Susza: Jak można pomóc rolnikom

Z danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że tegoroczna susza dotknęła upraw na obszarze około 800 tys. ha.

– Te informacje nie są ostateczne – zastrzega Witold Katner, rzecznik prasowy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. – Ostateczne dane o stratach będą znane dopiero wówczas, gdy prace zakończą komisje powoływane przez wojewodów, ale na wniosek właściwego wójta – wskazuje rzecznik MRiRW.

We wniosku o powołanie komisji musi się znaleźć również ocena sytuacji w gminie, w szczególności zaś wskazanie rodzaju zjawiska powodującego straty, zgodnie z definicjami zawartymi w ustawie z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Za właściwe zakwalifikowanie niekorzystnego zjawiska atmosferycznego odpowiada wójt lub burmistrz. W niektórych przypadkach konieczna jest informacja potwierdzająca wystąpienie takiego zjawiska. Podczas suszy jest to tzw. monitoring suszy prowadzony przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach.

Pojęcia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, takiego jak: susza, grad czy powódź, nie należy utożsamiać z pojęciem stanu klęski żywiołowej, o którym mowa w ustawie z 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej. A to oznacza, że pomoc dla rolników nie jest uzależniona od tego, czy na danym terenie stan klęski żywiołowej został ogłoszony, czy też nie.

Kredyty i dopłaty

W ocenie Wiktora Szmulewicza, prezesa Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych, ogłoszenie na terenie całego kraju stanu klęski żywiołowej z powodu suszy z pewnością ułatwiłoby rolnikom ubieganie się o pomoc.

– W wielu rejonach, w których faktycznie wystąpiła susza, wojewodowie nie powołują komisji szacujących straty, ponieważ z informacji Instytutu w Puławach wynika, że w nich susza nie wystąpiła – mówi prezes Szmulewicz.

– Producenci rolni po oszacowaniu strat wynikłych z niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy, mogą korzystać z różnych form pomocy – mówi Witold Katner. – Są to m.in. preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji rolnej, odroczenia terminu płatności i rozłożenia na dogodne raty płatności składek na ubezpieczenie społeczne czy rozłożenie na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa – wymienia Katner.

Gdy straty w gospodarstwie rolnym (lub dziale specjalnym) wystąpiły na co najmniej 70 proc. powierzchni upraw, możliwe jest uruchomienie specjalnej pomocy, w formie dopłat ze środków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Taka rekompensata nie może przekroczyć równowartości 15 tys. euro. Gdy dojdzie do szkód do wysokości 30 proc. średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w gospodarstwie rolnym, pomoc może być udzielona w formule de minimis. Jeżeli straty są wyższe, zgodnie z unijnymi przepisami możliwa jest pomoc do wysokości 80 proc. (lub 90 proc.) kwoty obniżenia dochodu.

– Rolnicy mogą także ubiegać się o ulgi podatkowe w gminie – mówi Michał Nielepkowicz, doradca podatkowy, partner w kancelarii Nielepkowicz & Pławiak.

Szansa na ulgi

Takie ulgi, np. w podatku rolnym, udzielane są na wniosek. Jest to pomoc de minimis.