Pośrednik nieruchomości weźmie tylko jedną prowizję. Ministerstwo zmienia swój projekt

Ministerstwo Rozwoju i Technologii, po konsultacjach, zdecydowało się wprowadzić zmiany do projektu nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. 
Projekt reguluje pracę pośrednika nieruchomości, określając ramowo kiedy, od kogo i za co może pobrać wynagrodzenie, gdy stroną umowy jest konsument. Nie reguluje wysokości prowizji pośrednika. Nowelizacja ma wejść w życie po 6 miesiącach od jej ogłoszenia.

Zmiana w projekcie obniży koszty zakup mieszkania i koszty jego najmu

– Najistotniejsza zmiana w projekcie dotyczy ograniczenia w pobieraniu prowizji przez pośrednika. Zdecydowaliśmy się zakazać pobierania wynagrodzenia od dwóch stron transakcji w przypadku, gdy są nimi konsumenci. Jeśli umowę z pośrednikiem zawiera przedsiębiorca, to nie będziemy ingerować, jak strony uzgodnią kwestię prowizji. Jeśli przedsiębiorca akceptuje, że pośrednik pobierze ją (prowizję) od obu stron, to uznaliśmy, że państwu nic do tego. Naszym zadaniem jest ochrona słabszej strony, czyli konsumentów i to zadanie procedowany projekt spełnia –  mówi Tomasz Lewandowski, wiceminister rozwoju i technologii. 

– Warto też zwrócić uwagę, że ta zmiana będzie miała jeszcze jeden efekt. Zaoszczędzenie kilku procent na prowizji pośrednika obniży koszt zakupu nieruchomości o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych, w zależności od wartości nieruchomości. Zakaz przyczyni się też do obniżenia kosztów w przypadku najmu mieszkania – dodaje wiceminister. 

Zgodnie z nowym brzmieniem projektu wynagrodzenie od drugiej strony nie przysługuje także z tytułu odrębnej umowy pośrednictwa, jeżeli pośrednicy działający na rzecz stron tej samej transakcji są małżeństwem, krewnymi lub powinowatymi w linii prostej lub w linii bocznej do drugiego stopnia, lub są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli albo pozostają we wspólnym pożyciu. To samo zastrzeżenie ma obowiązywać w sytuacji, gdy pośrednicy obsługujący tę samą transakcję do trzech lat przed zawarciem umowy pośrednictwa pozostawali ze sobą w stosunku pracy lub zlecenia, otrzymywali od tego samego podmiotu wynagrodzenie lub byli członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych tego podmiotu.

Pośrednik nieruchomości musi konsumenta traktować szczególnie 

Zgodnie z zarówno pierwszą, jak i aktualną wersją projektu, pośrednik może zamieszczać ogłoszenia po zawarciu umowy dotyczącej oferowanej nieruchomości. Zmiana pojawiła się w katalogu czynności, do których jest zobowiązany pośrednik, niezależnie od treści zawartej umowy. Objął on obowiązek dokonania oględzin nieruchomości.

Zmienił się też zakres obowiązkowych informacji, które mają się znaleźć w treści zamieszczonego przez pośrednika ogłoszenia. Poza nazwą firmy projekt przewiduje zamieszczenie ceny ofertowej albo kwoty czynszu lub dzierżawy. Dodatkowo, jeśli przedmiotem umowy pośrednictwa jest zbycie nieruchomości, to w ogłoszeniu mają się też znaleźć informacje o obciążeniach ujawnionych w księdze wieczystej.

Pośrednika będzie można ukarać grzywną w wysokości do 50 tysięcy złotych

Projekt przewiduje karę grzywny do 50 tys. zł za pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, jeśli nie jest spełniony warunek prowadzenia działalności gospodarczej o tym profilu.

Prowadzenie działalności gospodarczej, polegającej na obrocie nieruchomościami bez ubezpieczenia OC lub sprzecznie z zasadami, które chcą wprowadzić autorzy projektu, ma być zagrożone karą w wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce w roku poprzedzającym naruszenie. W ubiegłym roku wyniosło ono 8 903,56 zł. Dodatkowo stronie, od której pośrednik pobrał wynagrodzenie, choć nie miał prawa, przysługuje zwrot pieniędzy.

Poprzednia wersja projektu dopuszczała, by w razie braku ubezpieczenia zamiast kary pieniężnej możliwe było wydanie nakazu zaprzestania praktyk naruszających przepisy. Natomiast w przypadku innych naruszeń projekt dopuszczał wydanie zakazu wykonywania działalności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. 

Do wprowadzenia standardów pracy pośrednika nieruchomości skłoniły resort skargi na osoby, które zajęły się pośrednictwem, kalkulując, że dużo zarobią, mało robiąc. Od momentu deregulacji zawodu pośrednika przez Jarosława Gowina może go wykonywać każdy, nie mając żadnej wiedzy, w tym o prawie nieruchomości. Pośrednik zarabia na transakcji sprzedaży znacznie więcej niż notariusz, ale odpowiedzialność ponosi tylko ten ostatni. O wprowadzenie zmian, ale przede wszystkim, podnoszących kompetencyjną barierę wejścia do zawodu apelowała sama branża, domagając się większej profesjonalizacji zawodu i możliwości wprowadzania zakazu jego wykonywania. Wprowadzenie ograniczenia możliwości pobierania prowizji pośrednicy proponowali zrównoważyć np. wprowadzeniem obowiązku zawierania umów na wyłączność. 

Etap legislacyjny: po konsultacjach publicznych