Niemal do ostatniej chwili lista gości 10. Szczytu Inicjatywy Trójmorza, który odbywa się w poniedziałek i we wtorek w Warszawie, nie była znana. W niedzielę oficjalna strona Pałacu Prezydenckiego cytowała prezydenta Andrzeja Dudę mówiącego, że „obecnych będzie kilkunastu przywódców europejskich”, ale w programie prasowym szczytu wymieniono tylko prezydenta Litwy (Gitanas Nausėda) i premiera Chorwacji (Andrej Plenković). O 12 prezydentach i 23 delegacjach, które mają się pojawić w polskiej stolicy, wspominała, cytowana przez PAP, rzeczniczka prezydenta Diana Głownia.
„Rzeczpospolita” podjęła próbę ustalenia listy najważniejszych gości szczytu, zdobywając informacje od przedstawicieli władz większości z 13 unijnych państw należących do Inicjatywy Trójmorza, a także Ukrainy, która jest państwem stowarzyszonym.
Z ukraińskich źródeł dyplomatycznych dowiedzieliśmy się, że Ukrainę ma reprezentować gość wysokiej rangi. To stworzyłoby szansę na omówienie w Warszawie ważnej rozmowy prezydentów USA i Ukrainy, Donalda Trumpa i Wołodymyra Zełenskiego, którzy spotkali się sobotę w Watykanie w związku z pogrzebem papieża Franciszka.
Kto reprezentuje 13 państw Inicjatywy Trójmorza na szczycie w Warszawie? Dziewięciu prezydentów, jeden premier
Z naszych informacji wynika, że w warszawskim szczycie bierze udział dziewięciu prezydentów krajów Inicjatywy Trójmorza (w tym Andrzej Duda) i jeden premier, wspomniany Chorwat Andrej Plenković.
Oprócz Litwina Gitanasa Nausėdy będą prezydenci pozostałych państw bałtyckich - Łotysz Edgars Rinkēvičs i Estończyk Alar Karis - potwierdziliśmy w źródłach łotewskich i estońskich.
Czytaj więcej
Czym się chwalić w czasie polskiego przewodnictwa w Unii? Nieformalnym spotkaniem szefów dyplomacji czy szczytem Inicjatywy Trójmorza? W środę prze...
Podobne potwierdzenie uzyskaliśmy w sprawie przyjazdu prezydentów Czech, Słowacji i Węgier – Petra Pavla, Petera Pellegriniego i Tamása Sulyoka.
Bułgarię ma reprezentować prezydent Rumen Radew (do którego z wizytą do Sofii Andrzej Duda poleci zaraz po zakończeniu szczytu Trójmorza), a Rumunię - p.o. prezydenta Ilie Bolojan.
Trzy państwa z 13 tworzących Inicjatywę nie będą reprezentowane ani przez prezydenta, ani przez premiera. Z Austrii przylatuje wiceszef MSZ, ze Słowenii najprawdopodobniej szefowa resortu infrastruktury, a z Grecji - najpewniej minister spraw zagranicznych.
Dlaczego z Chorwacji przylatuje premier Andrej Plenković, a nie prorosyjski prezydent Zoran Milanović?
Chorwacja wraz z Polską tworzyła Trójmorze. W chorwackim Dubrowniku w 2016 roku odbył się pierwszy szczyt. Inicjatorami byli prezydenci Kolinda Grabar-Kitarović i Andrzej Duda. Dlaczego teraz w Warszawie będzie szef chorwackiego rządu, a nie prezydent Zoran Milanović?
Wydaje się, że to efekt sporów wewnętrznych w Chorwacji - między chadecką Chorwacką Wspólnotą Demokratyczną (HDZ), z której wywodziła się Grabar-Kitarović i której szefem jest premier Andrej Plenković, a partią socjaldemokratyczną, z której wywodzi się obecny prezydent Milanović.
Czytaj więcej
Jeżeli poczuje, że przegrała, to będzie napędzana żądzą zemsty – mówi Edgars Rinkēvičs, nowy prezydent Łotwy
Milanović, sympatyzujący z Rosją, już przed laty krytykował współtworzoną przez jego krajowych wrogów Inicjatywę Trójmorza, jako „niepotrzebną” i „potencjalnie szkodliwą” dla stosunków z Moskwą i Berlinem.
Polski spór o znaczenie Inicjatywy Trójmorza
Prezydent Andrzej Duda uważa, że Inicjatywa Trójmorza to „najważniejsza platforma współpracy w naszej części Europy”, a nawet „także w Unii Europejskiej”. Był oburzony, że w czasie niedawnego exposé minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski nie wspomniał o Trójmorzu ani o warszawskim szczycie. Szef dyplomacji mówił potem na konferencji prasowej, że prezydent nie informował rządu o programie szczytu i zapraszanych uczestnikach.
Sikorski mówił też, że Duda zapraszał na szczyt prezydenta USA Donalda Trumpa, a potem wyrażał zadowolenie, że zamiast niego z Ameryki przyjedzie sekretarz energii, czyli „nie do końca jest sukces”.
Sekretarz Christopher Wright jest już w Warszawie, w niedzielę spotkał się z prezydentem Dudą. Dzisiaj przyjmuje go premier Donald Tusk. Rozmowa dotyczy m. in. projektu pierwszej elektrowni jądrowej w naszym kraju. Jak podało Centrum Informacyjne Rządu, po spotkaniu zostanie podpisana umowa pomostowa między Polskimi Elektrowniami Jądrowymi a konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse-Bechtel.
USA są partnerem strategicznym Inicjatywy Trójmorza. Podobnie jak Komisja Europejska, Niemcy i Japonia.
