Dwudziestu siedmiu kontrybutorów wysokiego szczebla z Danii, Estonii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Norwegii, Polski i Szwecji – wśród nich urzędujący i byli ministrowie, parlamentarzyści, dyplomaci, wysocy rangą wojskowi oraz czołowi eksperci do spraw bezpieczeństwa – połączyło siły, aby przedstawić wspólną wizję wzmocnienia bezpieczeństwa Europy. Efektem ich pracy jest Roczny Raport Warsaw Security Forum 2026, „Securing Europe from the Eastern Flank to the High North: Strategy for the Nordic-Baltic-Polish Group” („Bezpieczeństwo Europy od wschodniej flanki po Daleką Północ. Strategia dla grupy nordycko-bałtycko-polskiej”). Raport wzywa do wypracowania wspólnej, długofalowej europejskiej strategii wobec Rosji – uzgodnionej, zanim kolejna runda negocjacji między Ukrainą a Rosją albo wywołany przez Rosję kryzys zmuszą rządy do improwizacji.

„Europa nie może budować swojej strategii bezpieczeństwa na założeniu, że koniec wojny w Ukrainie automatycznie zniesie zagrożenie ze strony Rosji. Musimy przygotować się na to, co nastąpi po wojnie, wzmocnić odstraszanie NATO i zadbać o to, by państwa wschodniej i północnej flanki NATO miały realny wpływ na kształt architektury bezpieczeństwa, która ma je chronić” – prof. Katarzyna Pisarska, Przewodnicząca Warsaw Security Forum.

“Zagrożenie nie kończy się wraz z wojną”

Zakończenia walk w Ukrainie nie należy mylić z końcem szerszej konfrontacji Europy z Rosją w obszarze bezpieczeństwa. Raport wzywa do uzgodnienia wspólnych europejskich czerwonych linii jeszcze przed rozpoczęciem negocjacji, utrzymania sankcji do czasu weryfikowalnej zmiany postępowania Rosji, żądania wycofania rosyjskiej broni jądrowej z Białorusi oraz wpisania demilitaryzacji obwodu królewieckiego do agendy przyszłych rozmów o europejskiej architekturze bezpieczeństwa.

To samo podejście strategiczne powinno objąć rosyjskie działania hybrydowe. Raport proponuje utworzenie stałego regionalnego mechanizmu wymiany informacji wywiadowczych i oceny zagrożeń, a obok niego – skoordynowanych procedur przypisywania odpowiedzialności i reagowania na naruszenia przestrzeni powietrznej przez drony, sabotaż oraz ataki na infrastrukturę krytyczną. Kontrybutorzy dowodzą również, że długotrwała kampania hybrydowa powinna móc uruchomić artykuł 5 traktatu waszyngtońskiego nawet wówczas, gdy żaden pojedynczy incydent nie przekracza samodzielnie progu jego zastosowania.

Silniejsze odstraszanie nuklearne NATO

Choć raport w obecnych warunkach politycznych nie rekomenduje budowy narodowych arsenałów jądrowych przez państwa wschodniej flanki NATO, wzywa do wzmocnienia odstraszania konwencjonalnego, zbiorowego odstraszania nuklearnego Sojuszu oraz do pełniejszego udziału regionu nordycko-bałtycko-polskiego w programie NATO Nuclear Sharing.

Obecne rozwiązania w ramach nuclear sharing opierają się na amerykańskich bombach B61 rozmieszczonych w pięciu państwach sojuszniczych, podczas gdy państwa przyjęte do NATO po zimnej wojnie, w tym Polska, pozostają poza tym mechanizmem. Dlatego raport wzywa państwa regionu do wspólnego działania na rzecz wyjścia poza ograniczenia związane z Aktem Stanowiącym NATO–Rosja z 1997 roku, który Rosja wielokrotnie naruszyła.

Celem nie jest tworzenie odrębnych arsenałów narodowych, lecz pełne osadzenie regionu w architekturze odstraszania nuklearnego NATO. Szerszy udział wzmocniłby odstraszanie, utrudnił rosyjskie planowanie wojskowe i dał najbardziej narażonym członkom Sojuszu większy wpływ na kształt postawy bezpieczeństwa, która ma ich chronić.

Od Dalekiej Północy po przesmyk suwalski: jeden teatr bezpieczeństwa

Raport wzywa, by Daleką Północ, Morze Bałtyckie i wschodnią flankę NATO traktować jako jeden, wewnętrznie powiązany teatr strategiczny.

