22 lipca to Światowy Dzień Mózgu. Chorych neurologicznie jest coraz więcej

Celem Światowego Dnia Mózgu jest upowszechnianie wiedzy na temat najbardziej tajemniczego i fascynującego organu w ludzkim ciele. Organu, który jest źródłem myśli, emocji i uczuć. To także okazja, by zwrócić uwagę na potrzeby chorych z chorobami mózgu i ich bliskich.

Publikacja: 22.07.2023 07:00

22 lipca to Światowy Dzień Mózgu. Chorych neurologicznie jest coraz więcej

Foto: Adobe stock

W Europie z chorobami mózgu zmaga się już ponad 
165 mln ludzi, a liczba zachorowań stale rośnie. Coraz częściej słyszymy, że dotyczą one osób powszechnie znanych: Bruce Willis cierpi na otępienie czołowo-skroniowe, 
Michael J. Fox na chorobę Parkinsona, Selma Blair na stwardnienie rozsiane, a Daniel Radcliffe na klasterowy ból głowy. W Polsce na stwardnienie rozsiane chorują m. in. Karolina Gruszka i Antoni Królikowski,

Eksperci alarmują, że koszty związane z chorobami mózgu przewyższają łączne koszty związane w chorobami onkologicznymi i kardiologicznymi. – Jedynym sposobem na poprawę sytuacji pacjentów z chorobami mózgu i obniżenie kosztów jest usprawnienie organizacji diagnostyki 
i leczenia chorób układu nerwowego – mówi prof. dr hab. n. med. Alina Kułakowska z Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, prezes-elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Czytaj więcej

Rok po covidzie wzrasta zagrożenie alzheimerem

– Konieczne są inwestycje w popularyzowanie tej specjalizacji wśród młodych lekarzy i zwiększenie atrakcyjności tej dziedziny, o co Polskie Towarzystwo Neurologiczne zabiega od lat – dodaje 
prof. dr hab. n. med. Konrad Rejdak z Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego 
w Lublinie, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Najbardziej złożony organ, mózg

Mózg to najbardziej skomplikowany organ w ludzkim ciele. Zbudowany jest z komórek nerwowych, czyli neuronów, których u człowieka jest około 100 miliardów. Każdy z neuronów może tworzyć wiele tysięcy połączeń (synaps) z innymi neuronami, co daje niezwykle skomplikowaną sieć powiązań. Przez synapsy w mózgu nieustannie przepływają impulsy elektryczne, a ich średnia prędkość wynosi 400 km/godz.

Czytaj więcej

Espresso może zmniejszyć ryzyko zachorowania na demencję

Mózg odpowiada za kontrolowanie funkcji całego ciała, za słyszenie, widzenie, analizę bodźców, jest źródłem świadomości, pamięci oraz umożliwia myślenie abstrakcyjne i twórcze. Wraz z pniem mózgu i móżdżkiem mózg tworzy mózgowie. Natomiast mózgowie wraz z rdzeniem kręgowym tworzą ośrodkowy układ nerwowy. Nerwy odchodzące od centralnego układu nerwowego, rozgałęziające się po całym ciele i docierające praktycznie do każdej komórki to obwodowy układ nerwowy. Jego zadaniem jest przekazywanie informacji z mózgu i rdzenia kręgowego do wszystkich narządów, tkanek i mięśni oraz informacji zwrotnej w przeciwnym kierunku.

Choroby neurologiczne, jest ich tak wiele

Dziedziną medycyny, która zajmuje się chorobami  ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego jest neurologia. Spektrum dolegliwości, którymi zajmują się neurolodzy jest bardzo szerokie. Do neurologów kierowani są pacjenci skarżący się m.in. na różnego rodzaju bóle, w tym bóle głowy, osłabienie siły mięśniowej, trudności w chodzeniu, zaburzenia czucia, zaburzenia widzenia, problemy 
z pamięcią i koordynacją ruchową, zawroty głowy czy zaburzenia zwieraczy.

Czytaj więcej

W jaki sposób COVID-19 uszkadza mózg

Objawów jest wiele, bo choroby neurologiczne to bardzo heterogenna grupa chorób o różnych przyczynach 
i mechanizmach powstawania. Można wyróżnić wśród nich:

- choroby naczyniowe (np. udary mózgu);

- choroby neurozwyrodnieniowe (np. choroba Alzheimera, Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne);

- choroby autoimmunologiczne (np. stwardnienie rozsiane);

- choroby infekcyjne (np. kleszczowe zapalenie mózgu, neuroborelioza);

- padaczki;

- pierwotne bóle głowy (np. migrena);

- choroby genetyczne (np. choroba Huntingtona, rdzeniowy zanik mięśni);

- choroby metaboliczne (np. choroba Pompego, Gauchera, Fabry’ego);

- urazy;

- choroby nowotworowe.

Wiele z chorób neurologicznych to choroby rzadkie czyli dotykające nie więcej niż 5 pacjentów na 10 tys. osób. To np. NMOSD, autoimmunizacyjne zapalenie mózgu, zespół Retta, rdzeniowy zanik mięśni, neurosarkoidoza czy najczęstsza z neurologicznych chorób rzadkich – miastenia.

Zachorowalność wzrasta

– Szacuje się, że w Polsce jest około 5 mln osób chorych na choroby neurologiczne (nie licząc pacjentów z udarami mózgu). Tymczasem liczba neurologów w Polsce wynosi niewiele ponad 4 tys. Aż 1/3 z nich jest już w wieku emerytalnym. To jasno pokazuje, jak duży jest deficyt kadr w neurologii. Konieczne są inwestycje w popularyzowanie tej specjalizacji wśród młodych lekarzy i zwiększenie atrakcyjności tej dziedziny – mówi prof. dr hab. n. med. Konrad Rejdak, prezes PTN.

Inwestycje w neurologię są tym bardziej konieczne, że liczba zachorowań na choroby układu nerwowego stale rośnie. Według ostatnich światowych szacunków – co trzecia osoba doświadczy 
w swoim życiu zaburzeń funkcjonowania mózgu, a zaburzenia neurologiczne (zaburzenia mózgu, rdzenia kręgowego, nerwów obwodowych i układu nerwowo-mięśniowego) są drugą przyczyną zgonów na świecie. To również główna przyczyna niepełnosprawności.

– Jedną z przyczyn wzrastającej zachorowalności na choroby neurologiczne jest starzenie się społeczeństw, bo wiele z chorób mózgu, jak np. udar czy choroba Alzheimera, jest związanych z wiekiem. Są jednak też takie choroby mózgu, jak padaczka, stwardnienie rozsiane, migrena, czy depresja, które dotyczą coraz młodszych osób. Być może przyczyną tego są zmiany cywilizacyjne. Dlatego diagnostyka, leczenie i rehabilitacja, a także profilaktyka chorób neurologicznych powinna być priorytetem dla osób odpowiedzialnych za system opieki zdrowotnej – mówi prof. dr hab. n. med. Jarosław Sławek kierownik oddziału Neurologicznego i Udarowego Szpitala św. Wojciecha w Gdańsku, GUMed.

Wyzwania systemowe dotyczące organizacji i finansowania nowoczesnych metod diagnostyki i leczenia chorób neurologicznych dotyczą całego świata. Problem ten dostrzegła Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), która w ubiegłym roku przyjęła globalny plan działania na rzecz zdrowia mózgu na lata 2022-2031: Intersectoral Global Action  Plan (IGAP) on Epilepsy and other Neurological Disorders 2022-2031.

W Europie z chorobami mózgu zmaga się już ponad 
165 mln ludzi, a liczba zachorowań stale rośnie. Coraz częściej słyszymy, że dotyczą one osób powszechnie znanych: Bruce Willis cierpi na otępienie czołowo-skroniowe, 
Michael J. Fox na chorobę Parkinsona, Selma Blair na stwardnienie rozsiane, a Daniel Radcliffe na klasterowy ból głowy. W Polsce na stwardnienie rozsiane chorują m. in. Karolina Gruszka i Antoni Królikowski,

Eksperci alarmują, że koszty związane z chorobami mózgu przewyższają łączne koszty związane w chorobami onkologicznymi i kardiologicznymi. – Jedynym sposobem na poprawę sytuacji pacjentów z chorobami mózgu i obniżenie kosztów jest usprawnienie organizacji diagnostyki 
i leczenia chorób układu nerwowego – mówi prof. dr hab. n. med. Alina Kułakowska z Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, prezes-elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Pozostało 87% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Obszary medyczne
Pilotaż programu ułatwiającego zdobycie pigułki „dzień po” rozkręca się powoli
Materiał partnera
Opieka koordynowana uzdrowi system opieki medycznej w Polsce?
Obszary medyczne
Prawo do decydowania o sobie
Obszary medyczne
Marta Górna: Dbanie o płodność to dbanie o zdrowie
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie
Obszary medyczne
Ryszard Bugaj: Nowa polityka zdrowia
Materiał Promocyjny
Jak sztuczna inteligencja może być wykorzystywana przez przestępców cybernetycznych?