Start-upy na topie, choć o fundusze jest im coraz trudniej

Wspieranie start-upów jest dzisiaj bardzo modne – zwłaszcza wśród polityków – co nie znaczy, że jest im łatwo pozyskiwać fundusze na dalszy rozwój. Teoretycznie opcji jest dużo, czyli fundusze zalążkowe, inwestorzy, programy unijne, ale to niestety często tylko pozory.

– Aktywność funduszy venture capital w Polsce może wyglądać na intensywną, ale 89 proc. zainwestowanego kapitału w drugim kwartale 2016 r. dotyczy dwóch polskich spółek: DocPlannera oraz Brainly, w które zagraniczne fundusze zainwestowały odpowiednio 80 i 57 mln zł – mówi Bartosz Sobota, analityk inwestycyjny funduszu Inovo.

– W przypadku funduszy polskich ze wsparciem ze środków publicznych z końcem 2015 roku zakończył się okres inwestycyjny wielu funduszy KFK, NCBR i z unijnej „Innowacyjnej gospodarki", co wpłynęło na mniejszą liczbę transakcji VC w pierwszej połowie 2016 r. – dodaje.

Co z inwestorami?

W ankiecie, którą Inovo przeprowadziło wśród funduszy VC inwestujących w Polsce, ponad 25 proc. zadeklarowało jednak zwiększenie liczby inwestycji w drugiej połowie 2016 r. Przedstawiciele Inovo zwracają uwagę, że obecnie na liczbę inwestycji i wielkość inwestycji będą wpływały trzy czynniki: koniec okresów inwestycyjnych ostatnich funduszy KFK z końcem 2016 r., rozpoczęcie okresów inwestycyjnych funduszy Bridge Alfa dofinansowanych przez NCBR (w sumie 19 funduszy z 436 mln zł) oraz oczekiwanie na szczegóły ogłoszonego przez premiera Mariusza Morawieckiego wartego 3 mld zł programu Start in Poland.

– Sytuacja polskich funduszów inwestycyjnych typu seed jest podobna do sytuacji polskich start-upów. Wiele się nauczyły na swoich błędach przez ostatnie trzy–cztery lata. Mają duże kompetencje, ale niestety brakuje im pieniędzy na inwestycje, przynajmniej w obecnym roku – mówi Tomasz Szczęśniak, współzałożyciel Briefly, platformy pomagającej znaleźć lokal na każdą okazję.

Zwraca uwagę, że w Polsce brakuje przykładów kilkuletnich firm, które osiągają dużą dynamikę wzrostu przychodów. I to jest główny powód, dla którego funduszom ciężko zebrać prywatny kapitał, który mogłyby następnie zainwestować w nowe start-upy. Rodzimi inwestorzy wciąż wolą bezpieczne inwestycje, bo wciąż dużo projektów startupowych kończy się porażką.

Celem efekt skali

– W Polsce wciąż trwa polowanie na jednorożca, czyli start-up, który przebije się przez magiczną barierę 1 mld dol. Inwestorów interesują przede wszystkim projekty, które dają możliwość wyjścia na wielkie światowe rynki, jak USA czy Chiny – mówi Mirosław Godlewski, senior advisor w Boston Consulting Group oraz partner inwestycyjny w Hedgehog Fund. – Z uznaniem patrzę na firmy, które zdecydowały się skopiować pomysły sprawdzone na globalnych rynkach – o sukcesie decyduje nie tylko pomysł, ale głównie wykonanie, a Polska daje szansę rozwinięcia projektu na dość dużym rynku, ale odgrodzonym lokalnym językiem, kulturą czy regulacjami – dodaje.

Hedgehog Fund, w którym Godlewski pracuje, angażuje się przede wszystkim w projekty technologiczne, które dają szansę szybkiego zbudowania skali. – Potencjał międzynarodowej ekspansji jest wisienką na torcie – dodaje Mirosław Godlewski.

Mimo pewnych przeszkód transakcji stopniowo przybywa, Fundusz bValue.vc zainwestował 2,3 mln zł w Jobsquare, polską aplikację, która pomaga w szukaniu pracy tymczasowej. Dzięki wsparciu platforma chce umocnić się w Polsce oraz podbić rynki zagraniczne. – Inwestujemy w przedsięwzięcia znajdujące się na wczesnym etapie rozwoju, wyróżniające się unikatowym pomysłem, technologią lub modelem biznesowym, ale przede wszystkim – dużym potencjałem wzrostu w Polsce i za granicą – mówi Maciej Balsewicz, prezes bValue.vc.

Skąd start-upy mogą pozyskać fundusze

Możliwości ciągle jest sporo, ale funduszy europejskich jest znacznie mniej niż kilka lat temu:

- Fundusze typu seed – w Polsce działa ich nawet kilkadziesiąt. Inwestują w projekty na bardzo wstępnym etapie, obowiązuje ich często ścisła specjalizacja, np. interesują się tylko start-upami medycznymi czy edukacyjnymi. PARP w ramach wcześniejszych programów wspierał kilka takich inicjatyw. Zazwyczaj wyszukują bardzo pionierskie rozwiązania.