Blokada cieśniny Ormuz wprowadzona przez USA jest reakcją na to, że po wejściu w życie 14-dniowego zawieszenia broni Iran nie otworzył w pełni cieśniny Ormuz dla statków i nie przerwał pobierania opłat od operatorów statków za zgodę na pokonanie cieśniny. USA domagają się przywrócenia w pełni swobodnej żeglugi na tym szlaku wodnym. Kwestia cieśniny Ormuz była jednym z punktów spornych, o który rozbiły się rozmowy pokojowe prowadzone przez delegacje USA i Iranu w Islamabadzie (11-12 kwietnia).
Czytaj więcej
Niemal dwie trzecie ankietowanych na zlecenie instytutu IBRiS uznało za niedopuszczalne groźby prezydenta USA pod adresem Iranu. Jednocześnie amery...
Dowództwo Centralne USA: Całkowicie wstrzymaliśmy irański handel drogą morską
W ramach presji na Iran USA rozpoczęły 13 kwietnia o godzinie 16.00 czasu polskiego własną blokadę cieśniny Ormuz. Obejmuje ona statki, które wypływają z irańskich portów lub chcą do nich wpłynąć, a także statki, których operatorzy zapłacili Iranowi za możliwość przepłynięcia przez cieśninę.
Dowództwo Centralne USA (CENTCOM), które odpowiada za działania militarne na Bliskim Wschodzie, w oświadczeniu podpisanym przez swojego dowódcę, adm. Brada Coopera poinformowało, że „USA utrzymują kontrolę nad wodami na Bliskim Wschodzie” oraz że „wdrożyły w pełni blokadę irańskich portów”. „W ciągu niespełna 36 godzin, od czasu wdrożenia blokady, siły USA całkowicie wstrzymały handel Iranu drogą morską” – czytamy w komunikacie. Adm. Cooper podkreśla przy tym, że 90 proc. irańskiego handlu jest realizowanego drogą morską.
Agencja Reutera podaje, że 14 kwietnia uczestniczący w blokadzie cieśniny Ormuz niszczyciel USA zatrzymał dwa statki, które wypłynęły z portu Czabahar nad Zatoką Omańską. Załoga niszczyciela nawiązała z załogami statków łączność drogą radiową. Z informacji Reutera nie wynika, czy oprócz ostrzeżenia drogą radiową załogi tankowców otrzymały jeszcze jakieś inne ostrzeżenia.
Z informacji przekazywanych przez CENTCOM wynika, że w pierwszych 24 godzinach funkcjonowania blokady „nie przełamał jej żaden statek”, a sześć statków musiało zawrócić i ponownie wpłynąć do portów nad Zatoką Omańską. Dwa tankowce, o których pisze Reuters, mają znajdować się wśród tych sześciu jednostek.
Przez cieśninę Ormuz przed wojną USA i Izraela z Iranem przechodziło ok. 100-150 statków dziennie. Szlakiem tym przepływało ok. 20 proc. ropy transportowanej globalnie drogą morską i 30 proc. gazu LNG transportowanego w ten sposób. Zablokowanie cieśniny przez Iran wywołało kryzys paliwowy i gwałtowny wzrost cen ropy na światowych rynkach (o ok. 50 proc., w pewnym momencie za baryłkę ropy trzeba było płacić niemal 120 dolarów , obecnie cena baryłki ropy Brent wynosi ok. 97 dolarów).
Donald Trump liczy, że amerykańska blokada cieśniny Ormuz, której celem jest pozbawienie Iranu zysków z handlu ropą, zmusi Teheran do przyjęcia amerykańskich warunków pokoju. Kluczowe dla USA jest – jak wynika z informacji przekazywanych przez Biały Dom – uniemożliwienie Iranowi wejścia w posiadanie broni atomowej (USA chcą, by Iran zrezygnował całkowicie ze wzbogacania uranu i przekazał posiadane zasoby wzbogaconego uranu) oraz zapewnienie swobodnej żeglugi w rejonie cieśniny Ormuz (co byłoby de facto powrotem do stanu przed wojną).
Cieśnina Ormuz
W amerykańskiej blokadzie cieśniny Ormuz ma brać udział ponad 10 tys. żołnierzy USA, kilkanaście okrętów – przede wszystkim niszczycieli rakietowych – i kilkadziesiąt samolotów – wynika z komunikatu CENTCOM.
Mimo amerykańskiej blokady trzy tankowce, mające związki z Iranem, przepłynęły przez cieśninę Ormuz
Reuters zwraca uwagę, że już po ogłoszeniu przez USA blokady cieśniny trzy związane z Iranem statki przepłynęły przez nią – ale żaden nie płynął do portu w Iranie, w związku z czym nie był objęty blokadą. Chodzi o pływający pod banderą Panamy tankowiec Peace Gulf, który w przeszłości transportował irańskie produkty petrochemiczne, a teraz płynie do portu w ZEA; tankowiec Murlikishan, który transportował irańską i rosyjską ropę płynie do Iraku (jednostka jest objęta sankcjami USA); a tankowiec Rich Starry przepłynął przez cieśninę, przewożąc metanol załadowany w porcie w ZEA.
Cieśninę Ormuz po rozpoczęciu blokady przez USA pokonało też pięć innych statków (żaden z nich nie był tankowcem).
