fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Ustrój i kompetencje

Wykonanie uchwał rady gminy należy do kompetencji wójta

123RF
Rada gminy nie może przyjąć, że jej uchwała będzie realizowana przez inny podmiot niż wójt. Nie może także narzucić wójtowi sposobu wykonania uchwały.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Do jego zadań należy m.in. przygotowywanie projektów uchwał rady gminy oraz określanie sposobu ich wykonywania (art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 u.s.g.). Wójt nie jest jedynym podmiotem posiadającym inicjatywę uchwałodawczą. W statucie gminy można przyjąć, że uprawnienie do przygotowywania projektów uchwał mają np. komisje rady gminy czy radni. W art. 41a u.s.g. przyjęto, że z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą może wystąpić grupa mieszkańców gminy.

Wójt jest jednak organem wykonawczym gminy (art. 26 ust. 1 u.s.g.). Rada gminy nie może więc powierzyć realizacji podjętej przez siebie uchwały innemu podmiotowi niż wójt (por. np. uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z 18 sierpnia 2011 r., sygn. 234/K/11, LEX nr 1726109). Niedopuszczalne byłoby np. powierzenie wykonania uchwały rady dyrektorom szkół prowadzonych przez gminę (rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 31 stycznia 2008 r., znak ON-I-0911/12/08, LEX nr 352403).

Przykład:

Załóżmy, że rada gminy zastrzegła w uchwale, że organem wykonującym tę uchwałę jest wójt. To, że wykonywanie uchwał rady gminy należy do kompetencji wójta, wynika z przepisów u.s.g. Rada obawia się, że uregulowanie przez nią tej kwestii w uchwale zostanie zakwestionowane przez organ nadzoru (wojewodę), który stwierdzi nieważność uchwały. Wojewoda nie wyda takiego rozstrzygnięcia. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2019 r. (sygn. II OSK 661/17, LEX nr 2639381) przyjęto, że samo powierzenie w konkretnej uchwale wójtowi obowiązku wykonania tej uchwały nie stanowi o istotnym naruszeniu prawa. Organ stanowiący (rada gminy) ma ustawowo przypisane kompetencje do podejmowania uchwał i nie narusza w istotnym zakresie prawa, jeżeli w uchwale precyzyjnie wskazuje na organ wykonawczy (wójta) jako odpowiedzialny za jej wykonanie. Zwrócono także uwagę, że nie każde naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały. W myśl art. 91 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 4 u.s.g. tylko w razie istotnego naruszenia prawa organ nadzoru orzeka o nieważności uchwały – w całości lub w części.

Określenie sposobu wykonania uchwały

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 stycznia 2010 r. (sygn. II SA/Go 1011/09, LEX nr 584170) zwrócono uwagę, że określenie sposobu wykonania uchwały jest pierwszym etapem jej realizacji. Chodzi tu o wskazanie m.in. środków finansowych i rzeczowych koniecznych do wykonania uchwały, ustalenie sposobu i harmonogramu jej realizacji oraz wyznaczenie osób odpowiedzialnych za wykonanie całości lub części zadań wynikających z uchwały. Wójt rozstrzyga o tym przez kogo, w jakich terminach, za pomocą jakich środków i w jakim trybie mają być zrealizowane zadania wynikające z uchwały. Nie może jednak wskazać, że uchwała zostanie wykonana przez radę gminy.

Rada gminy nie może określić sposobu wykonania uchwały przez wójta, gdyż stanowiłoby to istotne naruszenie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.s.g. (por. np. uchwała Kolegium RIO w Bydgoszczy z 2 lutego 2011 r., sygn. IV/5/2011, LEX nr 863221). Rada nie może np. narzucić wójtowi kto będzie realizować poszczególne czynności związane z wykonaniem uchwały (por. m.in. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 30 czerwca 2011 r., znak NK-N.4131.521.2011.BSZ2, LEX nr 963488). Podejmując uchwałę, trzeba także pamiętać o tym, aby nie przekazać wójtowi kompetencji zastrzeżonych dla rady.

Przykład:

Rada gminy chce upoważnić wójta do ustalenia regulaminu pływalni. Nie jest to dopuszczalne. Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. to radzie gminy przysługuje kompetencja do wydawania aktów prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Użyte w tym przepisie pojęcie „zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję rady do formułowania w stosunku do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, obowiązujących reguł zachowania się (por. np. wyrok WSA w Rzeszowie z 5 lutego 2019 r., sygn. II SA/Rz 1214/18, LEX nr 2627277).

