Do NSA zwrócił się z pytaniem prawnym rzecznik praw obywatelskich. Okazało się bowiem, że istnieją rozbieżności w orzecznictwie dotyczące art. 62 ust. 3 prawa budowlanego.

Zgodnie z nim powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może nakazać właścicielowi (zarządcy) budynku przeprowadzenie kontroli jego stanu technicznego. Może także nałożyć obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku.

Według rzecznika w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniły się rozbieżności dotyczące możliwości zaskarżenia tych postanowień jeszcze na etapie zlecenia tej ekspertyzy i przedstawienia jej nadzorowi budowlanemu.

Jedne składy orzekające uważają, że przysługuje, a inne, że nie.

Z tych powodów rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym, czy na postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części na podstawie art. 62 ust. 3 prawa budowlanego przysługuje zażalenie.

W ocenie RPO interesy majątkowe adresata postanowienia o obowiązku przedstawienia ekspertyzy (np. wspólnoty mieszkaniowej) mogą być właściwie chronione tylko wówczas, gdy będzie on mógł kwestionować to postanowienie w drodze zażalenia, jeszcze przed jego wykonaniem i przed poniesieniem kosztów związanych ze sporządzeniem ekspertyzy.

Wątpliwości RPO podziela prokurator generalny. Z zajętego przez niego stanowiska wynika, że podzielił argumentację rzecznika co do istniejących w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności oraz konieczności podjęcia w tej sprawie uchwały przez powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zasadna jest też jego zdaniem teza o zaskarżalności postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia ekspertyzy.

Prokurator wniósł o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały: na postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części, wydane w trybie art. 62 ust. 3 prawa budowlanego, przysługuje zażalenie na podstawie art. 81c ust. 3 tego prawa.

Stanowisko prokuratora jest więc korzystne dla właścicieli i zarządców budynków wielorodzinnych.

NSA uchwały jeszcze nie podjął.