Rosyjski atak, podczas którego doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej, nie był przypadkowy – ocenił wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Jak podkreślił, jego celem było również osłabienie współpracy państw zachodnich wspierających Ukrainę. Wśród wykorzystanych przez Rosję środków uderzeniowych znalazły się pociski manewrujące Ch-101 oraz drony Gerań-5, które w rzeczywistości przypominają niewielkie pociski manewrujące.

Ch-101: pocisk o zasięgu 3500 km

Ch-101 to stosunkowo nowoczesny rosyjski pocisk manewrujący przeznaczony do atakowania strategicznych celów na dużych odległościach. Według ukraińskich Sił Powietrznych podczas ataku Rosja wykorzystała łącznie 84 pociski manewrujące różnych typów, w tym Ch-101, Kalibr odpalane z okrętów podwodnych na Morzu Czarnym oraz Iskandery-K wystrzeliwane z mobilnych wyrzutni lądowych.

Pocisk Ch-101

Pocisk Ch-101

Foto: PAP

Pociski Ch-101 zostały odpalone z bombowców strategicznych Tu-95 i Tu-160. Ukraińskie siły powietrzne odnotowały start siedmiu maszyn Tu-95 oraz dwóch lub trzech Tu-160. Te ostatnie pozostają obecnie jednym z najsprawniejszych elementów rosyjskiego lotnictwa strategicznego. Starsze Tu-95 są natomiast coraz bardziej wyeksploatowane, a rosyjskie lotnictwo poniosło straty m.in. w wyniku ukraińskich ataków na lotniska. Jednym z nich była operacja „Pajęczyna” z czerwca 2025 roku.

Zasięg Ch-101 wynosi około 3500 km, dzięki czemu pociski mogą być wystrzeliwane z głębi terytorium Rosji, poza zasięgiem ukraińskiej obrony przeciwlotniczej. Ich wykrywanie i zestrzeliwanie utrudnia lot na bardzo małej wysokości, nawet kilka-kilkanaście metrów nad ziemią. Pociski wykorzystują również kilka niezależnych systemów naprowadzania, a nowsze wersje są wyposażone w wyrzutnie pułapek termicznych, mających zmylić pociski przeciwlotnicze naprowadzane na podczerwień. Ładunek bojowy Ch-101 waży około 450 kg.

Czytaj więcej

Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej. Ruszyła fala dezinformacji

Gerań-5: szybszy i trudniejszy do zwalczania

Gerań-5, określany jako dron, jest w rzeczywistości niewielkim pociskiem manewrującym. Przypomina Ch-101, ale jest od niego mniejszy, ma krótszy zasięg – około 900-1000 km – i przenosi ładunek bojowy o masie około 90 kg.

Rosyjski odrzutowy dron uderzeniowy Geran-5

Rosyjski odrzutowy dron uderzeniowy Geran-5

Foto: PAP

Jego istotną zaletą są niższe koszty produkcji, co pozwala Rosji wykorzystywać większą liczbę tych środków uderzeniowych. Masowe ataki mogą przeciążać ukraińską obronę przeciwlotniczą i przyspieszać zużywanie zapasów pocisków przechwytujących.

Gerań-5 jest także znacznie szybszy od powszechnie stosowanego przez Rosję modelu Gerań-2. Osiąga prędkość około 600 km/h, podczas gdy starszy wariant porusza się z prędkością około 200 km/h. Może również latać na wysokości 5-6 km, co utrudnia jego zwalczanie. Do przechwycenia takich celów potrzebne są pociski naziemnych systemów przeciwlotniczych lub samoloty myśliwskie.

Czytaj więcej

Rosja przekracza kolejne czerwone linie. Generał wskazuje, co powinna zrobić Polska

Ukraina od dawna apeluje o dostawy samolotów, pocisków powietrze-powietrze i amunicji do działek kalibru 20 mm. W ostatnich tygodniach takie wsparcie przekazywała jej również Polska.

Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że obiekty związane z rosyjskim atakiem spadły w trzech miejscowościach: Mołodyczu w powiecie jarosławskim, Rudniku nad Sanem w powiecie niżańskim oraz Nowym Lipowcu w powiecie biłgorajskim.