Nie wszystkie niepełnosprawności są widoczne na pierwszy rzut oka. Sposobem, w jaki niektóre osoby z niepełnosprawnościami komunikują otoczeniu swoją sytuację, jest symbol żółtego słonecznika na zielonym tle. To symbol międzynarodowego programu Słonecznik Ukrytych Niepełnosprawności, która od 2025 roku funkcjonuje także w Polsce.

„Hidden Disabilities Sunflower, czyli Słonecznik Ukrytych Niepełnosprawności, to prosty, dyskretny i rozpoznawalny na świecie znak, który pomaga osobom z niewidocznymi niepełnosprawnościami poinformować otoczenie, że mogą potrzebować więcej czasu, zrozumienia, cierpliwości lub dodatkowego wsparcia” – czytamy na stronie Fundacji Autistic Adults on Tour.

Żółty słonecznik na zielonym tle, czyli program Słonecznik Ukrytych Niepełnosprawności

Jak czytamy na stronie programu Sunflower Hidden Disabilities, na całym świecie ok. 1,3 mld ludzi żyje z niepełnosprawnościami – to 1 na 6 osób. Tylko część z nich ma widoczną niepełnosprawność – reszta mierzy się z niepełnosprawnościami niewidocznymi z zewnątrz lub z kombinacją obu tych form.

Czytaj więcej

Orzeczenie o niepełnosprawności. Ulgi i świadczenia dla trzech grup

„Tak różnorodne jak te schorzenia, tak różne są Twoje indywidualne potrzeby i bariery, z jakimi mierzysz się na co dzień. Dlatego możesz zdecydować się na noszenie Słonecznika, aby w dyskretny sposób zostać zauważonym w sklepach, w pracy, w transporcie publicznym i w przestrzeni publicznej” – czytamy na stronie hdsunflower.com. 

W Polsce do programu dołączyły m.in. lotniska w Warszawie, Modlinie, Krakowie, Łodzi, Bydgoszczy czy Lublinie, a także Ikea Poland.

PFRON przypomina z kolei, że fakt niewidoczności danych niepełnosprawności na pierwszy rzut oka często utrudnia dodatkowo życie doświadczającym ich osobom. Mowa o takich niepełnosprawnościach, jak spektrum autyzmu, zaburzenia neurologiczne, wady słuchu lub wzroku oraz niektóre przewlekłe choroby. 

„Brak zewnętrznych oznak sprawia, że osobom z »niewidocznymi« trudnościami bywa ciężko spotkać się ze zrozumieniem. Zdarza się, że inni kwestionują ich stan tylko dlatego, że nie wyglądają »na chore«” – czytamy na stronie Funduszu.

Program ruszył w Polsce po oficjalnej inauguracji 13 marca 2025 roku, a jego oficjalnym partnerem w naszym kraju jest Fundacja Autistic Adults on Tour. Od tego czasu coraz częściej w polskiej przestrzeni publicznej spotkać można symbol żółtego słonecznika na zielonym tle, noszony przez osoby z niepełnosprawnościami m.in. na przypinkach, smyczach czy opaskach, a także na specjalnych identyfikatorach. Symbol Słonecznika pierwszy raz użyty został w 2016 roku na brytyjskim lotnisku Gatwick. 

Żółty słonecznik na zielonym tle. Jak reagować? 

Zauważenie symbolu żółtego słonecznika na zielonym tle nie oznacza automatycznie potrzeby zwrócenia się do danej osoby z propozycją pomocy.

„Osoba taka może potrzebować dodatkowej pomocy, indywidualnego podejścia, zrozumienia lub więcej czasu na wykonanie czynności” – czytamy na stronie PFRON-u. 

Słonecznik jest więc sygnałem, że nosząca go osoba może potrzebować ewentualnej pomocy lub przestrzeni na wykonanie pewnych czynności. Błędem jest traktowanie symbolu jako nakazu natychmiastowej pomocy, a także zakładanie z góry, czego może potrzebować nosząca go osoba. Najrozsądniej jest zachować spokój i reagować stosownie do sytuacji.

„Naszym celem jest, aby osoby z niewidocznymi niepełnosprawnościami mogły korzystać z usług, podróżować, robić zakupy, pracować, uczyć się i uczestniczyć w życiu społecznym z większym poczuciem bezpieczeństwa, godności i zrozumienia” – czytamy na stronie Fundacji Autistic Adults on Tour.

Czytaj więcej

Wskazania od 1 do 10 na orzeczeniu o niepełnosprawności. Dotyczą konkretnych uprawnień i ulg