Słowo „płacić” pochodzi od płótna

Rozmowa z Piotrem Dyczkiem, archeologiem z Uniwersytetu Warszawskiego

Publikacja: 10.03.2014 21:29

Słowo „płacić” pochodzi od płótna

Foto: archiwum prywatne

Jeszcze niedawno pieniądz kojarzył się wyłącznie z banknotem lub monetą, dziś przewidujemy, że środki płatnicze niebawem będą wyłącznie wirtualne, jak bitcoin. Kiedy w ogóle ludzkość zaczęła posługiwać się środkami płatniczymi?

Piotr Dyczek: Z całkowitą pewnością stało się to w drugim tysiącleciu przed naszą erą, czyli we wczesnej epoce brązu. Skoro jednak nadwyżki produktów pojawiły się już w neolicie, więc środki płatnicze mogły się pojawić nawet 15 tys. lat p.n.e. Sposób wymiany handlowej był różny dla różnych kultur. Tam, gdzie mieliśmy do czynienia np. z hodowlą, tam środkiem płatniczym były skóry. Stąd u Homera pojawia się opis, że jedna zbroja kosztowała dziesięć skór wołowych. Przed pojawieniem się prawdziwych pieniędzy istniały więc rozmaite przeliczniki barterowe.

To prawda, że pieniądze wymyślili Fenicjanie?

To jedna z teorii. Sądzimy, że pierwsze pieniądze pojawiły się ok. VII wieku p.n.e. W grę wchodzi właśnie Fenicja, czyli okolice dzisiejszej Syrii, albo Lidia, czyli kraina w Azji Mniejszej. Ta druga koncepcja jest o tyle prawdopodobna, że w Lidii były złoża różnych metali, np. srebra z domieszką złota. Tyle że pieniądz mógł się pojawić równolegle i tu, i tu, zresztą jak wiele innych wynalazków. Faktem jest, że z obszaru wschodniej części Morza Śródziemnego pieniądz bardzo szybko został przejęty przez Greków.

Kiedy trafił do Polski?

Nasze słowo „pieniądz" prawdopodobnie ma pochodzenie saskie i wywodzi się z IX wieku, co by oznaczało, że kultura pieniądza przyszła do nas z Zachodu. Wcześniej na terenach dzisiejszej Polski były różne systemu barterowe, w zależności od tego, co i gdzie produkowano. Na południu mieliśmy do czynienia z wymianą handlową innych towarów za sól. Stąd powiedzenie, że coś jest cenne jak sól. Natomiast tam, gdzie była woda, uprawiano len i wymieniano płótna. I to właśnie od płótna wzięło się nasze słowo „płacić". W Indiach do dzisiaj są obszary, gdzie łokcie płótna: kaszmiru czy jedwabiu, są traktowane jako przelicznik barterowy.

Jak wyglądała wymiana handlowa u innych ludów słowiańskich?

Ciekawą etymologię ma chorwacka waluta kuna. To nie przypadek, że nazwa ta wywodzi się od zwierzęcia, które zresztą po polsku nazywa się tak samo. Przodkowie dzisiejszych Chorwatów po prostu stosowali futro kuny jako środek płatniczy.

Jeszcze niedawno pieniądz kojarzył się wyłącznie z banknotem lub monetą, dziś przewidujemy, że środki płatnicze niebawem będą wyłącznie wirtualne, jak bitcoin. Kiedy w ogóle ludzkość zaczęła posługiwać się środkami płatniczymi?

Piotr Dyczek: Z całkowitą pewnością stało się to w drugim tysiącleciu przed naszą erą, czyli we wczesnej epoce brązu. Skoro jednak nadwyżki produktów pojawiły się już w neolicie, więc środki płatnicze mogły się pojawić nawet 15 tys. lat p.n.e. Sposób wymiany handlowej był różny dla różnych kultur. Tam, gdzie mieliśmy do czynienia np. z hodowlą, tam środkiem płatniczym były skóry. Stąd u Homera pojawia się opis, że jedna zbroja kosztowała dziesięć skór wołowych. Przed pojawieniem się prawdziwych pieniędzy istniały więc rozmaite przeliczniki barterowe.

Materiał Promocyjny
4 letnie festiwale dla fanów elektro i rapu - musisz tam być!
Wydarzenia
RZECZo...: powiedzieli nam
Wydarzenia
Nie mogłem uwierzyć w to, co widzę
Wydarzenia
Polscy eksporterzy podbijają kolejne rynki. Przedsiębiorco, skorzystaj ze wsparcia w ekspansji zagranicznej!
Materiał Promocyjny
Jaki jest proces tworzenia banku cyfrowego i jakie czynniki są kluczowe dla jego sukcesu?
Materiał Promocyjny
Jakie możliwości rozwoju ma Twój biznes za granicą? Poznaj krajowe programy, które wspierają rodzime marki
Wydarzenia
Żurek, bigos, gęś czy kaczka – w lokalach w całym kraju rusza Tydzień Kuchni Polskiej