Wśród rekomendacji znalazły się: przystąpienie Polski do Joint Expeditionary Force, powołanie stałego morskiego zespołu zadaniowego do ochrony krytycznej infrastruktury podmorskiej i przeciwdziałania rosyjskiej flocie cieni, a także utworzenie kontrolowanej strefy obrony powietrznej nad przesmykiem suwalskim pod polsko-litewskim kierownictwem.

Kontrybutorzy postulują również głębszą współpracę regionalną w produkcji zbrojeniowej, zwłaszcza w zakresie dronów i technologii antydronowych, aby wzmocnić interoperacyjność i odporność.

Przesłanie jest jednoznaczne: Europa musi już teraz przygotować się na środowisko bezpieczeństwa, które nastanie po wojnie w Ukrainie.

Zagrożenie nie kończy się wraz z wojną.

Grupa robocza Rocznego Raportu WSF 2026

Roczny Raport WSF 2026 został przygotowany przez zespół analityczny Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego wraz z grupą roboczą 27 kontrybutorów z regionu.

Contributors:

● Minna Ålander — Analyst, Stockholm Center for European Studies (Sweden)

● Heikki Autto — Member of Parliament, Chair of the Defence Committee (Finland)

● Pawel Bartoszek — Member of Parliament, Chair of the Foreign Affairs Committee (Iceland)

● Władysław Teofil Bartoszewski — Secretary of State, Ministry of Foreign Affairs (Poland)

● Paweł Bliźniuk — Member of the Sejm (Poland)

● Lt. Gen. Piotr Błazeusz — Polish Military Representative to the NATO and the EU Military Committees (Poland)

● Krzysztof Bosak — Deputy Speaker of the Sejm (Poland)

● Kęstutis Budrys — Minister of Foreign Affairs (Lithuania)

● Espen Barth Eide — Minister of Foreign Affairs (Norway)

● Aron Emilsson — Member of Parliament, Chair of the Foreign Affairs Committee (Sweden)

● Adam Guibourgé-Czetwertyński — Undersecretary of State, Ministry of Climate and Environment, 2019–2023 (Poland)

● Thórdís Kolbrún R. Gylfadóttir — Ambassador of Iceland to the United Kingdom; Minister for Foreign Affairs, 2021–2024 (Iceland)

● Jakob Henningsen — Ambassador of Denmark to Poland

● Toomas Hendrik Ilves — President of Estonia, 2006–2016

● Giedrimas Jeglinskas — Member of Parliament, 2024–2026; Assistant Secretary General of NATO, 2019–2022 (Lithuania)

● Zanda Kalnina-Lukaševica — Vice-Speaker of the Parliament (Latvia)

● Gabrielius Landsbergis — Minister of Foreign Affairs, 2020–2024 (Lithuania)

● Linas Linkevičius — Ambassador of Lithuania to Sweden; Member of the Warsaw Security Forum International Advisory Council

● Marko Mihkelson — Member of Parliament, Chair of the Foreign Affairs Committee (Estonia)

● Kari Osland — Director of the Norwegian Institute of International Affairs (Norway)

● Agnieszka Pomaska — Member of Parliament, Chair of the European Union Committee (Poland)

● Dovile Šakalienė — Member of Parliament; Minister of Defence, 2024–2025 (Lithuania)

● Andres Sutt — Minister of Energy and the Environment (Estonia)

● Pierre Thévenin — Research Fellow, SIPRI (France/Sweden)

● Margus Tsahkna — Minister of Foreign Affairs (Estonia)

● Tytti Tuppurainen — Member of Parliament (Finland)

● Anna Wieslander — Director for Northern Europe, Atlantic Council (Sweden)

Redakcja: Katarzyna Pisarska, Maciej Dachowski, Ewelina Załuska. Autorzy: Katarzyna Pisarska, Tomasz Smura, Maciej Dachowski, Maciej Filip Bukowski, Karolina Pawlik, Sebastian Czub, Patryk Litwiński, Ewelina Załuska.

Informacje redakcyjne

Roczny Raport WSF 2026 dostępny jest do pobrania pod adresem warsawsecurityforum.org/wsf-2026/report/.

Wydawca: Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego, ul. Oleandrów 6, 00-629 Warszawa, https://pulaski.pl/.

Patronat „Rzeczpospolitej” i rp.pl