MEN przypomina o głównych zasadach związanych z organizacją rekolekcji, a wynikających z przepisów oświatowych.
Zgodnie z przepisami uczniowie uczęszczający na naukę religii organizowaną w szkołach publicznych uzyskują prawo do zwolnienia z zajęć szkolnych, aby uczestniczyć w trzydniowych rekolekcjach wielkopostnych, jeżeli rekolekcje te stanowią praktykę danego kościoła lub innego związku wyznaniowego. Wynika to z § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155, z późn. zm.). Jeżeli na terenie szkoły prowadzona jest nauka religii więcej niż jednego wyznania, kościoły i związki wyznaniowe powinny ustalić wspólny termin rekolekcji.
Szczegółowe zasady dotyczące organizacji rekolekcji powinny być przedmiotem ustaleń między organizującymi rekolekcje a szkołą.
Natomiast uczniom, którzy nie uczestniczą w rekolekcjach, szkoła bezwzględnie musi zapewnić w tym czasie opiekę lub inne zajęcia wychowawcze.
Według MEN zwolnienie uczniów z zajęć szkolnych na czas rekolekcji nie oznacza uzyskania przez nich dodatkowych dni wolnych od nauki, a jedynie ma na celu umożliwienie im uczestniczenia w rekolekcjach wielkopostnych.
- Warto zaznaczyć, że w tych dniach szkoła nie jest zwolniona z wypełniania funkcji wychowawczej i opiekuńczej. Tym samym jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo wszystkich uczniów. Dotyczy to zarówno uczniów odbywających rekolekcje, jak i tych, którzy w tym czasie uczestniczą na jej terenie w zajęciach opiekuńczych i wychowawczych. Szkoła ma prawo do kontroli obecności na zaplanowanych w tych dniach zajęciach - wyjaśnia resort Anny Zalewskiej.
Opiekę nad uczniami w czasie rekolekcji zapewniają nauczyciele religii. Dyrektor szkoły, jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa uczniów, może poprosić pozostałych nauczycieli o pomoc w zapewnieniu uczniom opieki w czasie ich przemieszczania się do miejsca odbywania się rekolekcji i w drodze powrotnej do szkoły.
- W tym przypadku dyrektor powinien jednak respektować prawo nauczycieli do wolności sumienia i wyznania - podkreśla MEN.
Resort wyjaśnia, że dni przeznaczone na rekolekcje są uwzględniane w planie organizacji roku szkolnego.
- Jeśli program rekolekcji ogranicza się np. tylko do jednej lub dwóch godzin zajęć w ciągu dnia, szkoła – w porozumieniu z organizującymi rekolekcje – może ustalić, że uczniowie uzyskują w tych dniach tylko częściowe zwolnienie z zajęć szkolnych. W pozostałym czasie uczniowie uczestniczą w zajęciach, zgodnie z ustalonym na te dni planem zajęć szkolnych - wskazuje MEN.
Ministerstwo zaznacza, że dyrektor szkoły mają obowiązek tak zaplanować roczny czas pracy szkoły, aby zapewnić pełną realizację przyjętych przez szkołę programów nauczania z poszczególnych zajęć edukacyjnych przy uwzględnieniu zwolnienia na rekolekcje.
Przypomnijmy, że w uzasadnieniu projektu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1603) MEN sugerował dyrektorom szkół podstawowych przeznaczenie na rekolekcje trzech z ośmiu dodatkowych dni wolnych ustanawianych przez dyrektorów szkół. Dni te mogą, ale nie muszą być przeznaczane na święta religijne. Problem w tym, że terminy ośmiu dni wolnych dyrektor musi ogłosić do 30 września, natomiast o terminie rekolekcji (które są organizowane na podstawie innego rozporządzenia - z 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, Dz. U. Nr 36, poz. 155 ze zm.) dyrektor dowiaduje się z przynajmniej miesięcznym wyprzedzeniem.
Dlatego dyrektorzy szkół nie włączają dni na rekolekcje w owe osiem "dyrektorskich" dni wolnych.