Konsultanci krajowi, czyli lekarze i farmaceuci doradzający ministrowi zdrowia, mają obowiązek składania oświadczeń ujawniających ich powiązania i współpracę z branżą medyczną, ubezpieczeniową i farmaceutyczną.

Powinni zrobić to w ciągu 14 dni od momentu, gdy zmienił się stan faktyczny, np. konsultant nawiązał współpracę z firmą farmaceutyczną.

Na razie nie wszyscy z 92 konsultantów krajowych wywiązali się z obowiązku. Pierwszy termin na przesłanie dokumentów minął w grudniu.

– Te oświadczenia spływają do nas na bieżąco. W wielu są jednak braki formalne, np. brak podpisu czy kwot – mówi Krzysztof Bąk, rzecznik prasowy ministra zdrowia. Zaznacza, że w ciągu najbliższych kilku dni wyjaśni się, czy i którzy konsultanci zostaną odwołani ze  stanowiska. Na ministerialnej stronie mają się pojawić ich nazwiska.

Minister zdrowia w razie niezłożenia przez konsultanta krajowego oświadczenia ma prawo pozbawić go stanowiska.

Takie prawo dała mu obowiązująca od września 2014 r. ustawa o konsultantach w ochronie zdrowia.

Konsultant oprócz tego, że musi informować resort zdrowia o tym np., czy jest członkiem organów spółki wykonujących działalność leczniczą, powinien także ujawniać każdą otrzymaną korzyść majątkową powyżej 380 zł. Wszystkie te informacje Ministerstwo Zdrowia publikuje później w Biuletynie Informacji Publicznej.

Z widniejących tam 106 oświadczeń (niektórzy konsultanci złożyli ich po dwa–trzy) wynika, że często współpracują oni z firmami farmaceutycznymi. Deklarują np., że dostali przelew za wykonanie opinii dla jakiegoś leku. Inni oświadczają, że są członkami organów spółek medycznych, prowadzą prywatny gabinet lekarski lub są dyrektorami placówek medycznych.

Są i tacy, jak np. konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii szczękowo-twarzowej, który nie deklaruje żadnej współpracy.

Część konsultantów krajowych i wojewódzkich jeszcze na początku obowiązywania nowych przepisów zrezygnowała z pełnionej funkcji. Uważali, że resort zdrowia nałożył na nich zbyt dużo obowiązków biurokratycznych za wynagrodzenie do 1 tys. zł miesięcznie.