Wystarczy jeden dzień zwłoki, żeby stracić zwolnienie z podatku. Taka surowa zasada obowiązuje przy zgłaszaniu rodzinnych spadków fiskusowi. Od 7 stycznia 2026 r. jest jednak szansa dla spóźnialskich. Tego dnia weszła bowiem nowelizacja dająca możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie.
Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla najbliższej rodziny
Chodzi o zwolnienie z podatku przysługujące najbliższej rodzinie (m.in. małżonkom, dzieciom, wnukom, rodzicom, dziadkom, rodzeństwu). Jego warunki określa art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wynika z niego, że jeśli wartość nabytych rzeczy przekracza 36 120 zł, trzeba zgłosić spadek bądź darowiznę w urzędzie skarbowym (na formularzu SD-Z2). Mamy na to sześć miesięcy. Liczy się je od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania notarialnego poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. Sześć miesięcy na zgłoszenie do skarbówki mamy też przy darowiznach (chyba że nastąpiła w formie aktu notarialnego).
Czytaj więcej
Czy podział odziedziczonego przez rodzinę mieszkania trzeba opodatkować? Niekoniecznie. Dział spadku nie podlega pod ustawę o podatku od spadków i...
- Wielu podatników nie dopełniało tego obowiązku. Z różnych powodów, niektórzy o nim nie wiedzieli, innym coś wypadało, np. choroba. I tracili prawo do zwolnienia, bo w tej sytuacji nie można było zastosować przepisu ordynacji podatkowej o przywróceniu terminu – mówi Bartosz Przybysz, radca prawny i doradca podatkowy.
Można przywrócić termin na zgłoszenie spadku w urzędzie skarbowym...
7 stycznia 2026 r. się to zmieniło. Zgodnie z obowiązującym od tego dnia art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn skarbówka może przywrócić termin na zgłoszenie. Podatnik musi złożyć w tej sprawie wniosek i uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Nowa regulacja odwołuje się też do ordynacji podatkowej. Stanowi ona m.in. że wniosek o przywrócenie terminu trzeba wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie należy złożyć zgłoszenie.
Zgodnie z przepisem przejściowym nowe zasady mają zastosowanie do rozliczeń spadków i darowizn nabytych od 7 stycznia. A także nabytych wcześniej, jeśli przed 7 stycznia nie upłynął termin na zgłoszenie SD-Z2.
Czytaj więcej
Najbliższa rodzina nie płaci podatku, jeśli w ciągu sześciu miesięcy zgłosi spadek bądź darowiznę w urzędzie skarbowym. Fiskus będzie mógł przywróc...
...ale nie da się przywrócić terminu, który upłynął przed 7 stycznia
Czy to oznacza, że starych terminów (czyli takich, które upłynęły przed 7 stycznia) nie można przywrócić? Spójrzmy na interpretację dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 kwietnia br. (nr 0111-KDIB2-3.4015.69.2026.1.JKU). Wystąpił o nią mężczyzna, który dostał spadek po siostrze. Mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku, ale nie złożył SD-Z2 w terminie. Wyjaśniał, że prowadzący sprawę pełnomocnik nie powiadomił go o uprawomocnieniu się postanowienia sądu o nabyciu spadku. Niedopełnienie podatkowych obowiązków tłumaczył też tym, że miał wypadek (złamanie dłoni), przebywał w szpitalu, poddał się operacji, a po niej musiał się rehabilitować.
Czy są podstawy do przywrócenia terminu? – pyta mężczyzna. Nie ma – uznał fiskus. Podkreślił, że w tej sprawie nie można zastosować art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Dlaczego? – Choć skarbówka usunęła z interpretacji najważniejsze daty, z jej argumentacji wynika, że termin na zgłoszenie spadku upłynął przed 7 stycznia 2026 r. Nie można więc go przywrócić, bo nie pozwala na to przepis przejściowy – mówi Bartosz Przybysz.
Czytaj więcej
Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn jak dla najbliższej rodziny i prawo do łącznego rozliczenia PIT jak w małżeństwie. Takie preferencje są...
„Nie istnieją przesłanki do przywrócenia terminu na złożenie zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych w spadku po siostrze” – czytamy w podsumowaniu interpretacji.
– Niestety, skarbówka ma rację. Przepis przejściowy jest jasny. Gdyby można było przywracać stare terminy, ustawodawca musiałby zredagować go inaczej. Czyli wprowadzić swoistą abolicję dla tych, którzy wcześniej nie dopełnili formalnych obowiązków – wskazuje Bartosz Przybysz.
