Małe szanse na polski Microsoft

Nowatorstwem na miarę Europy lub świata są tylko dwie na 100 innowacji wprowadzonych w ostatnich latach w polskich firmach. Zdecydowana większość, bo osiem na dziesięć z nich, to nowinki na poziomie przedsiębiorstwa albo branży – informuje najnowszy raport Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Według raportu, który bada zależność pozycji konkurencyjnej firm od wykształcenia ich pracowników, w ostatnich trzech latach (2007 – 2009) ponad dwie piąte małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce wprowadziły jakąś innowację. Najczęściej decydowały się na to firmy średniej wielkości – 52 proc. z nich mogło się pochwalić nowatorskim przedsięwzięciem.

[wyimek]27 pozycja to miejsce Polski w rankingu innowacyjności państw UE[/wyimek]

To wyraźnie lepszy wynik niż ten pokazany w ostatniej analizie Eurostatu, w której (według danych z 2008 roku) Polska uplasowała się na szarym końcu wśród 27 państw UE pod względem innowacyjności. Podczas gdy w całej Unii 52 proc. firm wprowadziło w latach 2006 – 2008 jakieś nowatorskie przedsięwzięcie, u nas ten odsetek wyniósł tylko 28 proc. (mniej miała tylko Łotwa, bo 24 proc.).

Skąd ta różnica? Przy podobnej metodologii jednym z powodów może być badany okres.

– Inwestycje w innowacje są cykliczne – firmy potrzebują potem trochę czasu, by się odbudować kapitałowo – mówi Małgorzata Krzysztoszek, ekspert PKPP Lewiatan, która od ośmiu lat prowadzi badania nad innowacyjnością polskich firm. Według niej, choć większość z nich wciąż uważa, że wprowadzanie zmiany to przede wszystkim koszty, to rozumienie potrzeby innowacji jest dziś dużo większe niż dawniej.

Przekonują się do nich firmy nie tylko z „nowoczesnych” branż, jak IT, ale też z tych uważanych za tradycyjne, jak przemysł tekstylny czy kosmetyczny.

– W innowacyjności krajowe firmy z naszej branży na pewno nie ustępują zachodnim koncernom. Nie mamy wprawdzie tak wielkich laboratoriów badawczych, ale w produktach jesteśmy w stanie wprowadzać innowacje sprawniej i szybciej – twierdzi Henryk Orfinger, prezes Polskiego Związku Pracodawców Prywatnych Branży Kosmetycznej i szef rodzinnej spółki Laboratorium Kosmetyczne Dr Irena Eris, która zajęła wysokie 11. miejsce w rankingu innowacyjnych firm z Listy 2000 „Rz”.

To jedna z nielicznych krajowych spółek, które mogą się pochwalić nowinkami na skalę światową. Firma ta jako pierwsza wprowadziła do kosmetyków folacynę, czyli kwas foliowy, a w tym roku była pionierem kosmetyków, które chronią zakończenia chromosomów, czyli telomery (co opóźnia starzenie).

Jak wynika z badań PARP, innowacje małych i średnich przedsiębiorstw najczęściej wiążą się z inwestycjami w nowe maszyny i urządzenia (w 62 proc. firm). Prawie połowa mówi o wprowadzaniu nowatorskich wyrobów i usług (48 proc.), co trzecia – o wejściu na nowe rynki, a co czwarta deklaruje twarde innowacje związane z nowymi rozwiązaniami technologicznymi i know-how. – Chcąc utrzymać mocną markę, najlepiej jest wyprzedzać rynek. Co roku staramy się wprowadzać coś nowego – podkreśla Jan Kopytek, współwłaściciel spółki Ferax (marka Gatta), który wśród nowości wymienia rajstopy z nielecącymi oczkami i podkoszulki z tkaniny ułatwiającej utrzymanie świeżości.

Badania wykazują, że firmy, które zainwestowały w innowacje i odczuły ich pozytywne skutki, zwykle są dużo bardziej skłonne do podejmowania kolejnego ryzyka – podkreśla ekspert PKPP Lewiatan.