W podziemiach muzeum zobaczyć można prezentację składającą się z 50 prac Nikifora, a także 20 fotografii, na których został sportretowany w różnych fazach życia. Ekspozycja została usytuowana w trzech salach i podzielona na trzy części. W każdej z nich prace Nikifora umieszczone zostały w zagęszczeniu, na ścianie zbudowanej z surowych drewnianych desek.
fragment wystawy
Pierwsza sala – „Taki byłem”, prezentuje 20 fotografii dokumentalnych ze zbiorów Pawła Karłyka oraz list proszalny Nikifora, jeden z wielu, które pisał do ludzi z prośbą o kupowanie swoich obrazów. Część druga – „Taki chciałem być”, gromadzi prace, na których Nikifor przedstawiał samego siebie jako osobę ważną i szanowaną – urzędnika, biskupa. To egzemplifikacja jego marzeń o dobrym, spełnionym życiu w społeczeństwie, które w realnym życiu spychało go na margines. Ostatnia, trzecia sala – „Taki był mój świat”, ukazuje świat widziany oczami Nikifora. Prezentowane obrazy przedstawiają architekturę, cerkwie, miasta, krajobrazy i sceny z codziennego życia. Rzeczywistość miesza się tu z fantazją.
fragment wystawy
Kręta droga Nikifora
– Wystawa prezentowana w surowych wnętrzach Muzeum Archidiecezjalnego współgra z opowieścią o życiu artysty, który przez większość swojego życia doświadczał odrzucenia, niezrozumienia i samotności – ocenia Barbara Demuth, kuratorka wystawy. – Z dzisiejszego punktu widzenia był wyrzutkiem społecznym, miał złe pochodzenie – nie tylko dlatego, że był nieślubnym dzieckiem ubogiej matki, do tego Łemkiem, ale jeszcze borykał się z wadą słuchu i wymowy. Dla mnie najciekawsza jest praca „Nikifor w drodze”, na której sportretował siebie przemierzającego krętą drogę.
Prace Nikifora wystawiano w Paryżu już w okresie przedwojennym, ale uznany został dopiero w latach 50. ubiegłego wieku, kiedy jego twórczość spopularyzowali Ella i Andrzej Banachowie. Jego sztukę doceniało wielu artystów m.in. Jan Cybis, Alfons Karny, Edward Dwurnik. W 1967 r. w warszawskiej Zachęcie odbyła się indywidualna wystawa Nikifora.
„Uczta malarzy” Nikifora, lata 20. XX wieku
Wszystkie prezentowane na wrocławskiej ekspozycji prace Nikifora pochodzą z prywatnej kolekcji Roberta Dowhana.
Wystawę „Nikifor – fenomen samorodnego talentu” w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu można oglądać do 15 listopada. Warto.
