fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

BHP a wynajęcie agencji pracy tymczasowej

Fotorzepa/Marian Zubrzycki
Firma, która chce się uwolnić od obciążeń związanych z rekrutacją etatowców, może skorzystać z usług agencji pracy tymczasowej. W ten sposób pozbędzie się wielu powinności związanych z zatrudnianiem podwładnych, ale nie wszystkich.

Nie uniknie np. obowiązków, które mają na celu zapewnienie pracownikom agencji pracy tymczasowej (APT) higienicznych i bezpiecznych warunków pracy. Nawet gdyby pracodawca wyrażał wolę i chciał za to dodatkowo zapłacić, cedując również te obowiązki na APT, nie może tak postąpić. Przepisy dopuszczają bowiem tylko odwrotną sytuację, czyli przejęcie części obowiązków APT przez pracodawcę użytkownika.

Najpierw przeszkolić

Problematyka bezpieczeństwa i higieny pracy u pracowników tymczasowych (tzw. czasowników) pojawia się już podczas negocjowania umowy między APT a pracodawcą użytkownikiem. Ten ostatni powinien już na wstępie pisemnie poinformować agencję o warunkach wykonywania pracy tymczasowej pod kątem bezpieczeństwa i higieny pracy. Kolejne obowiązki w tym zakresie najętych pracowników wypełni wówczas, gdy stawią się oni u niego do pracy po zawarciu umowy.

Pierwsza powinność pracodawcy użytkownika polega na przeprowadzeniu szkolenia z bezpieczeństwa i higieny pracy. Wynika to z art. 2373 kodeksu pracy. Pracodawca użytkownik musi zapewnić przeszkolenie BHP pracownika tymczasowego, zanim dopuści go do pracy. Podobnie jak u tradycyjnych etatowców szkolenia takie odbywają się w czasie pracy i płaci za to firma, a nie APT czy tym bardziej pracownicy tymczasowi. Ci zaś zachowują prawo do wynagrodzenia za czas, w którym odbywa się kurs >patrz ramka.

Tylko przy dłuższych umowach

Specyfika korzystania z pracowników tymczasowych polega na tym, że zwykle pracują oni znacznie krócej niż etatowcy, nawet ci zatrudnieni na umowach terminowych. Istotnie wpływa to na okresowe szkolenia BHP. Ich przeprowadzenie jest konieczne z reguły tylko wtedy, gdy okres skierowania do pracy u pracodawcy użytkownika przekroczy 12 miesięcy. W § 15 ust. 4 rozporządzenia ministra gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU nr 180, poz. 1860 ze zm.) wprowadzono bowiem obowiązek przeprowadzenia pierwszego szkolenia okresowego większości pracowników (przede wszystkim tych zatrudnionych na stanowiskach robotniczych) do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.

Odzież dostarcza szef

Pracownikowi tymczasowemu pracodawca użytkownik zapewnia:

- odzież roboczą,

- obuwie robocze,

- środki ochrony indywidualnej,

- napoje i posiłki profilaktyczne.

Sytuacje, w których należy wywiązać się z tych powinności, nie zostały odrębnie określone dla pracowników tymczasowych. Szef musi je zatem wypełnić tak samo jak wobec własnych etatowców.

Środki ochrony indywidualnej przydziela tym pracownikom tymczasowym, którzy pracują w warunkach wymagających ochronienia ich przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy.

Tak jak etatowcom również czasownikom należy zagwarantować odzież ochronną, środki ochrony: kończyn dolnych i górnych, głowy, twarzy i oczu, układu oddechowego, słuchu, sprzęt chroniący przed upadkiem pracownika z wysokości oraz środki izolujące cały organizm. Powinny one spełniać warunki dotyczące oceny zgodności określone w rozporządzeniu ministra gospodarki z 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (DzU nr 259, poz. 2173).

Do pracodawcy użytkownika należy też pouczenie osób z agencji o sposobach posługiwania się środkami ochrony indywidualnej. Jego obowiązkiem jest również pranie, konserwacja, naprawy, odpylanie i odkażanie odzieży roboczej, obuwia i środków ochrony indywidualnej pracowników.

Natomiast wymóg przydzielenia czasownikowi pracującemu na określonym stanowisku odzieży i obuwia roboczego występuje wtedy, gdy:

- jego odzież własna może się zniszczyć lub znacznie zabrudzić,

- użycie odzieży roboczej i obuwia jest konieczne ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub BHP.

Przykład

Umowa między pracodawcą użytkownikiem i APT w ogóle nie odnosi się do ponoszenia kosztów zakupu okularów dla pracowników, którzy pracują przy komputerach. Wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej wykazały potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora. Za zakup okularów powinna zapłacić APT jako pracodawca pracownika tymczasowego, a nie pracodawca użytkownik.

