Lekarska rekreacja bez sponsoringu

[b]Rz: Inspektorzy Najwyższej Izby Kontroli stwierdzili w raporcie, że w większości szpitali klinicznych zabrakło przejrzystych zasad regulujących udział pracowników w konferencjach i szkoleniach sponsorowanych przez prywatne koncerny. Czy polskie przepisy w ogóle pozwalają na sponsorowanie konferencji lekarskich przez firmy farmaceutyczne?[/b]

Ewa Rutkowska: W komentarzach do raportu NIK słychać było niekiedy oburzenie w związku z tym, że konferencje dla lekarzy są sponsorowane przez przemysł farmaceutyczny. Jednak, w myśl prawa farmaceutycznego, sponsorowanie konferencji naukowych dla lekarzy jest dozwoloną formą reklamy leków. Jest to więc działanie w granicach prawa, i to prawa, które ma swoje oparcie w regulacjach europejskich. W tym zakresie polskie przepisy podążają za przepisami dyrektywy 2001/83 /WE, czyli wspólnotowego kodeksu w sprawie produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Mówi ona, że sponsorowanie obejmuje w szczególności pokrycie kosztów podróży i noclegów lekarzy w związku z takimi konferencjami.

[b]Czy tylko sami lekarze mogą brać udział w sponsorowanych wyjazdach? [/b]

Sponsoring może obejmować tylko i wyłącznie osoby uprawnione do wystawiania recept i osoby prowadzące obrót produktami leczniczymi. Nie można zatem np. sponsorować wyjazdu lekarza z żoną czy dziećmi.

[b]Na jakich warunkach można takie konferencje organizować?[/b]

Prawo farmaceutyczne niestety milczy na ten temat. Potrzebę określenia cywilizowanych zasad organizowania i sponsorowania tego typu wyjazdów dostrzegły natomiast organizacje branżowe. I tak np. Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA w swoim kodeksie dobrych praktyk marketingowych ustalił, że przejawy gościnności na wszelkiego rodzaju spotkaniach sponsorowanych przez sygnatariusza kodeksu muszą pozostawać w ścisłym związku z podstawowym ich celem. Muszą się one odbywać w miejscu odpowiednim dla głównego celu spotkania, a nie w miejscach znanych z powodu oferowanej rozrywki. Firma farmaceutyczna nie może także sponsorować części rekreacyjnej spotkania. Może pokryć koszty podróży, zakwaterowania, wyżywienia i kongresową opłatę rejestracyjną. Należy pamiętać, że te zasady zawarte są w branżowym kodeksie dobrych praktyk, przyjętym na zasadzie dobrowolności, a nie przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Wspólny kodeks dobrych praktyk mają też trzy inne organizacje branżowe: Izba Gospodarcza „Farmacja Polska”, Polska Izba Przemysłu Farmaceutycznego i Wyrobów Medycznych „POLFARMED” i Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego. Ich kodeks także zawiera regulacje dotyczące organizacji i sponsorowania konferencji, choć są one mniej rygorystyczne niż w kodeksie INFARMA.

[b]Czy podobnie w innych unijnych krajach to organizacje branżowe zajmują się ustalaniem standardów sponsorowanych konferencji lekarskich?[/b]

Tak. Prawo europejskie lakonicznie określa zasady sponsorowania konferencji. Jest ogólnym trendem ich bardziej szczegółowe ustalanie przez organizacje branżowe, np. na poziomie europejskim przez EFPIA, czyli Europejską Federację Firm i Stowarzyszeń Farmaceutycznych. Kodeks INFARMA jest implementacją kodeksu EFPIA. W innych państwach UE funkcjonują też kodeksy etyczne narodowych organizacji branżowych wzorowane na kodeksie EFPIA.

[b]Jakie organy sprawują nadzór nad przestrzeganiem reguł dotyczących sponsoringu konferencji? [/b]

Ponieważ sponsoring jest jedną z form reklamy leków, to leży on w kompetencjach nadzorczych Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Nie znam jednak żadnej decyzji GIF, która dotyczyłaby działań sponsorskich związanych z konferencjami. W zakresie swoich kompetencji sponsoringiem może się interesować prokuratura w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa. Na podstawie branżowych kodeksów dobrych praktyk działają sądy dyscyplinarne, które rozstrzygają sprawy naruszeń danego kodeksu.

[b]Do mediów trafiają jednak bulwersujące sprawy udziału lekarzy w komisjach przetargowych, którzy uprzednio uczestniczyli w spotkaniach sponsorowanych przez wykonawców zamówień publicznych. [/b]