Materiał powstał we współpracy z PTWP

Forum zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, biznesu, środowiska naukowego i ekspertów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo cyfrowe. Tegoroczna edycja odbywała się pod hasłem „We are the firewall”, przypominającym, że skuteczna ochrona przed zagrożeniami cyfrowymi zależy nie tylko od technologii, ale również od ludzi i podejmowanych przez nich decyzji.

Suwerenność technologiczna i bezpieczeństwo państwa

Jednym z najważniejszych tematów tegorocznego forum była relacja między cyberbezpieczeństwem a bezpieczeństwem państwa. Uczestnicy sesji inauguracyjnej poświęconej geopolityce cyberbezpieczeństwa i suwerenności technologicznej zwracali uwagę, że zagrożenia stają się coraz bardziej złożone, a ich skala systematycznie rośnie.

Dariusz Standerski, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, przypomniał, że tylko w ubiegłym roku w Polsce obsłużono ponad 272 tys. incydentów cyberbezpieczeństwa, co oznacza wzrost o 144 proc. rok do roku. Zwrócił uwagę, że zmienia się nie tylko liczba, ale także charakter zagrożeń. Coraz większą rolę odgrywają zorganizowane grupy cyberprzestępcze, model ransomware as a service oraz nowe sposoby omijania zabezpieczeń.

Zdaniem uczestników debaty bezpieczeństwo cyfrowe należy dziś postrzegać również przez pryzmat suwerenności technologicznej. Radosław Nielek, dyrektor NASK, wskazywał na ryzyka związane z uzależnieniem od pojedynczych dostawców oraz konieczność rozwijania własnych rozwiązań w kluczowych obszarach technologicznych. Z kolei Tomasz Zdzikot, wiceprzewodniczący Rady ds. Bezpieczeństwa i Obronności przy Prezydencie RP, podkreślał znaczenie budowy silnych polskich kompetencji i technologii mogących konkurować na rynkach międzynarodowych.

Człowiek nadal najsłabszym ogniwem

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z debat była rola człowieka w sferze cyberbezpieczeństwa. Premierowa prezentacja raportu „Cyberportret polskiego biznesu 2026”, przygotowanego przez ESET i DAGMA Bezpieczeństwo IT, pokazała, że mimo rosnących wydatków na technologie bezpieczeństwa wiele organizacji wciąż zaniedbuje rozwój kompetencji pracowników.

Jak wynika z raportu, 58 proc. pracowników w ciągu ostatnich pięciu lat nie uczestniczyło w żadnym szkoleniu z zakresu cyberbezpieczeństwa. Eksperci podkreślali, że socjotechnika i manipulacja są dla cyberprzestępców znacznie tańszym i skuteczniejszym narzędziem niż próby przełamywania zabezpieczeń technicznych.

Na problem kultury organizacyjnej zwracano uwagę również podczas dyskusji poświęconych zarządzaniu incydentami. Eksperci wskazywali, że pracownicy często nie zgłaszają zagrożeń z obawy przed konsekwencjami lub z powodu braku wiedzy na temat procedur.

Odporność państwa: przygotowanie i reakcja

Ważne miejsce w programie zajęły kwestie związane z cyberbezpieczeństwem administracji publicznej i samorządów. Michał Gramatyka, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, podkreślał, że budowanie odporności instytucji nie może ograniczać się wyłącznie do reagowania na incydenty. Kluczowe znaczenie mają ćwiczenia, testy, symulacje i wyciąganie wniosków z wcześniejszych doświadczeń.

Podobne wnioski pojawiały się podczas debat poświęconych ochronie infrastruktury krytycznej. Eksperci wskazywali, że nawet najlepsze rozwiązania technologiczne nie zastąpią właściwych procedur oraz odpowiedniego przygotowania ludzi. Marcin Dudek, kierownik CERT Polska, zwracał uwagę, że wiele kryzysów nie wynika z braku wiedzy o zagrożeniach, ale z braku reakcji lub podejmowania działań zbyt późno.

AI i nowe regulacje zmieniają zasady

Uczestnicy forum wielokrotnie podkreślali, że rozwój sztucznej inteligencji oraz nowe regulacje europejskie będą w najbliższych latach wpływać na sposób projektowania i utrzymywania produktów cyfrowych.

W trakcie debat poświęconych Cyber Resilience Act zwracano uwagę, że bezpieczeństwo musi być uwzględniane już na etapie projektowania produktów i usług. O powodzeniu nowych regulacji zdecyduje jednak nie sama zgodność formalna, lecz praktyka wdrożeniowa i zdolność organizacji do dostosowania się do nowych wymagań.

Wiele miejsca poświęcono także zagrożeniom związanym z dezinformacją i wykorzystaniem technologii deepfake. Eksperci podkreślali, że rozwój kompetencji społecznych i krytycznego myślenia staje się równie ważny jak inwestycje w nowe systemy bezpieczeństwa.

Cyberodporność – wspólna odpowiedzialność

Podczas gali CYBERSEC Awards wyróżniono osoby i organizacje wyznaczające standardy bezpieczeństwa cyfrowego. Jednak najważniejszym przesłaniem tegorocznej edycji forum było przekonanie, że cyberodporność nie jest wyłącznie zadaniem ekspertów czy administracji państwowej.

Jak podkreślała Aleksandra Helbin, redaktor naczelna WNP, debata o cyberbezpieczeństwie coraz częściej staje się rozmową o odporności państwa, gospodarki i infrastruktury, od której zależy codzienne funkcjonowanie obywateli i firm. W świecie rosnących zagrożeń bezpieczeństwo cyfrowe staje się jednym z najważniejszych warunków rozwoju nowoczesnego państwa i konkurencyjnej gospodarki.

„Rzeczpospolita” była patronem medialnym forum