W tym niecodziennym spotkaniu w gmachu World Trade Centre wzięło udział ponad 100 uczestników. Wśród nich byli przedstawiciele środowisk i organizacji żydowskich i polonijnych, ambasador RP w USA, minister kultury oraz twórcy Muzeum Historii Żydów. Zebrani odbyli wirtualną podróż po salach placówki, która ma być otwarta w pod koniec 2013 roku. Zobaczyli kilkuminutowy film opowiadający o wspólnej historii dwóch narodów żyjących obok siebie i razem od dziesięciu wieków.
– To będzie przede wszystkim muzeum edukacyjne – opowiadała dyrektor głównej wystawy, profesor Barbara Kirshenbladtt-Gimblett z New York University. – Chcemy, aby młodzi ludzie poznawali także historię życia milionów Żydów na ziemiach polskich, a nie tylko ich śmierci.
Sponsorami prezentacji byli polski miliarder Jan Kulczyk oraz amerykański deweloper Larry Silverstein, budujący m.in. kilka budynków World Trade Center. Kulczyk współfinansuje także samą ekspozycję w warszawskim Muzeum.
– Larry jest moim partnerem biznesowym, poza rodziną nie ma chyba bliższych relacji – mówi nam Jan Kulczyk, pytany, dlaczego zaproponował Silversteinowi wspólny udział w przedsięwzięciu. Przypomina, że 70 procent prywatnych datków na MHŻP pochodzi od prywatnych fundatorów właśnie z USA.
– To dlatego jesteśmy dziś w Nowym Jorku w tym symbolicznym dla tego miasta miejscu – wyjaśniał.
– Warszawskie muzeum będzie promować także Polskę. Zrozumieliśmy w porę, że to ostatni moment na odkurzenie pamięci obu narodów, karmionych nie tylko „stuleciami cierpienia", ale i wspólną radością, tradycją, językiem i tożsamością – stwierdził minister kultury Bogdan Zdrojewski. – Chcemy, aby osoby pochodzenia żydowskiego wyjeżdżały z Polski, mając w pamięci nie tylko obozy zagłady. To muzeum ma przypominać 1000 lat historii polsko-żydowskiej koegzystencji – mówił minister. Przypomniał, że jednym z inicjatorów utworzenia muzeum był prezydent Lech Kaczyński.
– A ja jestem dumny, że mój czas przypada po części na ten jedyny w swoim rodzaju akt kreacji, jakim jest budowa tego Muzeum – przyznał Zdrojewski.
Budowa gmachu MHŻP według projektu fińskiego architekta Rainera Mahlamäki jest już na finiszu. Najtrudniejszy element – wewnętrzną pofalowaną ścianę symbolizującą przejście przez Morze Czerwone – wybrańcy mogą już podziwiać. Odbiory techniczne potrwają do końca roku. Pierwsi goście zostaną wpuszczeni na wiosnę 2013 r., uroczyste otwarcie zaś zaplanowane jest na grudzień przyszłego roku. Wówczas właśnie ma być gotowa główna wystawa. Przyszły rok zostanie poświęcony tylko konstruowaniu i zapełnianiu wnętrz.
Placówka będzie pierwszym i jedynym muzeum na świecie poświęconym w całości historii Żydów z Polski. Koszt tej inwestycji – ponad 200 mln zł – pokryły władze Warszawy, Ministerstwo Kultury i prywatni darczyńcy.
—Tomasz Deptuła z Nowego Jorku, ikr
