Dla szeroko rozumianej opozycji to nie jest dobry początek roku. Najpierw zaskakująca eskapada lidera Nowoczesnej, a potem budzące zdumienie informacje finansowe z KOD w szeregi krytyków władzy wprowadziły zapewne zmieszanie i zamieszanie. Na tym tle mniejszą rolę zdają się odgrywać pojedyncze, choć dość spektakularne, wizerunkowe wpadki polityków Platformy. Cała ta sytuacja osłabia zapewne opozycję w jej fundamentalnym sporze z władzą o uchwalenie budżetu, a także – co mniej może ważne – znajdzie pewnie swe odbicie w kolejnych sondażach.

Odkładając jednak na chwilę zarówno jedno, jak i drugie na bok, warto się zastanowić, jakie lekcje ostatnie wydarzenia polityczne niosą opozycji, a zwłaszcza jej głównej politycznej sile – Platformie Obywatelskiej? Jak dobrze bowiem wiadomo, strategia polityczna opozycji ma wpływ nie tylko na jej zdolność do przejęcia władzy w przyszłości, ale także na jakość systemu politycznego tu i teraz.

Polityk to brzmi dumnie

Pierwsza, dość chyba bolesna, lekcja dotyczy politycznego profesjonalizmu. W zamieszaniu, w którym przekroczono różne parlamentarne konwenanse i zwyczaje, przynajmniej przez chwilę, część posłów Platformy trochę się pogubiła, myląc rolę polityka z rolą publicysty, trybuna czy stańczyka.

To chwilowe qui pro quo można oczywiście zrozumieć. Swoją rolę odegrały tu zapewne i silne emocje, i naturalne zmęczenie, i przemożna (i, jak się okazuje, groźna) pokusa bycia ze swymi wyborcami bezpośrednio, online, jaką stwarzają media społecznościowe. Trudno też nie dostrzec zręczności, z jaką obóz rządzący podrzucał protestującej opozycji różne wygodne dla siebie tropy.

Ważne jest jednak co innego. Platforma, a miejmy nadzieję, że i cała klasa polityczna, przekonała się ponownie, iż nawet w czasie nadzwyczajnych emocji, nawet w epoce, gdy naszą wyobraźnią rządzi internet i rozmaite formaty kultury masowej, rola polityka pozostaje szczególna i wyjątkowa. A politycznego kapelusza niepodobna przekonująco nosić na zmianę, z kapeluszem dziennikarza, komentatora, parodysty lub wodzireja. I w czasach spokoju, i w czasach napięcia polityczne rzemiosło polega na tym samym. Jest nim refleks, dobre przygotowanie do publicznych wystąpień, pozbawiona patosu powściągliwość i niepozbawiona dystansu wobec siebie odpowiedzialność i skuteczność działania.

Tego oczekują od polityków wyborcy i tego wymaga dobro wspólne.

Czas dojrzewania

W perspektywie nieco dłuższej dużo istotniejsza wydaje się lekcja politycznej cierpliwości. Bo choć dziwić może nazywanie wydarzeń z 16 grudnia mianem puczu, to trudno oprzeć się wrażeniu, że w tym, dość chyba przypadkowym, politycznym spektaklu najbardziej radykalni krytycy rządu (w tym także niektórzy przedstawiciele opozycji) zbyt pochopnie dostrzegli oznaki politycznego przesilenia. Stąd być może dość radykalny ton i forma parlamentarnego protestu, za którymi nie widać jednak większego politycznego pomysłu.

I tu dochodzimy do lekcji politycznej cierpliwości. W demokracji bowiem władzę na ogół nie tyle zdobywa opozycja, ile na skutek własnych błędów lub zaniechań traci rząd. A ewentualna zmiana politycznych ról, w demokratycznym porządku, musi po prostu dojrzeć, niczym owoc. Albo poprzez upływ kadencji parlamentu i wyborczą decyzję rozczarowanego elektoratu, albo pod ciężarem politycznych porażek, błędów i wstrząsów, które dla większości społeczeństwa władzę czynią bezwładną, prowadząc do wyborów przyspieszonych.

Rzecz w tym, że żadna z obu przesłanek nie wystąpiła. Wiele wskazuje na to, że jesteśmy ciągle w pierwszej połowie politycznego meczu, a piłka jest wciąż w posiadaniu obozu władzy. Nawet bardzo krytyczni recenzenci obecnej władzy nie odmawiają jej ani prawa, ani obowiązku dalszego rządzenia, rozwiązywania realnych społecznych problemów i realizacji wyborczych obietnic.

Dlatego rolą opozycji, w tym Platformy, jest dziś przede wszystkim cierpliwa praca u podstaw: recenzowanie działań i zaniechań władzy, kompletowanie własnych szeregów, tworzenie przekonującej dla zwykłego Kowalskiego spójnej politycznej alternatywny. Tworzenie profesjonalnego politycznego gabinetu cieni, a nie gabinetu krzywych politycznych zwierciadeł, w którym dość łatwo przez pomyłkę sparodiować także samego siebie.

Mówiąc krótko, zadaniem opozycji jest dziś cierpliwe dojrzewanie i przygotowywanie się do chwili, gdy obecny mandat władzy rzeczywiście będzie się kończył lub wyczerpywał, a na horyzoncie pojawią się wybory.