych przywódców wojskowych bośniackich Serbów. Podległe mu siły prowadziły działania wymierzone w ludność muzułmańską i chorwacką. Międzynarodowy Trybunał dla byłej Jugosławii uznał później, że Mladić odegrał kluczową rolę w kampanii mającej na celu trwałe usunięcie nacji innych niż serbska z terenów zajmowanych przez siły Republiki Serbskiej.
Jednym z najbardziej tragicznych rozdziałów jego działalności było oblężenie Sarajewa. Przez niemal cztery lata miasto było ostrzeliwane przez siły bośniackich Serbów, a mieszkańcy byli celem ostrzału artyleryjskiego i snajperskiego. Trybunał uznał, że kampania ta miała na celu terroryzowanie ludności cywilnej.
Najcięższe zarzuty wobec Mladicia dotyczyły jednak wydarzeń w Srebrenicy. W lipcu 1995 r., po zajęciu przez siły VRS ogłoszonej przez ONZ „strefy bezpieczeństwa”, zamordowano ponad 8 tys. bośniackich muzułmanów, przede wszystkim mężczyzn i chłopców. Kobiety, dzieci i osoby starsze zostały w dużej mierze przymusowo wysiedlone. Międzynarodowy Trybunał uznał masakrę w Srebrenicy za ludobójstwo.
Czytaj więcej
Stowarzyszenie "Matki z enklaw Srebrenica i Żepa" przygotowało pozew przeciwko Holandii, uruchamiając odwołanie w Hadze i domagając się uznania odp...
Mladić przez wiele lat pozostawał na wolności, mimo że już w 1995 r. został oskarżony przez Trybunał w Hadze. Przez lata ukrywał się, korzystając m.in. ze wsparcia części środowisk nacjonalistycznych w Serbii. Został zatrzymany 26 maja 2011 r. w Serbii, a kilka dni później przekazano go Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu dla byłej Jugosławii.
Po procesie, rozpoczętym w 2012 r., w listopadzie 2017 r. sąd w Hadze skazał Mladicia na dożywotnie pozbawienie wolności. Uznano go za winnego ludobójstwa w Srebrenicy, zbrodni przeciwko ludzkości oraz naruszeń praw i zwyczajów wojennych, w tym prześladowań, mordów, deportacji, terroru wobec ludności cywilnej i brania zakładników. Sąd nie uznał go natomiast za winnego ludobójstwa w odniesieniu do zbrodni popełnionych w kilku innych gminach Bośni w 1992 r.. W czerwcu 2021 r. sąd apelacyjny utrzymał wyrok dożywocia.
Dla części serbskich nacjonalistów Mladić pozostawał bohaterem wojennym. Dla ofiar wojny w Bośni i ich rodzin był symbolem odpowiedzialności za jedne z najcięższych zbrodni w Europie od czasu II wojny światowej.
