Najnowszy raport Amerykańskiej Izby Handlowej i McKinsey & Company, przygotowany w na bazie twardych danych makroekonomicznych oraz wyników badania opinii amerykańskich inwestorów obecnych w naszym kraju, kreśli kompleksowy obraz współpracy gospodarczej Polski i Stanów Zjednoczonych.
Od inwestycji do strategicznego korytarza współpracy.
Łączna wartość bezpośrednich amerykańskich inwestycji zagranicznych sięga 30 mld dolarów, co czyni Stany Zjednoczone drugim największym inwestorem w Polsce i zdecydowanie największym partnerem gospodarczym dla Polski spoza Unii Europejskiej. Ponad 1600 amerykańskich firm zatrudnia tutaj 329 tysięcy osób, co stanowi aż 14% wszystkich zatrudnionych przez firmy z kapitałem zagranicznym. Łączna wartość aktywów kontrolowanych przez inwestorów z USA wynosi 75,5 mld dolarów, a to przekłada się na ok. 16% wszystkich aktywów firm z kapitałem zagranicznym. Z kolei przychody amerykańskich firm działających nad Wisłą sięgają 88,4 mld dolarów rocznie. To ok. 12% wszystkich przychodów firm z kapitałem zagranicznym.
Wpływ amerykańskiego biznesu na polską gospodarkę nie sprowadza się jednak wyłącznie do liczb. Amerykanie mieli istotny udział w transformacji polskiej gospodarki od samego początku, czyli ponownego wejścia Polski na rynki światowe w 1989 roku. Firmy z USA należały do pierwszych inwestorów zagranicznych, którzy wnieśli do naszego kraju nowoczesne praktyki z zakresu zarządzania, wprowadzali standardy ładu korporacyjnego, inwestowali w rozwój pracowników.
Od chmury po atom, czyli partnerstwo w praktyce
Dzisiaj amerykańska obecność w Polsce bazuje na nowoczesnych fundamentach sektorowych. Doskonałym przykładem jest zaawansowana produkcja. Koncern PepsiCo uruchomił niedawno w podwrocławskiej Środzie Śląskiej najbardziej zrównoważoną środowiskowo fabrykę w Europie, powiększając zespół w Polsce do ok. 3200 osób. Z tego nowoczesnego zakładu zaopatrywany jest rynek polski oraz ponad 20 innych krajów. Z kolei w obszarze cyfrowym Google zlokalizował w stołecznym kompleksie The Warsaw Hub swoje największe centrum inżynieryjne i rozwoju technologii chmury w Unii Europejskiej, zatrudniając w Polsce już ponad 3000 osób. Integrację obu krajów cementuje również bezpieczeństwo energetyczne. To właśnie amerykańskie konsorcjum Westinghouse-Bechtel współpracuje przy projektowaniu pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce.
Paliwem dla innowacji są polskie talenty
Przejście od prostych operacji do zaawansowanych usług nie byłoby możliwe bez wykwalifikowanych kadr. Polska wygrywa na tym polu doskonałym zapleczem inżynieryjnym. Krajowe uczelnie kształcą rocznie ponad 13 absolwentów kierunków ścisłych i technicznych (STEM) na 1000 mieszkańców w wieku 20-29 lat. To wynik, który wyraźnie deklasuje średnią unijną (10,6) i wyprzedza takie gospodarki, jak Francja czy Włochy. To właśnie polscy inżynierowie i analitycy są dzisiaj głównym magnesem przyciągającym zza oceanu inwestycje o wysokiej wartości dodanej.
Stabilność relacji bez względu na otoczenie geopolityczne
Dane ujęte w raporcie potwierdzają stabilność amerykańskiego zaangażowania w polską gospodarkę, niezależną od geopolitycznych zawirowań, także w naszym bezpośrednim sąsiedztwie. W latach 2014-2024 zasób amerykańskich inwestycji bezpośrednich w naszym kraju rósł w tempie ok. 3% w ujęciu średniorocznym. Co istotne, badanie inwestorów wskazuje, że dla 55% z nich obecna trudna sytuacja geopolityczna w ogóle nie zmieniła planów inwestycyjnych w Polsce, a dla kolejnych 11% wręcz zwiększyła apetyt na nowe inicjatywy.
Równolegle rozwija się handel dwustronny. Wymiana towarowa między tymi dwoma krajami wzrosła ponad dziesięciokrotnie od 1999 roku, wyraźnie przyspieszając po globalnym kryzysie finansowym w 2008 roku, wraz z coraz głębszą integracją Polski w ramach transatlantyckich łańcuchów wartości. Wartość handlu towarami i usługami Polski z USA wyniosła w 2024 roku 26 mld dolarów, w tym 14 mld dolarów eksportu i 12 mld dolarów importu. Struktura polskiego eksportu, w którym obok tradycyjnej produkcji przemysłowej coraz większe znaczenie mają usługi profesjonalne, wskazuje na ewolucję Polski z bazy produkcyjnej w zróżnicowanego partnera handlowego. Aż 67% badanych firm amerykańskich, ujętych w raporcie, zadeklarowało, że w ciągu ostatnich pięciu lat charakter ich działalności nad Wisłą przesunął się w kierunku zaawansowanych zadań opartych na wiedzy.
Wspólna przyszłość i droga do G20
Skala, jakość i trwałość współpracy gospodarczej obu państw, jej odporność na zewnętrzne wstrząsy oraz konsekwentny awans Polski w globalnych łańcuchach wartości potwierdzają, że polsko-amerykańskie partnerstwo jest obliczone na dekady, a perspektywy dalszego rozwoju są znakomite.
W 2026 roku Stany Zjednoczone świętują 250. rocznicę uzyskania niepodległości. Dla polsko-amerykańskich relacji gospodarczych to moment historyczny. Udana współpraca z biznesem z USA to nie tylko korzyści handlowe. To potężny katalizator rozwoju. Dzięki temu strategicznemu partnerstwu polska gospodarka ma coraz większe szanse zająć należne jej, stałe miejsce w elitarnej grupie państw G20, symbolicznie przypieczętowując drogę kraju jako kluczowego uczestnika globalnego ładu gospodarczego. Budujemy razem coś znacznie większego niż biznes. Kładziemy trwałe fundamenty bezpieczeństwa i dobrobytu dla przyszłych pokoleń po obu stronach Atlantyku.