Rozmowa odbyła się w ramach webinaru „Audit Talks przy kawie", organizowanego przez Areta Audit. Moderowała ją Olga Petelczyc, a wzięły w niej udział: Ewa Sowińska – niezależna członkini Rady Nadzorczej Orlenu i przewodnicząca Komitetu ds. Zrównoważonego Rozwoju, Piotr Dmuchowski – prezes TFI PFR, oraz Ania Ciołkowska – zastępczyni CFO w Wirtualnej Polsce Holding. W wydarzeniu wzięło udział prawie 500 osób.

CFO jako łącznik strategii biznesowej i ESG

Pakiet Omnibus, upraszczający unijne przepisy o raportowaniu ESG, zmienił ton debaty publicznej. Jak zauważyła moderatorka Olga Petelczyc, otwierając dyskusję, rozmowa przesunęła się z samego raportowania w stronę pytania, jak zrównoważony rozwój przekłada się na wartość firmy.

Podobną tezę, z innej perspektywy, postawiła Ewa Sowińska, która od lat obserwuje środowisko dyrektorów finansowych. Podkreśliła, że bez zaangażowania CFO cała transformacja się nie uda, bo to właśnie te osoby potrafią łączyć różne obszary firmy i przekładać język regulacji na język biznesowy.

Z perspektywy inwestora patrzy na tę funkcję Piotr Dmuchowski, który określił CFO jako osobę „trzymającą przy ziemi" całą organizację – to przez pryzmat jego kompetencji fundusze często oceniają poziom profesjonalizacji firmy. Rola ta, jak dodał, staje się coraz bardziej strategiczna.

Praktyczny wymiar tych rozważań pokazała najnowsza strategia ESG Wirtualnej Polski. Jak opisała Ania Ciołkowska, powstawała ona w rozmowach z liniami biznesowymi, a nie odgórnych wytycznych działu ESG, tak by odpowiedzialność za cele spoczywała na ludziach faktycznie za nie odpowiadających – jej zdaniem strategii ESG nie da się bowiem oderwać od realnego biznesu.

Dane, taksonomia i dostęp do finansowania

Skalę wyzwania stojącego przed inwestorami opisał Piotr Dmuchowski: duży inwestor może mieć w portfelu kilkanaście tysięcy inwestycji, a taksonomia UE wymaga zebrania około 1300 punktów danych na każdą z nich – choć jego zdaniem nie wszytskie wskaźniki są jednakowo istotne dla oceniających.  Podkreślił, że spółki dostarczające spójne dane ESG ułatwiają pracę bankom i inwestorom, co przekłada się na łatwiejszy dostęp do finansowania.

Jak te dane przekładają się na realne pieniądze, pokazał przykład Wirtualnej Polski – jednej z pierwszych spółek w Polsce korzystających z instrumentu Sustainability Linked Loan. Pierwszą umowę podpisano w 2022 roku na pięć lat, a obecnie, jak relacjonowała Ania Ciołkowska, trwają negocjacje kolejnej. Oszczędności z tytułu spełnienia trzech wskaźników – udziału energii odnawialnej, liczby publikacji o tematyce środowiskowej oraz udziału kobiet w kadrze menedżerskiej – liczone są w setkach tysięcy złotych i można je reinwestować w kolejne inicjatywy ESG.

Ryzyko, należyta staranność i prawa człowieka

Firmy radzą sobie dziś lepiej z ryzykami środowiskowymi niż z należytą starannością w obszarze praw człowieka – zauważyła Ewa Sowińska. Przywołała określenie trafnie oddające istotę problemu: pozornie „miękkie" działania mogą mieć bardzo twarde, finansowe konsekwencje – od utraty finansowania po pogorszenie warunków kredytowania powiązanych z ratingiem. Z tego wynika jej rekomendacja: CFO nie powinien ograniczać roli do współpracy z komitetem audytu, ale uczestniczyć też w posiedzeniach komitetu ds. zrównoważonego rozwoju.

Z jej obserwacji jako biegłej rewidentki wynika też inny problem: polskie firmy potrafią powiedzieć, gdzie chcą być w 2030 czy 2035 roku, ale gorzej radzą sobie z celami na rok czy dwa do przodu. Dlatego, jej zdaniem, strategia biznesowa i strategia ESG powinny funkcjonować jako jeden spójny dokument – inwestorzy nie mają czasu, by śledzić kilka równoległych materiałów, a to CFO powinien doprowadzić do takiego ujednolicenia.

Zarządzanie danymi i rola audytu wewnętrznego

W praktyce zarządzanie danymi ESG w Wirtualnej Polsce wygląda tak, jak opisała Ania Ciołkowska: centralny koordynator ds. ESG współpracuje z osobami odpowiedzialnymi za ten obszar w grupie, a same dane – z faktur i zapisów księgowych – dostarcza controlling, tożsamy dla niej z działem finansowym. Nie przewiduje ona powstania odrębnej funkcji „księgowego ds. ESG" – bardziej naturalna wydaje się integracja z systemem raportowania finansowego. Największym wyzwaniem pozostaje liczenie śladu węglowego w zakresie trzecim, opartego dziś głównie na szacunkach, a nie twardych danych.

Perspektywę rady nadzorczej dołożyła Ewa Sowińska, podkreślając rolę audytu wewnętrznego jako gwaranta jakości raportowania oraz potrzebę przypisania celów ESG do konkretnych członków zarządu – czego oczekują zwłaszcza inwestorzy zagraniczni.

Wnioski

Dyskusja pokazała spójny obraz roli CFO, niezależnie od perspektywy rozmówców. Dyrektor finansowy staje się kluczowym ogniwem łączącym strategię biznesową ze zrównoważonym rozwojem – w relacji z radą nadzorczą i inwestorami, jak i w codziennym zarządzaniu danymi. Korzyści są wymierne: łatwiejszy dostęp do finansowania, mniejsze ryzyko regulacyjne, realne oszczędności z instrumentów takich jak SLL. Wspólnym mianownikiem pozostaje traktowanie ESG nie jako odrębnego obowiązku raportowego, lecz integralnej części strategii i zarządzania finansami firmy. Nagranie rozmowy dostępne jest bezpłatnie na platformie Arete Learning Platform

Patronem medialnym są „Rzeczpospolita” i rp.pl