Zatrważający raport Ministerstwa Sprawiedliwości o resocjalizacji więźniów

Co drugi po wyroku wraca do celi. By tak się nie działo, trzeba lepszej resocjalizacji.

Aktualizacja: 21.11.2018 10:13 Publikacja: 20.11.2018 18:08

Zatrważający raport Ministerstwa Sprawiedliwości o resocjalizacji więźniów

Foto: Fotorzepa, Piotr Nowak

W całym kraju za kratami przebywa dziś ponad 73 tys. więźniów. Co czwarty może tam wrócić po odbyciu kary. To – jak wynika z raportu Ministerstwa Sprawiedliwości – i tak lepiej niż jeszcze trzy lata temu. Co decyduje o tym, że skazani wracają za kraty? Więziennicy nie mają wątpliwości: strach przed wolnością jest prawie tak duży, jak strach przed zamknięciem.

Czytaj także: Resocjalizacja a relacje rodzinne skazanych

Zawiasy nie straszą

Resort sprawiedliwości zebrał najnowsze dane o powrotności do przestępstwa, recydywy i sposobów, jakimi MS walczy dziś o prawe życie tych, którzy wychodzą na wolność. Co z nich wynika? Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości odpowiedzialny za więziennictwo, informuje, że wskaźnik powrotności do przestępstwa w latach od 2011 do 2015 wynosił 40,1 proc., w latach od 2012 do 2016 już 38, 9 proc.

Skąd ten lepszy wynik? Powody są dwa, jak twierdzi Jaki. Po pierwsze – spada przestępczość. Po drugie – po zmianach, do których doszło w 2015 r. sądy orzekają mniej kar w zawieszeniu. A to najczęściej skazani właśnie na nie wracają do przestępstw. Powód? - Kara w zawieszeniu to żadna kara - twierdzą karniści.

- Ponad 50 proc. skazanych na więzienie w zawieszeniu wraca do przestępstwa już w pierwszym roku po uprawomocnieniu się wyroku. Ponad 25 proc. skazanych popełnia kolejne przestępstwo w ciągu pięciu lat od pierwszego wyroku – wynika z najnowszych statystyk Ministerstwa Sprawiedliwości.

Czy winne są sądy?

– Kierowców złapanych na jeździe pod wpływem alkoholu po raz drugi, trzeci czy czwarty sądy mogą karać bezwzględnym więzieniem już od kilku lat. Ale z tego prawa, nawet wobec recydywistów, korzystają średnio w jednym przypadku na cztery – mówi adwokat Maciej Słomczyński.

Mało wychowawcze jest też ukaranie jedynie grzywną.

– Dla sprawców dobrze sytuowanych działanie wychowawcze takiej kary jest żadne – uważa adwokat.

– Skazany zaraz po jej uiszczeniu zapomina, że został ukarany. I najczęściej popełnia identyczne przestępstwo.

Zagraniczne kompleksy

Jak wypadamy na tle Europy?

-Wyniki dotyczące ogólnej recydywy w Polsce przedstawiają się korzystnie na tle analiz z krajów UE: Wielka Brytania, Szwecja, Francja - uważa MS. Przykład? Ogólna powrotność do przestępstwa w Polsce w ciągu 5 lat to około 25, 5 proc. Wartość tego wskaźnika w Wielkiej Brytanii wynosi tyle już po roku od odsiadki. U nas ogólna powrotność do przestępstwa w pierwszym roku po prawomocnym skazaniu wynosi ok. 13 proc.

MS przyjrzało się sprawie bardziej szczegółowo. Opracowało wskaźnik powrotności do przestępstwa w ciągu pięciu lat po opuszczeniu kryminału. Oparło się na danych zawartych w Krajowym Rejestrze Karnym. Co z nich wynika? 18, 2 proc skazanych (blisko 10 tys osób) którzy zakończyli odbywanie kary w 2011 r popełniło ponownie przestępstwa a 40, 1 proc (blisko 20 tys osób) w ciągu pięciu la

Przygotowanie więźnia do wyjścia na wolność trwa średnio pół roku. Niestety, mimo resocjalizacji i spotkań z terapeutami, większość i tak wcześniej czy później wraca za kraty. Dlaczego tak się dzieje?

- Byłym osadzonym w readaptacji przeszkadza lęk - tłumaczy Paweł Moczydłowski, b. szef służby więziennej.

Najczęściej na drogę przestępczą wracają skazani na więzienie w zawieszeniu. Kolejne miejsca na liście kar zajmują: grzywna samoistna bezwzględna – 20 proc. skazanych wraca do działalności przestępczej; ograniczenie wolności bezwzględne – 14 proc.; pozbawienie wolności bezwzględne –11 proc.; ograniczenie wolności z zawieszeniem – 1 proc.

Wstęp do wolności

MS twierdzi, że robi wiele by pomóc żyć na wolności. Proponuje programy Trening zastępowania agresji (trwa 3 miesiące); Szukam Pracy - to program szkolenia w Klubie Pracy; program dla skazanych za jazdę po pijanemu ; duluth - program dla skazanych za przemoc domową; motywator - dla tych, którzy chcą się zmienić.

Czy więzienie skutecznie resocjalizuje? Niekoniecznie. – Więźniowie z najdłuższymi wyrokami rezygnują z udziału w subkulturze, grypsowania itd. Robią wszystko, by jak najszybciej przystosować się do życia w celi – uważa dr Moczydłowski. – To właśnie oni najczęściej próbują dostać się na studia i je skończyć, zdobyć konkretny zawód. Utrzymują kontakty z rodziną i znajomymi, którzy nie skreślili ich ze swojego życia. ©?

Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność