Autorzy pracy „Toward Understanding Free-Flowing Manual Object Contact: Real-Time Interaction Between Body Position and Object Type in 9-Month-Olds”, opublikowanej w czasopiśmie „Infancy”, przeanalizowali zachowania 80 dziewięciomiesięcznych niemowląt podczas swobodnej zabawy z różnymi przedmiotami.
Czytaj więcej
To, co dziecko je w pierwszych latach życia, może wpływać na funkcjonowanie jego mózgu jeszcze wiele lat później. Analiza 73 badań wskazuje, że nie...
Naukowcy przyjrzeli się swobodnej zabawie 9-miesięcznych niemowląt
Badanie przeprowadzili naukowcy z Babylabu Instytutu Psychologii PAN oraz dr Hana D'Souza z Uniwersytetu w Cardiff. Odbywało się ono w warunkach przypominających codzienne sytuacje – dzieci mogły samodzielnie zmieniać pozycję ciała i wybierać sposób zabawy. O wynikach poinformował na swoim profilu na Facebooku Babylab PAN.
Dotychczas naukowcy badali wpływ pozycji ciała w czasie zabawy i rodzaju przedmiotów wykorzystanych do niej oddzielnie. Zespół Babylabu Instytutu Psychologii PAN postanowił sprawdzić, jak oba czynniki działają jednocześnie podczas naturalnej zabawy niemowlęcia.
Jak czytamy w informacji Babylabu PAN, niemowlęta bawiły się zarówno niewielkimi przedmiotami, które można było łatwo chwytać i trzymać w dłoniach, jak i większymi, stacjonarnymi zabawkami, wymagającymi naciskania lub manipulowania ich elementami. Naukowcy analizowali częstotliwość kontaktów z przedmiotami oraz czas ich trwania.
Czytaj więcej
Małe dzieci uwielbiają bawić się na świeżym powietrzu. Teraz okazuje się, że ta forma spędzania wolnego czasu może pozytywnie wpływać na ich zdrowi...
Samodzielne siedzenie pomaga niemowlętom lepiej poznawać małe przedmioty
Wyniki pokazały, że dzieci częściej dotykały przedmiotów podczas samodzielnego siedzenia niż w innych pozycjach. Badacze zaobserwowali również, że większe, stacjonarne zabawki były dotykane częściej niż niewielkie przedmioty, które można było wziąć do ręki.
Najciekawszy okazał się jednak związek między pozycją ciała a rodzajem zabawki. Kontakty z niewielkimi, łatwymi do uchwycenia przedmiotami trwały znacznie dłużej wtedy, gdy niemowlę siedziało samodzielnie.
– Najciekawsze było jednak to, że samodzielne siedzenie wydłużało kontakt tylko z małymi, chwytnymi przedmiotami. W przypadku większych, statycznych zabawek pozycja ciała nie miała już tak dużego znaczenia – wyjaśnia Agata Kozioł, doktorantka Babylabu Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk i Szkoły Nauk Społecznych PAN, pierwsza autorka badania, cytowana na profilu Babylabu.
Zdaniem badaczy oznacza to, że wpływu pozycji ciała nie można analizować w oderwaniu od właściwości przedmiotu. To właśnie połączenie możliwości ruchowych dziecka i cech obiektu decyduje o tym, jak przebiega jego eksploracja.
Czytaj więcej
Czy kobiety są rzeczywiście „płcią piękną”? Czy ich twarze są oceniane jako atrakcyjniejsze niż twarze mężczyzn? Naukowcy postanowili to sprawdzić....
Pozycja niemowlęcia w czasie zabawy równie ważna jak zabawka
Autorzy interpretują wyniki w świetle teorii afordancji, zgodnie z którą możliwości działania pojawiają się w wyniku interakcji między organizmem a środowiskiem. W praktyce oznacza to, że ten sam przedmiot może stwarzać dziecku różne możliwości poznawania i zabawy – w zależności od tego, czy niemowlę siedzi, leży czy znajduje się w innej pozycji.
„Nasze wyniki pokazują, że dla rozwoju niemowlęcia znaczenie ma nie tylko to, czym się bawi, ale także to, w jakiej pozycji może tę zabawę podejmować. To właśnie połączenie możliwości ruchowych dziecka i właściwości przedmiotów tworzy warunki do nauki o otaczającym świecie” – podkreślają autorzy.
Autorzy zwracają również uwagę na to, że badanie pokazuje wartość obserwowania niemowląt w sytuacjach przypominających codzienne życie, kiedy mogą one swobodnie wybierać sposób poruszania się i przedmioty, z którymi chcą wchodzić w interakcje.
Zdaniem badaczy wyniki sugerują, że warto zapewniać niemowlętom różnorodne możliwości eksploracji. Dobrze, by miały dostęp do przedmiotów różniących się kształtem, rozmiarem, ciężarem czy fakturą. Szczególnie wartościowe są zabawki pozwalające odkrywać zależności przyczynowo-skutkowe – na przykład reagujące ruchem, światłem lub dźwiękiem na działania dziecka.
Równie ważne jest zapewnienie niemowlętom możliwości swobodnego poruszania się i ćwiczenia nowych umiejętności motorycznych.
„Każda spontanicznie przyjęta pozycja ciała i każdy samodzielnie wykonany ruch dostarczają dziecku cennych doświadczeń, które pomagają mu lepiej poznawać świat” – podkreślają badacze.
