Policjanci mają problem z agresją

Kilkadziesiąt zarzutów dotyczących użycia przemocy na służbie oraz we własnych domach usłyszeli w 2014 r. policjanci w sprawach ujawnionych przez Biuro Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji. Tak wynika z raportu BSW, które zajmuje się najpoważniejszymi takimi przypadkami.

Niemal dwukrotnie zwiększyła się liczba zarzutów dotyczących przemocy domowej policjantów – z 13 takich czynów w 2013 r. do 23 w ubiegłym (otrzymało je 15 funkcjonariuszy, o sześciu więcej niż rok wcześniej). Najbardziej – z czterech do 12 – przybyło przypadków znęcania się nad rodziną. Inne zarzuty dotyczyły np. molestowania nieletniej i uporczywego nękania.

Czasem dochodzi do dramatów. Jak w Kuźni Raciborskiej, gdzie policjant zastrzelił żonę, też policjantkę, i półtorarocznego synka, po czym popełnił samobójstwo. Już wcześniej były skargi na jego porywcze zachowanie.

– Pracownicy służb mundurowych są w grupie wysokiego ryzyka, są bardziej niż inni narażeni na dopuszczanie się przemocy – mówi Luis Alarcon Arias, psycholog i prezes Stowarzyszenia na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia. Dlaczego? – Policja jest instytucją autorytarną, opartą na rozkazach i posłuszeństwie, co powoduje, że niektórzy funkcjonariusze pewne zachowania przenoszą do domu i wprowadzają do relacji społecznych – tłumaczy.

Żonom mundurowych trudniej się bronić. – Kobiety mają głębokie, choć mylne przekonanie, że nic nie wskórają, ponieważ mąż gnębiciel „ma plecy" – dodaje.

Jak wyjaśnia, strategie pomocy ofiarom są różne: poczynając od tego, jak nauczyć się uciekać, aż po złożenie zawiadomienia do prokuratury.

Rośnie też liczba zarzutów o stosowanie przemocy na służbie. Było ich 58 (rok wcześniej 50), a BSW postawiła je 45 policjantom (rok wcześniej 42).

Z danych Prokuratury Generalnej wynika, że na najróżniejsze nadużycia funkcjonariuszy – nie tylko związane ze stosowaniem przemocy – obywatele skarżą się coraz częściej: w zeszłym roku skierowali 7604 zawiadomienia o przestępstwach policjantów i cywilów pracujących w policji (o 41 więcej niż w 2013 r.).

– Biorąc pod uwagę sięgającą kilkunastu milionów w skali roku liczbę wykonywanych przez policję rodzajów czynności służbowych, w których prawo dopuszcza stosowanie przymusu, liczba przypadków przemocy potwierdzonych w toku postępowań przygotowawczych prowadzonych w 2014 r. stanowi margines – zastrzega BSW.

– Reagujemy na każdy sygnał o przemocy stosowanej przez funkcjonariuszy – mówi rzecznik komendy Głównej Krzysztof Hajdas. On także przekonuje, że „takie zachowania to margines", i dodaje, że „przestępcy nieraz celowo rzucają podejrzenie na najbardziej dociekliwych policjantów, by wyeliminować ich ze śledztwa".

Niepokoić może jednak sprawa z Olsztyna. Gdy wyszła na jaw, okazało się, że problem dotyczy nie jednego funkcjonariusza, lecz całego wydziału. BSW wykryła tę sprawę w 2015 r. Zarzuty nadużycia uprawnień przez stosowanie gróźb i bicie prokuratura postawiła dotąd dziesięciu policjantom z pionu kryminalnego komendy miejskiej, kilku aresztowano. Ich sposobem na zdobycie zeznań było np. kopanie przesłuchiwanych, szarpanie, rażenie paralizatorem.