Właściciele gospodarstwa rolnego A. i E. R. zgłosili do starostwa powiatowego wymianę pokrycia dachowego w budynku gospodarczym.
W sprawie legalności wykonanych robót postępowanie wszczął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (w skrócie PINB). W jego trakcie, ustalił, iż na jednej ze ścian szczytowych budynku gospodarczego widoczne jest podniesienie ściany w kalenicy na wysokość około 1 m, co doprowadziło do zmiany kąta nachylenia połaci dachowej.
Ostatecznie PINB uznał, że w wyniku wykonanych robót zmianie uległy podstawowe parametry obiektu takie jak wysokość i kubatura. W efekcie zrealizowano nadbudowę obiektu budowlanego, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem, jak wspomniano wcześniej, inwestorzy dokonali jedynie zgłoszenia wymiany pokrycia dachowego. W związku z tym PINB ustalił opłatę za legalizację samowoli budowlanej w wysokości 25 tys. zł.
Wysokość kary obliczono jako iloczyn stawki opłaty [s] – 500 zł na podstawie art. 59f ust. 2 prawa budowlanego, współczynnika kategorii obiektu budowlanego [k] oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego [w] (które dla kategorii II obiektów budowlanych – budynków służących gospodarce rolnej wynoszą po 1,0). Wysokość opłaty legalizacyjnej ustalono zatem jako iloczyn: [s] x [k] x [w] x [50] = 500 x 1,0 x 1,0 x 50 = 25 000 zł.
Właściciele gospodarstwa odwołali się od postanowienia o wysokości kary do sądu administracyjnego. W zażaleniu wskazali, że ustalona opłata jest równa wysokości rocznych przychodów osiąganych przez nich z gospodarstwa rolnego. Jej uiszczenie pozbawi ich środków do życia. Oświadczyli także, że nie kwestionują konieczności uiszczenia opłaty, jednakże nie jest ona proporcjonalna do wielkości popełnionej samowoli, która nie dotyczy wybudowania całego budynku, a jedynie podwyższenia go o 1 m.
