Adam Szaja ze Sztokholmu

Spacer po Sztokholmie wieczorem, na dzień przed ogłoszeniem literackiego Nobla, może przynieść wiele niespodzianek. Przy jednej z głównych ulic spotkałem Dana Browna, László Krasznahorkaiego i Sally Rooney.

Może to wyglądać jak sen, ale to wszystko prawda. Wszyscy oni spoglądali na mnie z księgarnianej witryny i zdawali sobie sprawę, że ich dni, a nawet godziny są policzone, bo za moment ich miejsce zajmie nowa królowa literatury.

Literacki Nobel i koniec przecieków

Piszę królowa, bo wszystko wskazuje na to, że literackiego Nobla w tym roku dostanie kobieta. Jeśli trzymać się oczywiście logiki Akademii Szwedzkiej, która w ostatnich latach przyznaje tę nagrodę naprzemiennie.

Dziś o 13:00 wszystko będzie jasne. Skończą się debaty, zakłady, rozkładanie książek na czynniki pierwsze, szukanie klucza i próba wejścia do głów tym, od których zależy decyzja.

Czytaj więcej

Już w czwartek Nagroda Nobla z literatury. Bukmacherzy wskazali faworytów, szanse Polaka to 33/1

Ogłoszenie literackiego Nobla to prawdopodobnie jedna z najkrótszych branżowych imprez na świecie. Ile trwa? Licząc brutto, to kilka godzin, bo dziennikarki i dziennikarze mogą meldować się na miejscu już od 10:00 (ogłoszenie nazwiska nastąpi o 13:00). Jednak licząc czas netto, to wszystko potrwa kilka minut, bo o wskazanej godzinie otworzą się duże drewniane drzwi, przejdzie przez nie nowa sekretarz Akademii Ingrid Carlberg, ogłosi po szwedzku i angielsku nazwisko laureatki lub laureata oraz uzasadnienie wyboru i... to praktycznie wszystko.

Czytaj więcej

„Null" Szczepana Twardocha z Nagrodą Literacką „Nike” 2026

Ten moment będzie mógł zobaczyć cały świat, bo ogłoszenie będzie transmitowane, jak co roku, na oficjalnym kanale YouTube Nagrody Nobla.

Czy przed godziną 13:00 może pojawić się gdzieś informacja o finalnym rozstrzygnięciu? O to spytałem Katarzynę Tubylewicz, pisarkę, która od lat mieszka w Sztokholmie i trzyma rękę na pulsie spraw zarówno politycznych, jak i literackich.

A może Jamaica Kincaid?

- Pamiętajmy, że nagrodę Nobla otacza ścisła tajemnica i nikt nie chce być oskarżony o przecieki, zwłaszcza, że było ich w historii sporo – mówi mi Katarzyna Tubylewicz. – Wielkim plotkarzem był np. niesławny Jean-Claude Arnault, skazany w czasach Me Too za gwałty, mąż byłej już członkini Akademii Szwedzkiej Katariny Frostenson, która zawsze mu mówiła, kto Nobla dostanie.

Kto więc dostanie literackiego Nobla w 2026 r.? W tej sprawie wypowiedzieli się już praktycznie wszyscy, powstały rankingi, ale pamiętajmy o starej zasadzie, że kto wchodzi na konklawe papieżem, wychodzi kardynałem.

Pamiętajmy, że nagrodę Nobla otacza ścisła tajemnica i nikt nie chce być oskarżony o przecieki, zwłaszcza, że było ich w historii sporo

Katarzyna Tubylewicz

A wracając do hotelu zajrzałem jeszcze do księgarni na Dworcu Centralnym. Tutaj także z półek spoglądają na mnie znane nazwiska, wśród nich może dzisiejsza laureatka?

Pytam sprzedawczynię o Nobla – odpowiada bez namysłu, że Jamaica Kincaid. Uśmiecham się, bo w hotelu czeka na mnie jej książka, którą przed 13:00 muszę doczytać.