Bartosz Zwoliński: Kontrola rzeczywistości

Od 8 lipca 2026 r. ocena, czy umowa cywilnoprawna rzeczywiście pozostaje relacją niepracowniczą, przestała być wyłącznie ryzykiem przyszłego sporu sądowego – stała się również realnym przedmiotem bieżącej kontroli Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: „PIP”). Zmiana wynika z nowych kompetencji przyznanych inspektorom pracy, które istotnie wzmacniają ich rolę w weryfikowaniu podstaw zatrudnienia.

Najwięcej uwagi budzi możliwość stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Nie jest to jednak mechanizm działający automatycznie. Zanim dojdzie do wydania takiej decyzji, inspektor pracy powinien najpierw wystosować polecenie usunięcia naruszenia poprzez dostosowanie podstawy zatrudnienia do rzeczywistych warunków wykonywania pracy. Dopiero brak jego realizacji może prowadzić do wydania decyzji ustalającej stosunek pracy. Ale to nie wszystko. Równocześnie inspektorzy uzyskali możliwość wydawania poleceń dotyczących usuwania nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem umów cywilnoprawnych.