Tak mocno przeorał polską pokomplikowaną tożsamość, tak głębokie wykopał linie podziałów, że wydaje się wieczny jak debata o sensie narodowych powstań czy spór między endekami i ludźmi Marszałka.

Smoleńsk jako determinanta narodowej historii. Jako probierz mitologii naprzeciw racjonalizmu. Jako papierek lakmusowy postaw. Stosunku do Rosjan. Przekonania o dojrzałości wiary w nas samych. Czy mogło być inaczej? Czy może być inaczej?