Grunt pod Marszałkowską w Warszawie tylko do zamiany

Martwy przepis ożył

Konsekwencje stanowiska NSA mogą się okazać niebezpieczne dla Warszawy. Mec. Józef Forystek przypomina, że art. 7 ust. 4 dekretu nie był nigdy stosowany w praktyce administracyjnej, czyli przez 70 lat. Od początku był przepisem martwym, a w decyzjach administracyjnych nie przyznano ani jednej nieruchomości zamiennej. Za jego niestosowanie nie przewidziano też żadnych sankcji i nigdy nie wydano aktu wykonawczego. Aż do wyroku Sądu Najwyższego z 2008 r. w sprawie Branickich uważano, że przyznanie nieruchomości zamiennej nie jest możliwe, gdyż takie prawo wygasło wraz z wejściem w życie ustawy gospodarce gruntami z 1985 r. Dopiero od tego wyroku SN można twierdzić, że art. 7 ust. 4 dekretu wciąż obowiązuje. Ponieważ jednak uzależnia przyznanie nieruchomości zamiennej od posiadania zapasu gruntów, miasto może stale odpowiadać, że go nie ma.

Ryszard Grzesiuła, wiceprezes Stowarzyszenia Dekretowiec, mówi, że dotychczas można było liczyć tylko na ugody. Teraz, gdy otworzyła się furtka do uzyskania nieruchomości zamiennych, znajdą się osoby, które zechcą z niej skorzystać. Jego zdaniem będą to głównie wnioski o nieruchomości zamienne za grunty zabrane pod ulice. Ważne jest, że wydane decyzje będzie kontrolował sąd. Jest to zresztą także w interesie miasta. Oferując nieruchomości zamienne, mogłoby zapobiegać oddawaniu boisk szkolnych i szkół, skwerów i innych obiektów użyteczności publicznej.

Sygnatura akt: I OSK 1441/13, I OSK 1802/13

Opinia dla „Rz"

Jan Stachura, adwokat, Kancelaria Adwokacka w Warszawie

Art. 7 ust. 4 dekretu o gruntach warszawskich nie został uchylony, ale nie był nigdy stosowany, a orzeczenia sądów w tej sprawie są rozbieżne. Staropolskie określenie „zaofiaruje", użyte w tym przepisie, wiąże tę czynność z konkretną przesłanką posiadania zasobu gruntów. Jeżeli ustawodawca podał taką przesłankę, przestaje to już być swobodne uznanie administracyjne. Można oceniać, czy miasto posiada zasoby gruntu i czy w ich ramach dysponuje nieruchomością zamienną. Gdyby stolica stosowała ten przepis, przestałoby być problemem oddawanie boisk szkolnych, zieleńców czy skwerów. NSA stwierdził co prawda, że uprawnień z art. 7 ust. 4 dekretu o gruntach warszawskich trzeba dochodzić w odrębnym postępowaniu. Powiedział to jednak ogólnie, nie określając, czy ma to być postępowanie administracyjne czy cywilne.