Reklama

Nowe obowiązki prawników w związku z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

Nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nakłada obowiązki na adwokatów, radców prawnych i doradców podatkowych.
Nowe obowiązki prawników w związku z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

Foto: AdobeStock

13 lipca 2018 r. weszła w życie nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (dalej: ustawa), która swym zakresem objęła nie tylko banki, czy podmioty prowadzące wskazaną w ustawie działalność gospodarczą, ale również adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych oraz kancelarie prawne. W związku z wejściem w życie nowej regulacji, w pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, kto jest instytucją obowiązaną w rozumieniu ustawy, jakie obowiązki wprowadza oraz, jakie sankcje przewidziane są za złamanie przepisów ustawy.

Czytaj także: Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu: małżeństwo z przymusu czy z wyboru

 

Zawody prawnicze objęte ustawą

Zgodnie z treścią art. 2. ust. 1 pkt 14 ustawy, instytucjami obowiązanymi (czyli podmiotami obowiązanymi do stosowania przepisów ustawy) są: adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni, doradcy podatkowi w zakresie, w jakim świadczą na rzecz klienta pomoc prawną lub czynności doradztwa podatkowego dotyczące:

- kupna lub sprzedaży nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części,

Reklama
Reklama

- zarządzania środkami pieniężnymi, instrumentami finansowymi lub innymi aktywami klienta,

- zawierania umowy o prowadzenie rachunku bankowego, rachunku papierów wartościowych lub wykonywania czynności związanych z prowadzeniem tych rachunków,

- wnoszenia wkładu do spółki kapitałowej lub podwyższenia kapitału zakładowego spółki kapitałowej, oraz

- tworzenia, prowadzenia działalności lub zarządzania spółkami kapitałowymi lub trustami.

Ponadto, doradcy podatkowi, oprócz świadczenia usług w zakresie wyżej wskazanych czynności są instytucjami obowiązanymi także w pozostałym zakresie (a zatem odpowiadają oni w pełnym zakresie prowadzonej działalności gospodarczej).

Co więcej, ustawodawca – przez fakt nałożenia statusu instytucji obowiązanej na podmioty świadczące usługi polegające m.in. na tworzeniu spółek lub też zapewnianiu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego dla spółek - spowodowała, że ustawa objęła swym zakresem również kancelarie, które taką działalnością na co dzień się zajmują (dokładne brzmienie przepisów znajduje się w art. 2. ust. 1 pkt 16 ustawy).

Reklama
Reklama

 

X

Nowe obowiązki

Najważniejsze obowiązki, z jakich rozliczane będą podmioty wyżej wskazane to przede wszystkim:

- obowiązek identyfikacji i oceny ryzyka związanego z podejrzeniem prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu,

- obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego – przy czym ustawodawca dopuszcza stosowanie uproszczonych środków bezpieczeństwa w przypadku niskiego ryzyka prania pieniędzy i nakazuje stosowanie wzmożonych środków bezpieczeństwa w sytuacji podwyższonego ryzyka,

- obowiązek opracowania i wdrożenia w strukturach instytucji obowiązanej wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,

Reklama
Reklama

- obowiązek przeprowadzania cyklicznych szkoleń w strukturach instytucji obowiązanej.

 

Jak ocenić ryzyko

O wyższym ryzyku prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu może świadczyć w szczególności:

- nawiązywanie stosunków gospodarczych w nietypowych okolicznościach;

- to, że klient jest:

Reklama
Reklama

* podmiotem, którego działalność służy do przechowywania aktywów osobistych;

* spółką, w której wydano akcje na okaziciela, której papiery wartościowe nie są dopuszczone do obrotu zorganizowanego, lub spółką, w której prawa z akcji lub udziałów są wykonywane przez podmioty inne niż akcjonariusze lub udziałowcy;

* przedmiot działalności gospodarczej obejmujący przeprowadzanie znacznej liczby lub opiewających na wysokie kwoty transakcji gotówkowych;

* nietypowa lub nadmiernie złożona struktura własnościowa klienta;

* korzystanie przez klienta z usług lub produktów oferowanych w ramach bankowości prywatnej;

Reklama
Reklama

* korzystanie przez klienta z usług lub produktów sprzyjających anonimowości lub utrudniających jego identyfikację;

* nawiązywanie albo utrzymywanie stosunków gospodarczych lub przeprowadzanie transakcji okazjonalnej bez fizycznej obecności klienta;

* zlecanie przez nieznane lub niepowiązane z klientem podmioty trzecie transakcji, których beneficjentem jest klient;

* oferowanie produktów lub usług przy wykorzystaniu nowych kanałów dystrybucji;

* powiązanie stosunków gospodarczych lub transakcji okazjonalnej, np. z państwem trzecim wysokiego ryzyka lub państwem określanym przez wiarygodne źródła jako państwo o wysokim poziomie korupcji.

Reklama
Reklama

Natomiast o niższym ryzyku prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu może natomiast świadczyć w szczególności:

- to, że klient jest:

* jednostką sektora finansów publicznych;

* przedsiębiorstwem państwowym albo spółką z większościowym udziałem Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków;

* spółką, której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym;

* rezydentem państwa członkowskiego UE, państwa członkowskiego EFTA, EOG;

* rezydentem państwa trzeciego określanego przez wiarygodne źródła jako państwo o niskim poziomie korupcji'

* rezydentem państwa trzeciego, w którym według danych pochodzących z wiarygodnych źródeł obowiązują przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu odpowiadające wymogom UE.

 

Jakie środki bezpieczeństwa

Zgodnie z treścią art. 33 ustawy, instytucje obowiązane powinny stosować wobec swoich klientów środki bezpieczeństwa finansowego w zakresie i z intensywnością uwzględniając rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz jego ocenę.

Środki bezpieczeństwa finansowego obejmują:

- identyfikację klienta i weryfikację jego tożsamości,

- identyfikację beneficjenta rzeczywistego oraz podejmowanie czynności w celu weryfikacji jego tożsamości,

- ocenę stosunków gospodarczych i pozyskanie informacji na temat ich celu oraz zamierzonego charakteru, oraz

- bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych.

 

Jaka procedura

Wewnętrzna procedura instytucji obowiązanej powinna określać w szczególności czynności lub działania podejmowane w celu ograniczenia ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, zasady przechowywania dokumentów oraz informacji, zasady wykonywania obowiązków obejmujących przekazywanie generalnemu inspektorowi informacji o transakcjach oraz zawiadomieniach, zasady upowszechniania wśród pracowników instytucji obowiązanej wiedzy z zakresu przepisów ustawy jak również zapewniać instrumenty umożliwiające sygnalizowanie nieprawidłowości z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Ustawa przewiduje odpowiedzialność karną wobec instytucji obowiązanych, które nie dostosują się do realiów nowej ustawy i dopuszczą się złamania jej przepisów. Za przestępstwa związane z niedopełnieniem obowiązków ustawowych ustawodawca w art. 156 ustawy przewiduję karę pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

 

Jakie grożą kary

Ponadto, ustawa wprowadza szereg kar administracyjnych, jakie grożą łamiącym przepisy. Kara może zostać nałożona m.in. za brak oceny ryzyka i jej aktualizacji, niestosowanie środków bezpieczeństwa finansowego, niewprowadzenie wewnętrznej procedury instytucji obowiązanej, czy też choćby za brak szkoleń.

Kary administracyjne, o jakich mowa w ustawie to w szczególności:

- publikacja informacji o naruszeniu ustawy w BIP;

- nakaz zaprzestania podejmowania określonych czynności;

- cofnięcie koncesji, zezwolenia, wykreślenie z rejestru działalności regulowanej;

- kara pieniężna – do wysokości dwukrotności kwoty osiągniętej korzyści lub unikniętej straty; jeśli nie jest możliwe ustalenie – do wysokości równowartości kwoty 1 000 000 euro.

Aleksandra Berger prawnik w Kancelarii Prawnej Schampera Dubis Zając i Wspólnicy Sp.k.

Celem ustawy jest zwiększenie efektywności krajowego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Jednak nowe zadania jakie stoją przed instytucjami obowiązanymi mogą okazać się sporym wyzwaniem zarówno logistycznym, jak i technicznym. Mimo szeregu obowiązków podkreślić należy, że skala podejmowanych działań zmierzających do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy uzyskanych z nielegalnych źródeł potwierdza, że przeciwdziałanie procederowi prania pieniędzy będzie coraz trudniejsze. Jednak muszą się zmierzyć z nią państwa europejskie, a co za tym idzie podmioty uczestniczące w procesach gospodarczych.

Podatki
Urzędnicy skarbówki interesują się wracającymi do Polski. Co sprawdzają?
Materiał Promocyjny
Jak zostać franczyzobiorcą McDonald’s?
Materiał Promocyjny
OTOMOTO rewolucjonizuje dodawanie ogłoszeń
Nieruchomości
Jedna działka, jedna wuzetka? Ministerstwo zabrało głos
W sądzie i w urzędzie
Trzy nowe funkcje w mObywatelu. Chodzi o dowody i paszporty
Prawo w Polsce
Karol Nawrocki podpisał trzy ustawy. Studenci zostaną młodszymi asystentami sędziego
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama