Do 2023 r. 75 proc. podmiotów z regionu EMEA (kraje Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki) będzie miało kompleksowo wdrożoną technologię cyfrową, lub przynajmniej solidnie przygotowany plan dochodzenia do kolejnych etapów transformacji – prognozuje instytut badawczy IDC. Dziś ten odsetek jest poniżej 30 proc. Katalizatorem rewolucji technologicznej jest pandemia. – Przyspieszyła ona przynajmniej o dekadę tempo cyfryzacji w bardzo wielu obszarach – mówi Tomasz Dwornicki, zarządzający firmą Hostersi.

Większość zmian, które obserwujemy od czasu wybuchu pandemii, ma charakter związany z digitalizacją biznesu. Mowa o całym ekosystemie: produkcji, dystrybucji, marketingu i kontaktach z klientami. Automatyzacja, chmura, sztuczna inteligencja czy sprzedaż w kanale e-commerce – to tylko najważniejsze przykłady rozwiązań, które jeszcze kilka lat temu wydawały się ewenementem. Dziś są już normą.

Dostawcy technologii...

Na udział polskich firm w rewolucji technologicznej można spojrzeć dwojako. Z jednej strony mamy przedsiębiorstwa z sektora IT tworzące nowatorskie rozwiązania. Z drugiej firmy, które z sukcesem te rozwiązania wdrażają i są technologicznymi prymusami w swoich branżach.

W tej pierwszej grupie prym wiedzie Asseco Poland, które od trzech dekad tworzy autorskie oprogramowanie dla banków, energetyki, telekomunikacji i ochrony zdrowia. Jest największym dostawcą rozwiązań informatycznych w Europie Środkowo-Wschodniej. W energetyce swoją szansę znalazło też Atende, oferujące technologie dla inteligentnych sieci przemysłowych i elektromobilności. Projektuje również inteligentne liczniki energii.

Wśród kluczowych polskich spółek technologicznych mamy też grupę Comp. Z jej urządzeń fiskalnych korzysta około 65 proc. polskich sklepów detalicznych. Ponadto firma oferuje usługi bezpieczeństwa sieciowego i kryptografii. Rozwija też M/platform, czyli cyfrową platformę usług wspierającą lokalne sklepy. Comp szacuje, że niemal 70 proc. polskiego rynku handlu detalicznego ma techniczne możliwość przyłączenia się do M/platform.

Trwająca pandemia zwiększyła popyt na rozwiązania ułatwiające zdalną komunikację (np. chaty, wirtualni asystenci głosowi). Beneficjentem tych zmian jest wrocławski LiveChat, jeden z wiodących graczy wspierających komunikację biznesową online. Z jego flagowego rozwiązania korzysta już ponad 32 tys. firm ze 150 krajów. W okresie styczeń – marzec 2021 r. przychody wrocławskiej firmy urosły o niemal 40 proc.

Niebagatelną rolę w transformacji technologicznej kraju odgrywają telekomy, m.in. Cyfrowy Polsat, który mocno stawia na rozwiązania 5G. Bez tej technologii trudno wyobrazić sobie nowoczesną gospodarkę. W 2023 r. 90 proc. populacji Polski i 58 proc. terytorium znajdzie się w zasięgu 5G – wynika z raportu Analysys Mason. Inwestycja w 5G ma przynieść Polsce w ciągu dekady korzyści rzędu 4,2 mld euro. Z kolei gospodarki 27 badanych w raporcie krajów UE oraz Norwegii, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii, dzięki cyfrowej transformacji opartej na technologii 5G mogą zyskać w sumie 250 mld euro.

...i odbiorcy usług

W każdym sektorze znajdziemy technologicznych liderów. W niektórych branżach możemy ich co prawda policzyć na palcach jednej ręki, ale są i takie sektory, które wyróżniają się pozytywnie nawet na tle innych krajów. Mowa np. o bankach. Nie jest przesadą stwierdzenie, że polskie banki są w awangardzie cyfryzacji na skalę europejską. Aktywny we wdrażaniu nowatorskich rozwiązań jest m.in. Pekao. To on przed laty jako pierwszy uruchomił w Polsce bankomat, wydał pierwszą kartę kredytową i zastosował biometrię. W ramach grupy działa obecnie Laboratorium Innowacji.

Również na rynku kapitałowym znajdziemy pozytywne technologiczne akcenty. Giełda Papierów Wartościowych wystartowała w 1991 r. i od tego czasu zrobiła potężny skok. Obecnie pod względem liczby notowanych spółek i łącznej kapitalizacji firm krajowych GPW jest liderem wśród giełd regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Mocno stawia na technologie. Przewodniczy inicjatywie giełd Trójmorza i aspiruje do roli regionalnego hubu dla tzw. jednorożców. Giełda chce nie tylko korzystać z najlepszych rozwiązań technologicznych, ale również tworzyć własne, które będzie mogła oferować na globalnym rynku finansowym.

Pozytywnie wyróżnia się też cyfryzacja polskiego handlu. Szeroko zakrojone innowacje wdrażają zarówno sieci tradycyjne (np. Żabka), jak i platformy e-commerce, na czele z Allegro. W Allegro działa aktualnie niemal 100 zespołów deweloperskich, wśród nich także zajmujące się sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym. Allegro jest beneficjentem rosnącego rynku e-commerce. To trend, który zostanie z nami na długo. Sam tylko rynek usług kurierskich w 2020 r. wzrósł o jedną trzecią – podał UKE w najnowszym raporcie o rynku pocztowym. Wolumen dostarczonych przesyłek poszedł w górę o 196 mln sztuk w stosunku do 2019 r. (wzrost o prawie 45 proc.). Jeżeli potwierdzą się prognozy wzrostu polskiego e-commerce, to wolumen przesyłek kurierskich w ciągu najbliższych kilku lat może wzrosnąć nawet do 750 mln.

W trakcie rewolucji technologicznej jest polska energetyka. Na innowacje mocno stawia m.in. Tauron, kontynuujący długofalową strategię transformacji cyfrowej. Przeciera szlaki innym przedsiębiorstwom z obszaru infrastruktury krytycznej. Również w Enei widać wyraźny zwrot w kierunku cyfrowym, o czym świadczy między innymi dynamiczny wzrost liczby osób decydujących się na założenie konta w elektronicznym biurze obsługi klienta.

W sektorze paliwowym na liderów innowacji wyrastają m.in. PKN Orlen i Grupa Lotos. W trakcie pandemii w dużej mierze przeszły w tryb pracy zdalnej i wieloma procesami mogą zarządzać online. Stawiają na cyfryzację łańcucha wartości przy wykorzystaniu robotyzacji i sztucznej inteligencji.

Lista firm, które zasługują na wyróżnienie w zakresie wdrażania nowych technologii jest długa. Na uwagę zasługuje chociażby transformacja Totalizatora Sportowego z operatora loteryjnego w nowoczesną grupę technologiczną. Z kolei w sektorze obuwniczym prym wiedzie CCC, a w odzieżowym LPP. Firmy te już od lat stawiają na nowe technologie w logistyce i obsłudze klienta. Podobnie jak Polpharma, której udało się zdigitalizować całe procesy w łańcuchu produkcji leków.

Globalny wyścig

Według firmy McKinsey już w latach 2017–2019 polska gospodarka cyfrowa rosła ponad 7 proc. rocznie. W wyjątkowym pandemicznym 2020 roku dynamika ta mogła sięgnąć nawet 18 proc.

– Kolejne lata również przyniosą wzrost. Transformacja cyfrowa nie rozpoczęła się przecież w ciągu ostatnich miesięcy. Jeszcze przed pandemią firmy uruchamiały projekty modernizacyjne. Część będzie kończyć już rozpoczęte procesy i inwestycje, a inne będą nadrabiać modernizacje, ponieważ jeśli już nie pandemia, to rynek i konkurencja wymuszą zastosowanie takich rozwiązań, jak chmura czy SaaS – podkreśla Wojciech Stramski, zarządzający Beyond.pl. Dodaje, że według Eurostatu w latach 2018–2020 liczba przedsiębiorstw w Polsce, które korzystają z technologii chmurowych, wzrosła ponaddwukrotnie, do 24 proc., choć do unijnej średniej wynoszącej 36 proc. wciąż nam daleko.

A przecież Europa pod względem zaawansowania technologicznego nie jest wcale liderem. Zarówno Stany Zjednoczone, jak i Chiny przeprowadziły w ostatnich latach głęboką transformację cyfrową. Jeśli polskie firmy chcą być konkurencyjne na rynkach globalnych, to nie mogą bazować tylko na relatywnie niskich kosztach pracy, ale muszą postawić na technologię. I nie mogą spocząć na laurach.

Dobrze ujął to Henry Ford, założyciel Ford Motor Company. I choć od tego czasu minęły dekady, jego słowa nadal są aktualne: „Firmy, które rosną dzięki rozwojowi i ulepszeniom, nie zginą. Ale kiedy firma przestaje być twórcza, kiedy uważa, że osiągnęła doskonałość i teraz musi tylko produkować – już po niej".