Dla bra­nży mię­snej świń­skie doł­ki i gór­ki – czy­li zmia­ny wiel­ko­ści po­gło­wia trzo­dy chlew­nej – nie są ni­czym no­wym. Jed­nak tak złej sy­tu­acji, jak w ostat­nich mie­sią­cach, nie by­ło już w Pol­sce od daw­na. – Ce­ny pro­duk­tów na pół­kach skle­po­wych nie na­dą­ża­ją za wzro­stem cen su­row­ca, się­ga­ją­cym nie­kie­dy kil­ku pro­cent w ska­li ty­go­dnia – mó­wi An­drzej Pa­wel­czak, rzecz­nik pra­so­wy Ani­mek­su, li­de­ra pol­skie­go ryn­ku mię­sa.

W dru­giej po­ło­wie grud­nia 2011 r. śred­nia ce­na ryn­ko­wa tucz­ni­ków w Pol­sce się­gnę­ła 165,73 eu­ro za 100 kg i prze­kro­czy­ła śred­nią ce­nę unij­ną o po­nad 5 eu­ro. By­ła też o 23 proc. wy­ższa niż przed ro­kiem. Bar­dziej, ale tyl­ko o 0,5 pkt proc., ce­ny tucz­ni­ków po­szły w tym cza­sie w gó­rę je­dy­nie w Cze­chach.

Eko­no­mi­ści cy­to­wa­ni przez Agen­cję Ryn­ku Rol­ne­go pro­gno­zu­ją, że w mar­cu 2012 r. ży­wiec wie­przo­wy mo­że kosz­to­wać 23 –  30 proc. wię­cej niż przed ro­kiem. W ślad za dro­gim su­row­cem bę­dą ro­sły ce­ny de­ta­licz­ne wie­przo­wi­ny. BGŻ sza­cu­je, że w czerw­cu 2012 r. mię­so, głów­nie za spra­wą wie­przo­wi­ny, mo­że być o 6 – 8 proc. dro­ższe niż rok wcze­śniej.

– Sy­tu­acja na ryn­ku wie­przo­wi­ny jest trud­na w ca­łej Eu­ro­pie. Dro­gie zbo­że, a co za tym idzie pa­sze, oraz ro­sną­ce kosz­ty, spowodowały, że opła­cal­ność pro­duk­cji trzo­dy znacz­nie spa­dła – wy­ja­śnia Wi­told Cho­iń­ski, pre­zes Związ­ku Pol­skie Mię­so.

Po­gło­wie trzo­dy chlew­nej w Pol­sce jest naj­ni­ższe od nie­mal czte­rech de­kad. GUS po­dał, że w lip­cu ubie­głe­go roku by­ło ok. 13,5 mln świń, o 9 proc. mniej niż rok wcze­śniej. Bra­nża nie wy­klu­cza, że w dru­giej po­ło­wie 2011 roku po­gło­wie spa­dło po­ni­żej 13 mln sztuk.

– Obec­nie trzo­dę chlew­ną pro­du­ku­je mniej niż 300 tys. go­spo­darstw – sza­cu­je Ta­de­usz Bli­char­ski, dy­rek­tor Pol­skie­go Związ­ku Ho­dow­ców i Pro­du­cen­tów Trzo­dy Chlew­nej Pol­sus. W 2009 r. by­ło ich w kraju ok. 415 tys. W Pol­sce pro­duk­cja trzo­dy jest na­dal roz­drob­nio­na (w Da­nii pro­du­ku­ją­cej nie­mal ty­le sa­mo wie­przo­wi­ny licz­ba pro­du­cen­tów jest nie­mal trzy ra­zy mniej­sza niż u nas), więc sam pro­ces kon­so­li­da­cji nie jest nie­ko­rzyst­ny. – Pro­ble­m po­le­ga na tym, że na ryn­ku nie są w sta­nie się utrzy­mać du­zi pro­du­cen­ci, któ­rzy za­in­we­sto­wa­li w roz­wój go­spo­darstw – mó­wi Bli­char­ski.

Brak su­row­ca w kra­ju to nieje­dy­ny pro­blem firm mię­snych. – Nie­ko­rzyst­nie na sy­tu­ację prze­twór­ców wpły­nę­ło ta­kże osła­bie­nie zło­te­go. Jesz­cze mniej opła­cal­ny stał się przez to im­port – wy­ja­śnia Ro­bert Ku­row­ski, ana­li­tyk Do­mu Ma­kler­skie­go Amer­Bro­kers.

- Jako importer netto wieprzowiny, przy obecnym słabym złotym, Polska stała się drogim rynkiem mięsa, tracącym swoją silną pozycję w Europie  - mówi Andrzej Pawelczak. Dodaje jednak, że Animex jest  największym polskim eksporterem mięsa i jego przetworów, więc obecny kurs ma dla firmy także pozytywne strony.

Na wyniki eksportowe nie narzeka nie tylko lider rynku. We­dług Mi­ni­ster­stwa Fi­nan­sów sprze­daż za­gra­nicz­na nie­prze­two­rzo­ne­go mię­sa wie­przo­we­go mogła zwiększyć się w pierw­szych dzie­wię­ciu mie­sią­cach 2011 r. o 29 proc.

Eksport nie uratuje jednak wyników przetwórni. – Ro­sną­ce ce­ny wie­przo­wi­ny nie bę­dą sprzy­ja­ły po­pra­wie ma­rż. Ze wzglę­du na ba­rie­rę po­py­to­wą oraz ma­le­ją­cą si­łę na­byw­czą kon­su­men­tów pro­du­cen­ci nie bę­dą w sta­nie prze­rzu­cić w całości ro­sną­cych kosz­tów su­row­ca na klien­tów – mó­wi Mo­ni­ka Kal­wa­siń­ska, ana­li­tyk Do­mu Ma­kler­skie­go PKO BP.

Według Kalwasińskiej, można spodziewać się przyspieszenia konsolidacji na rynku oraz zwiększenia się liczby upadłości w branży.

Firmy mięsne i hodowcy są przekonani, że odbudowa pogłowia nie będzie łatwa. - Wymaga ona nie tylko inwestycji w efektywne hodowle, ale także zmiany sposobu myślenia wielu hodowców, dla których utrzymanie się na rynku staje się coraz trudniejsze – uważa Pawelczak. - Egzaminu nie zdają na razie próby konsolidacji hodowli czy nawet łączenia się hodowców w tzw. grupy producenckie. Jest ich stanowczo za mało   – dodaje.