Zmarły we wrześniu 2014 roku malarz, rzeźbiarz, autor instalacji, a także teoretyk sztuki, jest też współautorem dokumentu, który widzowie zobaczą we środę 13 stycznia o 19.05 w TVP Kultura. To bardzo starannie ułożona opowieść o bogatej twórczości artysty i jego filozoficznych przemyśleniach. Jest on nie tylko bohaterem filmu, ale i jego jedynym narratorem. Od razu jednak wypada uprzedzić, że nie jest to w żadnym stopniu opowieść zawierająca wątki z życia wzięte, a także, że nie jest zbyt prosta w odbiorze. Film jest wynikiem porozumienia pomiędzy realizatorami, a profesorem Janem Berdyszakiem i wieloletniej pracy w jego pracowni i na kilku wernisażach, które miały miejsce w ciągu ostatnich lat.

- Sztuka może dotknąć niepoznawanego, które nieustannie łączy się z niepewnością. U podstaw wszystkiego tkwi niepewność – mówi w filmie Jan Berdyszak.

Ową niepewność artysta próbował zapewne rozwiewać zagłębiając się w rozprawy naukowe i traktaty filozoficzne – kamera pokazuje kilka jego lektur:

Kandyńskiego „O duchowości w sztuce", Heideggera „Bycie i czas", Ingardena „Studia z estetyki"...

- Filozofia pozwala skonceptualizować koncepcje sztuki – wyjaśnia Berdyszak w filmie. – Sztuka musi mieć głębokie podstawy w rozumieniu.

Uważał, że intensywna praca związana jest z robieniem notatek, bo to werbalna możliwość powiedzenia tego samego. Niektóre notatki traktował jako szkic do projektu, inne powstawały już po ukończeniu dzieła.

Tworzył cyklami, nieraz realizując je równolegle.

Jan Berdyszak (1934-2014), absolwent rzeźby w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu, pierwszą ważną nagrodę otrzymał w roku 1956 na Ogólnopolskiej Międzyuczelnianej Wystawie Grafiki i Rysunku Kół Naukowych - była to III nagroda za gipsoryt dedykowany szwajcarskiemu kompozytorowi Arhurowi Honeggenowi. W 1960 r. otrzymał Nagrodę Artystyczną Klubu "Od Nowa" w Poznaniu za debiut w dziedzinie malarstwa i rysunku. Był laureatem konkursu na Międzynarodowym Quadriennale Praskim (1979), Międzynarodowego Triennale Rysunku we Wrocławiu (1992) oraz na Międzynarodowym Triennale Grafiki, Fredrikstad (1995). W 1978 otrzymał prestiżową Nagrodę im. Jana Cybisa.

Dokument „Jan Berdyszak" wyreżyserowali Ewa Fagas-Mielech i Piotr Mielech.

Zobacz także:

Dawid Bowie nie żyje