Wójt nie może ustalić zasad korzystania z pływalni, gdyż naruszałoby to zakres uprawnień zastrzeżony dla rady gminy. Zgodnie z art. 41 u.s.g. akty prawa miejscowego ustanawia rada, a wójt może wydać tylko przepisy porządkowe w przypadku niecierpiącym zwłoki. Rada nie może przekazać swoich kompetencji wójtowi (por. wyrok NSA z 9 marca 1994 r., sygn. II SA 1373/93, LEX nr 25933). Rada nie może jednak także np. wskazać podmiotu zarządzającego pływalnią oraz jego praw i obowiązków, gdyż ustalenie tych kwestii należy do uprawnień wójta (por. np. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 2 lipca 2012 r., znak NK-N13.4131.446.2012.JT1, LEX nr 1168841).

Czynności wójta

W wyroku NSA z 5 sierpnia 2010 r. (sygn. II OSK 1033/10, LEX nr 737686) zwrócono uwagę, że wójt ma prawo podejmować wszelkie działania zmierzające do wprowadzenia uchwały w życie, korzystając przy tym ze znacznej swobody co do ustalenia, w jaki sposób dana uchwała ma być realizowana. Ograniczają go przy tym przepisy prawa. Należy m.in. pamiętać, że zgodnie z art. 50 ust. 1 u.s.g. obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia i jego ochrona.

W postanowieniu WSA w Szczecinie z 24 listopada 2015 r. (sygn. II SAB/Sz 135/15, LEX nr 1936574) wyjaśniono, że wójt wykonuje uchwały rady gminy za pomocą czynności prawnych (np. zbywanie, nabywanie i wykup przez wójta obligacji na zasadach ustalonych przez radę gminy), jak również za pomocą czynności materialno-technicznych (np. wykonanie uchwał w sprawie nazw ulic). W szerszym znaczeniu tego słowa wykonanie uchwał obejmuje także przesłanie ich do właściwych organów nadzoru, zainteresowanych osób i instytucji oraz podanie uchwał do powszechnej wiadomości w sposób określony w ustawie lub zwyczajowo przyjęty.

Sposób wykonania uchwały rady gminy zależy od jej treści. Zgodnie z wyrokiem NSA z 13 sierpnia 2015 r. (sygn. I OSK 1124/15, LEX nr 1771388) we wszystkich przypadkach, w których zachodzi konieczność władczego rozstrzygnięcia sprawy (niebędącej sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej) – niezależnie od tego, czy ustawodawca wprost wskazuje na działanie w tej formie – wójt wydaje zarządzenie.

Przykład:

Rada gminy, w uchwale określającej zasady i tryb konsultacji z mieszkańcami (por. art. 5a ust. 2 u.s.g.), chce ustalić treść zarządzenia, jakie zostanie wydane przez wójta w celu wykonania tej uchwały. Nie jest to dopuszczalne. Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z 10 maja 2013 r. (sygn. III SA/Wr 140/13, LEX nr 1330077) w uchwale dotyczącej konsultacji rada gminy powinna m.in. określić: kto inicjuje konsultację, sposób i formę konsultacji, czas i miejsce ich przeprowadzenia, reguły ustalania wyników oraz sposób przekazania tych wyników do wiadomości społeczności lokalnej. W zakresie upoważnienia ustawowego do określenia przez radę „zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami" nie mieści się natomiast zobowiązanie wójta do wydania w tym przedmiocie zarządzenia o treści narzuconej wójtowi przez radę. O ile wskazanie, że wójt zadecyduje o przeprowadzeniu konsultacji w drodze zarządzenia można uznać za przypomnienie jego powinności (nie jest to istotne naruszenie prawa), o tyle zobowiązanie wójta do uwzględnienia w zarządzeniu enumeratywnie wymienionych elementów dotyczących sposobu wykonania uchwały stanowi niedopuszczalną ingerencję rady w sferę uprawnień wójta.

Autorka jest radcą prawnym

Podstawa prawna: art. 26 ust. 1, art. 30 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2019 r . poz. 506)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA