Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego były premier Hiszpanii, postrzegany jako autorytet moralny, jako pierwszy w historii demokracji musi zmierzyć się z zarzutami kryminalnymi.
- Na czym polegały jego rzekome powiązania z reżimem w Wenezueli i jaką rolę odegrał w operacji transferu złota.
- W jaki sposób jego majątek zwielokrotnił się od czasu odejścia z urzędu i co policja odkryła podczas przeszukania jego biura.
- Jak afera wokół mentora obecnego szefa rządu może zaważyć na przyszłości hiszpańskiej lewicy i wyniku kolejnych wyborów.
Na razie Pedro Sánchez, obecny szef rządu, staje bez reszty po stronie oskarżonego.
– Może liczyć na moje pełne zaufanie – powiedział podczas niedawnej debaty w parlamencie. Felipe González, legendarny lewicowy szef rządu (1982-96), który odegrał kluczową rolę w budowie demokratycznej Hiszpanii i jej akcesji do UE, od dawna dystansuje się od obecnego premiera. Zarzuca mu nadmierny skręt na prawo. W tej sytuacji to również wywodzący się z socjalistycznej PSOE Zapatero stał się kimś na kształt mentora Sáncheza. Nawet jego osobiste biuro mieści się w Madrycie przy ulicy Ferraz naprzeciwko siedziby rządzącego dziś krajem ugrupowania.
Jako premier Zapatero stał się autorytetem moralnym. Chciał rozliczenia frankizmu
Tyle że właśnie w tych biurach, w sejfie Zapatero, policja znalazła kilkadziesiąt sztuk cennej biżuterii o wartości wielu milionów euro. Tłumaczenie byłego szefa rządu, że kosztowności należą do jego żony Sonsoles Espinosa, przekonuje niewielu. Chodzi bowiem o piosenkarkę, która od zawsze zachowuje bardzo surowy wizerunek i kosztowności nie nosi nigdy.
Czytaj więcej
Przyjęcie niemieckiego planu ratowania przed bankructwem oznaczałoby naruszenie suwerenności Hiszpanii. Rozmowa z byłym premierem Hiszpanii José Lu...
Zapatero był premierem królestwa w latach 2004–2011. Do władzy doszedł niejako przez przypadek. Tuż przed wyborami doszło do największego zamachu terrorystycznego w historii kraju. W eksplozjach pociągów podmiejskich zbliżających się do dworca Atocha w centrum Madrytu zginęło 190 osób. Niemal pewny reelekcji konserwatywny premier José María Aznar pospiesznie oskarżył o zbrodnie baskijskich separatystów z ETA. Gdy okazało się, że za atakami stoją islamiści (Al Kaida) przeciwni udziałowi królestwa w operacji irackiej, los polityczny Aznara został przesądzony.
Zapatero stał się jednak stopniowo autorytetem moralnym, w szczególności dzięki próbie zrobienia pierwszego kroku na drodze do rozliczenia zbrodni frankizmu. Chodzi o ustalenie tożsamości jego ofiar i miejsca ich pochówku. – Mój dziadek został rozstrzelany przez wojska Franco. Należał do oddziałów republikańskich. W testamencie napisanym dzień przed śmiercią powiedział dwie rzeczy. Po pierwsze, że przebacza i prosi swoich potomków, aby przebaczyli tym, którzy go zabiją. To jest rzecz kluczowa, która naznaczyła w wielkim stopniu moje życie. A po wtóre prosił, aby kiedy będzie to możliwe, jego nazwisko zostało zrehabilitowane, aby pozostał w pamięci jako ktoś godny – mówi mi w 2014 r. w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” Zapatero.
Czytaj więcej
Nie pracujemy na e-mailach. Pracujemy na oficjalnych dokumentach i stanowiskach zajmowanych - w tym przypadku - przez władze Stanów Zjednoczonych -...
Jednak z aktu oskarżenia, z którym będzie musiał się zmierzyć w trakcie procesu, który ma się rozpocząć 17 czerwca, wyłania się zupełnie inny obraz lewicowego przywódcy. Jak notuje portal Vozpopuli, odkąd Zapatero pozostawił stery rządu w 2011 r., jego majątek został pomnożony 115 razy. Dotychczasowy właściciel działki w zapomnianej części prowincji Castilla-León o wartości ledwie 38 tys. euro nagle stał się właścicielem wielu posiadłości, w tym willi na jednej z Wysp Kanaryjskich (Lanzarote) czy innej posiadłości w zamożnej miejscowości pod Madrytem Las Rozas.
Sánchez liczył, że ataki na Trumpa zapobiegną klęsce lewicy w 2027 r.
Demokratyczna Hiszpania nie była wolna od skandali korupcyjnych, nieraz spektakularnych. W Szwajcarii na tajnych kontach ministra finansów w konserwatywnej ekipie Aznara Rodrigo Rato znaleziono np. setki milionów euro. Jednak przypadek Zapatero daleko wykracza poza granice kraju. Akt oskarżenia mówi w szczególności o tym, że były premier zbudował prawdziwy system pośrednictwa między Hiszpanią a reżimem Wenezueli. Pozwolił on np. na zorganizowanie ponad 50 mln euro dotacji hiszpańskich władz dla niewielkiej linii lotniczej Plus Ultra, obsługującej m.in. loty do Caracas. Zapatero miał też być zaangażowany w operację przerzutu kilku ton złota z wenezuelskiej stolicy do Dubaju. Część informacji o jego kontaktach z ekipą Cháveza i Maduro przekazali Hiszpanom Amerykanie. Opozycyjna Partia Ludowa, która kontroluje Senat, chce też postawić Zapatero zarzut złamania złożonej przysięgi, kiedy zapewnił, że jest czysty jak łza.
Czytaj więcej
Królestwo Hiszpanii idzie pod prąd. Cała Europa zaostrza politykę migracyjną, ale Madryt szeroko otworzył drzwi dla przyjezdnych. Pytanie, na jak d...
W 2007 r. w trakcie Szczytu Iberoamerykańskiego król Juan Carlos wypowiedział do Cháveza słynne już dziś „czemu się nie zamkniesz”, gdy ten nazwał Aznara „faszystą”. To były już czasy Zapatero, który jednak stanął jak monarcha w obronie swojego poprzednika. Ale od tego czasu relacje między Madrytem a Caracas pozostały dwuznaczne. W 2024 r. Hiszpania nie uznała co prawda zwycięstwa Maduro w sfałszowanych wyborach, ale też nie uznała wyboru lidera opozycji Edmunda Gonzaleza Urrutii, choć przyznała mu azyl. Rząd Sáncheza potępił też porwanie przez Amerykanów Maduro w styczniu tego roku. Jednak jednocześnie hiszpańskie interesy gospodarcze w Wenezueli są poważne. Repsol jest zaangażowany w wydobycie tam ropy, bank BBVA prowadzi operacje finansowe, Telefónica jest istotnym operatorem a Meliá ma sieć hoteli.
