Kowalow zmarł dzisiejszej nocy we śnie, o jego odejściu poinformował syn.

Czytaj także:

Siergiej Kowalow: Nie wystarczy mówić "demokracja"

W 1974 roku został aresztowany za "propagandę i agitację antyradziecką". Przez siedem lat przebywał w obozach pracy w regionie permskim oraz więzieniu w Czystopolu, kolejne trzy na wewnętrznym zesłaniu na Kołymie. Po tym, jak I sekretarzem KC KPZR w 1985 roku został Michaił Gorbaczow, pozwolono mu wrócić do Moskwy, gdzie wrócił też do działalności politycznej i społecznej.

W styczniu 1991 roku współtworzył Deklarację Praw Człowieka i Obywatela oraz odegrał wiodącą rolę przy opracowaniu jednego z rozdziałów obecnej Konstytucji Rosji pt. „Prawa i Wolności Człowieka i Obywatela”, a także szeregu ustaw federalnych dotyczących tej problematyki.

Siergiej Kowaliow był pierwszym rzecznikiem praw człowieka w Federacji Rosyjskiej. Krytykował władze za wojnę w Czeczenii, zajmował się poszukiwaniem i uwolnieniem rosyjskich jeńców wojennych. Kowalow krytykował też ostro politykę Władimira Putina, w tym przede wszystkim zajęcie Krymu.

Był trzykrotnie nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla - w latach 1995, 1996 i 2004.

Prezydent Lech Kaczyński w 2009 roku przyznał mu Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP.