Reklama

Katedra ormiańska we Lwowie po konserwacji

Wystawa „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy”, prezentowana w Oranżerii Pałacu w Wilanowie, przybliża jeden z najstarszych cennych zabytków o wspaniałej orientalnej architekturze i wystroju.

Foto: Fotorzepa, Monika Kuc

Opowiada przede wszystkim o najnowszych pracach konserwatorskich, które przywróciły blask ściennym malowidłom Jana Henryka Rosena z okresu międzywojennego. A także o  przebudowie katedry wykonanej w tamtym czasie przez krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego oraz projektach dekoracji ornamentalnych Józefa Mehoffera.

A jednocześnie przywołuje historię świątyni pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, której początki sięgają XIV wieku i społeczności Ormian w wielokulturowym Lwowie. Katedra w ciągu wieków była wielokrotnie przebudowywana i z czasem zatraciła stylistyczną jednorodność. Na jej obecny kształt wielki wpływ miał arcybiskup Józef Teofil Teodorowicz, który na początku XX wieku podjął decyzję o renowacji obiektu i przywróceniu jej ormiańskiej tożsamości. Zrealizował tę ideę, zapraszając do współpracy Mączyńskiego, Rosena i Mehoffera.

Architekt  dołożył starań, by wydobyć wschodnie elementy katedry, odwołując się do wczesno chrześcijańskiej bizantyjskiej stylistyki z elementami ormiańskimi. Dziełem Mehoffera jest mozaika w kopule nad najstarszą częścią katedry, inspirowana średniowiecznym iluminowanym rękopisem ormiańskim, tzw. Ewangeliarzem ze Skewry.

A charakter i niepowtarzalną atmosferę nadają wnętrzu monumentalne malowidła Jana Henryka Rosena (malarza, który kształcił się w Warszawie, Monachium i Paryżu, a także był sekretarzem Ignacego Jana Paderewskiego). Do najwspanialszych malowideł Rosena w Katedrze Ormiańskiej należą: Hołd Pasterzy,  Ukrzyżowanie, Ustanowienie Najświętszego Sakramentu w prezbiterium, a w nawie Pogrzeb św. Odilona i korowód świętych. Artysta projektował również witraże do katedry.

Dzieła te przyniosły Rosenowi wielki rozgłos i uznanie. Na początku lat 30. XX wieku został profesorem Politechniki Lwowskiej. A do jego kolejnych realizacji należały m.in. dekoracje  kaplicy Jana III Sobieskiego w kościele św. Józefa na wiedeńskim Kahlenbergu i sceny z historii Polski w kaplicy papieskiej w Castel Gandolfo oraz kilkadziesiąt prac w kościołach  Stanów Zjednoczonych, dokąd wyjechał w 1933 roku.

Reklama
Reklama

Po II wojnie  Katedra Ormiańska we Lwowie została zamknięta przez władze sowieckie  i zamieniona na magazyn. Nowy rozdział jej historii rozpoczął się dopiero w XXI wieku, gdy w 2000 roku władze ukraińskie przekazały świątynię Apostolskiemu Kościołowi Ormiańskiemu i znów zaczęto odprawiać tu msze.

W 2006 wspólnota ormiańska zdecydowała przeprowadzić prace konserwatorskie w katedrze przy finansowym wsparciu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutu POLONIKA w Polsce. Polscy i ukraińscy konserwatorzy przywracali blask malowidłom Jana Henryka Rosena i innym dziełom przez kilkanaście lat. 

Ekspozycja w Wilanowie, przygotowana przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie  i Instytutu POLONIKA, przedstawia efekt ich pracy i zachęca do poznania tego niepowtarzalnego  miejsca. Towarzyszy jej pokaz filmu „Przebudzone spojrzenia”, ożywiający malowidła Rosena i piękny album „Katedra Ormiańska we Lwowie i jej twórcy” w językach polskim, angielskim, ukraińskim i ormiańskim. Wystawa w Wilanowie czynna do 25 listopada.

Kultura
Pawilon OmenaArt Foundation najlepszy na Malta Biennale. Gala na tle Caravaggia
Materiał Promocyjny
Jak zostać franczyzobiorcą McDonald’s?
Materiał Promocyjny
OTOMOTO rewolucjonizuje dodawanie ogłoszeń
Kultura
Rosja na Biennale w Wenecji. Kuratorką jest córka generała FSB. Protest polskiej ministry
Kultura
Michał Warda dla „Rzeczpospolitej”: Plakat między artystyczną wolnością a marketingiem
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama