Domowy sos czosnkowy aioli jest jednym z najsmaczniejszych sosów w kuchni francuskiej. Do jego wyrobu potrzeba niewiele składników. Warto jednak wiedzieć też o pewnych sposobach, od których zależy, czy efekt końcowy będzie sukcesem, czy porażką. Poniżej kilka porad, jak postępować, by uzyskać ów zamierzony efekt.

Składniki (porcja dla 6 osób)

Sos ten jest bardzo popularny w Prowansji, na południu Francji. Etymologicznie nazwa „aioli” nawiązuje do czosnku i oliwy (po francusku odpowiednio „ail” i „olive”). To słowo istnieje również w języku angielskim.
Sos ten wykorzystać można na wiele sposobów. Klasycznym daniem prowansalskim są podane z tym sosem gotowane na parze warzywa – marchewki, ziemniaki, szparagi, cukinie i wiele innych. Często tym sosem polewa się rybę gotowaną na parze lub z wody, lekko doprawioną ziołami, oliwą z oliwek i sokiem z cytryny.

Oprócz tych tradycyjnych zastosowań, sos aioli doskonale się nadaje do mięsa. Każdy może więc łączyć różne smaki, czy to wzorując się na daniach klasycznych, czy to postępując w sposób kreatywny. Sos ten można dopasować do każdego gustu, można na przykład podać go do aperitifu ze świeżymi warzywami.

Przyrządzanie

1. WARZYWA:

Obrać marchewki, ziemniaki i rzepy.

Umyć cukinie, fasolkę szparagową i kalafior, który trzeba następnie podzielić na różyczki.

Ugotować warzywa osobno w osolonej, wrzącej wodzie, tak by pozostały lekko twarde, al dente.

Włożyć ziemniaki do zimnej, osolonej wody, ugotować i odlać wodę.

2. SOS:

Obrać ząbki czosnku i pozbawić je kiełków. Zmiksować je z żółtkami jaj dodając szczyptę soli. Dodać do tego łyżkę stołową miąższu z ugotowanych ziemniaków i ubijać trzepaczką dolewając stopniowo cienką strużką oliwę z oliwek. Co jakiś czas przerwać dolewanie oliwy z oliwek nie przerywając trzepania. Nadać sosowi konsystencję gęstej śmietany dolewając co jakiś czas kilka kropli soku z cytryny. Gdy sos ma już właściwą, przypominającą majonez konsystencję, doprawić do smaku. Gotowe!

3. RYBA:

Porcje przyprawionego dorsza gotować kilka minut w wodzie lub na parze.

4. SPOSÓB PODANIA:

Podać rybę z ułożonymi wokół parującymi warzywami, doprawionymi oliwą z oliwek, a sos aioli podać osobno.

Sugestie i rada szefa:

Warto pamiętać o dostosowaniu rodzajów warzyw do danej pory roku. Można też dodać jajka na twardo.

Sos najsmaczniejszy jest w dniu wykonania, ale można go też przechowywać w lodówce 2 do 3 dni.

Dobranie odpowiedniego wina:

Do sosu aioli klasycznym połączeniem jest wino białe.

Warto zaopatrzyć się w białe wino z Prowansji, jak Côtes de Provence blanc, Bandol blanc czy Lubéron blanc, choć może to również być różowe Côtes de Provence rosé. W samej Prowansji jest w czym wybierać, a poza tym nikt nie zabrania dobrania wina z innego regionu Francji!