W naszej wspólnocie, inaczej niż jest to określone w ustawie o własności lokali, należność na pokrycie kosztów nazwano eksploatacją podstawową. W mojej ocenie zaliczki powinny być, po zakończeniu roku gospodarczego, rozliczone z właścicielami poszczególnych lokali. Nadwyżka wpłat powinna pozostać do dyspozycji właściciela lokalu. Zarząd mojej wspólnoty nie wykonuje indywidualnego rozliczenia. Dokonuje się tylko rozliczeń wpłat na media.
Odpowiada Genowefa Baziuk-Płaska, Stowarzyszenie Wspólny Dom:
Z opisu wynika, że zarząd przeniósł na grunt wspólnoty mieszkaniowej zarówno nazewnictwo, jak i zasady finansowe obowiązujące w spółdzielniach mieszkaniowych, gdzie członkowie i właściciele lokali niebędący członkami nie wpłacają zaliczek, lecz właśnie opłaty eksploatacyjne w wysokości określonej przez radę nadzorczą. Wpłacone kwoty nie podlegają rozliczeniu. Saldo wpłat na koniec roku uwzględniane jest przy ustalaniu wysokości stawek opłat na następny okres.
We wspólnotach mieszkaniowych właściciele lokali są obowiązani uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej (art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali). Na pokrycie tych kosztów właściciele lokali wpłacają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca (art. 13 ust. 1 ustawy). Z samej natury zaliczki wynika, że jest to opłata wstępna podlegająca rozliczeniu. Okresem rozliczeniowym wspólnoty mieszkaniowej jest rok kalendarzowy (art. 29 ust. 1a.).
Obowiązek rozliczenia odnosi się do wszystkich zaliczek wpłacanych na poczet pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną, a więc zarówno do zaliczek wpłacanych na fundusz eksploatacyjny, jak i na fundusz remontowy. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę funkcję funduszu remontowego, gromadzenie środków na pokrycie kosztów przyszłych remontów o wartości często przekraczającej wysokość rocznych wpłat na fundusz remontowy, niemal wszystkie wspólnoty mieszkaniowe przyjmują w odniesieniu do tego funduszu zasady obowiązujące w spółdzielniach mieszkaniowych. Zwykle więc fundusz remontowy gromadzony jest w okresach wieloletnich. Niezależnie od zaliczek wpłacanych na poczet pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną właściciele ponoszą za pośrednictwem wspólnoty mieszkaniowej część wydatków związanych z utrzymaniem ich lokali. Są to koszty:
