Złota Żaba dla Łukasza Żala. Czarno-białe kadry z „Ojczyzny” podbiły jury Camerimage

Ma dwie nominacje do Oscara, trzy nominacje do brytyjskich BAFTA, polskie Orły, nagrodę festiwalu w Gdyni, wyróżnienie na prestiżowym festiwalu w Toronto. Ma też Europejską Nagrodę Filmową za zdjęcia do „Idy”, a właśnie ogłoszono, że w tym roku Europejska Akademia uhonorowała go kolejną nominacją, tym razem za zdjęcia do „Ojczyzny”. Wśród nagród Łukasza Żala są również trzy Żaby festiwalu Camerimage. Dwie złote – za „Idę” i dokument „Paparazzi” oraz srebrna za „Zimną wojnę”. Teraz do tej żabiej kolekcji doszła kolejna – znów złota – za czarno-białe zdjęcia do „Ojczyzny” – opowieści o pierwszej po wojnie podróży Thomasa Manna do podzielonych Niemiec.

Łukasz Żal i Paweł Pawlikowski. Jury Camerimage: „Widz odbywa podróż w czasie”

– To film piękny i pełen blasku. Tak autentycznego, że widz może odnieść wrażenie, że odbył podróż w czasie – powiedział przewodniczący jury głównego, Brytyjczyk Joe Walker, laureat Oscara za montaż „Diuny”.

– Jestem bardzo szczęśliwy, że w tym głośnym, krzykliwym świecie nasz cichy film tak się pięknie przebija – powiedział na scenie Łukasz Żal, odbierając nagrodę. Wzruszony podziękował Pawłowi Pawlikowskiemu „za przyjaźń, za wszystkie rozmowy, za cały proces twórczy” i całej ekipie. 

Stały współpracownik Pawła Pawlikowskiego ma dziś znakomitą pozycję na świecie. Ostatnio zachwycił zdjęciami do „Strefy interesów” Jonathana Glazera i „Hamneta” Chloe Zhao. 

 Żaby za zdjęcia do „Woman Unknown” i „Minotaura”

Srebrna Żaba powędrowała do Jaspera J. Spanninga, autora zdjęć do „Woman Unknown” Mai El-Toukhy – trudny, zawikłany dramat psychologiczny, którego akcja również toczy się po wojnie. Bohaterka pracuje jako pokojówka i niańka w Kopenhadze, wkrótce ma wyjść za mąż za ojca swojej małej podopiecznej, bogatego przemysłowca. Ale nagle okazuje się, że kobieta kryje wstydliwą, trudną tajemnicę z czasu wojny. 

– Pracując nad tym filmem, wszyscy czuliśmy ogromną odpowiedzialność. Bo oddawaliśmy głos kobietom, które były go kiedyś pozbawione — mówił Spanning, dodając, że „Woman Unknown” będzie zapewne ważnym filmem w Polsce, gdzie ludzie przeżyli potworną traumę wojny. 

Brązowa Żaba powędrowała do Michaiła Krichmana za zdjęcia do „Minotaura” – filmu o mocnym politycznym wydźwięku, którego reżyserem jest mieszkający dziś we Francji Andriej Zwiagincew.

Konkurs filmów polskich. Nagroda dla „Kobiety stanu wolnego”

 W konkursie filmów polskich laury przypadły gorzkiej opowieści o bezdomności „Kobieta stanu wolnego” Elizy Godlewskiej i Alana Rucińskiego.

– Od szkolnych czasów działamy w duecie i Eliza wiele wniosła do koncepcji wizualnej filmu. Staraliśmy się, żeby zdjęcia nie zdominowały naszej bohaterki – mówił na scenie Alan Ruciński, nie ukrywając, że ta nagroda go zaskoczyła.

– To jest nasz debiut, ja wciąż się uczę – dodał skromnie.

Maja Komorowska i Jan Englert z nagrodami za całokształt twórczości

Podczas gali nagrody za całokształt odebrała m.in. dwójka wybitnych polskich aktorów: Jan Englert i Maja Komorowska. Aktorka, bardzo wzruszona przyznała, że wizyta na Toruń Camerimage w tak niespokojnych i trudnych czasach, po tym, co wydarzyło się kilka dni temu w Krakowie, ma dla niej wielkie znaczenie.

– Mam wrażenie, że sztuka, teatr, film, że my wszyscy wciąż się pojedynkujemy i staramy się to życie ciągnąć dalej. I dziękuję, że ten festiwal tu jest, że wszyscy tu jesteście. Mam poczucie, że ratujecie nasze człowieczeństwo. 

Dlaczego filmowcy wracają do Torunia? Darren Aronofsky i David Lynch na Camerimage

ToruńCamerimage rzeczywiście jest imprezą szczególną. Operatorzy kochają to miejsce i starają się znaleźć czas, żeby w listopadzie do niego wracać. „Ta coroczna pielgrzymka do Polski stała się już tradycją naszej społeczności, którą łączy sztuka światła i cienia” – powiedział jeden z operatorów. Ale ciągną tu również inni ludzie kina. Przyjaźnił się z dyrektorem Markiem Żydowiczem i „Camerimage gang” David Lynch. W tym roku przyjechał do Torunia Darren Aronofsky – twórca m.in. „Requiem dla snu”, „Wieloryba” czy „Czarnego łabędzia”, ale też założyciel firmy AI Primordial Soup, w której eksperymentuje ze sztuczną inteligencją. Odbierając Nagrodę Specjalną, powiedział, że jest na Camerimage po raz trzeci i nadal będzie tu wracał. 

Bo każdy, kto się na Camerimage zjawi, jest oczarowany atmosferą tej imprezy. Tu nie ma czerwonych dywanów, smokingów, muszek, modelek w przezroczystych sukniach. Na co dzień są dżinsy, T-shirty, bluzy, świetne filmy, ogromna serdeczność, rozmowy o nowoczesnej technologii i o sztuce. W tym roku dyskusje zdominował temat sztucznej inteligencji – jej roli w kinie i w życiu społeczeństwa. Wróciły warsztaty filmowe, które odbywały się w wykańczanym już Europejskim Centrum Filmowym, którego drugi etap budowy wkrótce się zacznie. Europejskie Centrum Filmowe ma stać się supernowoczesnym miejscem, do którego będą ściągać filmowcy z całej Europy, a może i świata. Wspierają je marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki i prezydent Torunia Paweł Gulewski, którzy z żalem ogłaszając koniec festiwalu, już zapraszali gości na następny. Za rok, o tej samej porze.