Sprawa dopuszczalności wypłacania pracownikom tymczasowym ekwiwalentu za pranie odzieży nie została wyraźnie uregulowana. Niektórzy wywodzą z tego pogląd, że u czasowników niedopuszczalne jest zwolnienie się z dostarczania odzieży roboczej i obuwia roboczego przez wypłatę ekwiwalentu. Bardziej trafne jest jednak stanowisko, że byłoby to możliwe, gdyby odpowiednie postanowienia umowy między pracodawcą użytkownikiem i APT dopuszczały wypłatę ekwiwalentu zarówno za samą odzież, jak i jej pranie. Oczywiście niezależnie od umowy wypłata ekwiwalentu nie może dotyczyć środków ochrony indywidualnej.

W razie wypadku

Pracodawca użytkownik musi ustalić okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, jeśli dojdzie do niego z udziałem pracownika tymczasowego. Nie da rady uwolnić się od tych obowiązków i np. w umowie z APT scedować na nią te zadania.

Tylko pracodawca użytkownik, dla którego czynności wykonywał pracownik tymczasowy i na którego terenie z reguły dochodzi do wypadku, ma odpowiednie instrumenty, aby poczynić odpowiednie ustalenia.

Kolejny obowiązek pracodawcy użytkownika polega na ocenieniu ryzyka zawodowego oraz poinformowaniu o nim czasownika w trybie określonym w art. 226 k.p. Zgodnie z nim pracodawca:

- ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające to ryzyko,

- informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami. Natomiast § 39c rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn. DzU z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.) przewiduje, że pracodawca zawiadamia podwładnych o istniejących zagrożeniach, w szczególności o tych, przed którymi chronić ich będą środki ochrony indywidualnej, oraz informuje o tych środkach i zasadach ich stosowania.

Pracodawca użytkownik może przejąć od APT jeszcze inne obowiązki w zakresie BHP. Dotyczy to w szczególności skierowania zatrudnionych na badania lekarskie. Każdorazowo wymaga to pisemnych uzgodnień z agencją pracy tymczasowej.

Grzywna za błędy

Pracodawca użytkownik zapewnia pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej oraz wyposaża jego stanowisko w maszyny i inne urządzenia techniczne, które spełniają wymagania dotyczące oceny zgodności. Jeśli nie dopełni tych obowiązków, naraża się na karę grzywny.

Podobną sankcją dla pracodawcy użytkownika lub osoby działającej w jego imieniu zagrożone są uchybienia polegające na tym, że pracownikowi tymczasowemu:

- nie dostarczy odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej,

- nie zapewni napojów i posiłków profilaktycznych,

- nie zapewni przeszkolenia w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy oraz szkolenia okresowego,

- nie zapewni ustalenia w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, któremu uległ pracownik tymczasowy,

- nie poinformuje o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami,

- nie wypełni innych obowiązków, uzgodnionych z APT, związanych z wykonywaniem pracy tymczasowej.

Oskarżycielem w sprawach o te wykroczenia jest inspektor pracy. To on może wymierzyć grzywnę w drodze mandatu karnego w wysokości do 2 tys. zł lub sąd rejonowy – na wniosek inspektora.

Autor jest sędzią Sądu Okręgowego w Toruniu

Odpowiedni szkoleniowiec

Państwowa Inspekcja Pracy uważa, że niedopuszczalne jest powierzenie instruktażu ogólnego BHP specjaliście w sprawach BHP niebędącemu osobą wykonującą u pracodawcy zadania służby BHP. Należy się zgodzić z tym poglądem. U pracodawcy mającego na mocy odrębnych przepisów obowiązek utworzenia służby BHP instruktaż ogólny powinien przeprowadzić upoważniony do tego behapowiec.

Dominuje zatem pogląd, że niedopuszczalne byłoby zlecenie APT przez pracodawcę użytkownika przeprowadzenia szkoleń wstępnych dla pracowników tymczasowych. Dość częste natomiast są przypadki, w których bezpośrednio po zakończeniu umowy wiążącej pracownika tymczasowego z APT ta osoba zawiera kolejną umowę o pracę na tym samym stanowisku u tego samego pracodawcy użytkownika. Można wtedy zrezygnować ze szkolenia wstępnego.

PIP stoi jednocześnie na stanowisku, że tworzenie służby BHP na zasadach, o których mowa w art. 23711 k.p., ciąży na APT, która jest pracodawcą pracowników tymczasowych. Zdaniem PIP ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (DzU nr 166, poz. 1608 ze zm.) nie wyłącza stosowania art. 23711 k.p. wobec APT, zatem liczbę zatrudnionych w niej pracowników ustala się, uwzględniając też tych tymczasowych.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA