Stalking: polskie sądy coraz surowsze dla prześladowców

W 2011 r. do kryminału trafiła za to jedna osoba; w 2016 r. już 128 osób. Takich spraw będzie coraz więcej – twierdzą prawnicy. I tłumaczą, że rosną możliwości i sposoby nękania.

Jest też szansa na surowsze wyroki. Policja, prokuratura i sądy uczą się prowadzenia takich spraw.

Serce nie sługa

Jakie formy przybiera nękanie? Prześladowcy stosują całą gamę sposobów, by dokuczyć ofiarom. Najczęściej wysyłają im esemesy z wyzwiskami, obelgami, czasem również groźbami. Podobne treści mają e-maile. Rzadziej są to głuche telefony (choć w kilku sprawach ich liczba dochodziła do stu dziennie), wystawanie pod domem (jeden z prześladowców grał nawet na gitarze pod balkonem dziewczyny) śledzenie czy nachodzenie w domu lub w pracy. Sporadycznie ofiary dostawały niechciane prezenty. Dominowały kwiaty i słodycze, ale były nawet biżuteria i bielizna. Najosobliwszy prezent dostał mąż zdradzający żonę. Już po rozwodzie zamówiła trumnę, którą dostarczono mu do domu na urodziny.

Jak w tych sprawach wyrokują sądy? Są coraz surowsze.

W 2015 r. skazano za stalking w sumie 1018 osób, w tym 216 na grzywnę, 123 na karę ograniczenia wolności, 93 na karę pozbawienia wolności i 176 na grzywnę orzeczoną obok kary pozbawienia wolności.

Rok później, w 2016 r., orzecznictwo sądów wyglądało następująco: skazano 1168 osób, w tym 360 na grzywnę, 256 na ograniczenie wolności, 542 na więzienie, 12 na karę mieszaną (więzienie i ograniczenie wolności) i 95 na grzywnę plus pozbawienie wolności.

Trudno się sądzić

Adwokat Zbigniew Roman prowadził kilka spraw o nękanie. Nie dziwią go więc najnowsze statystyki, z których wynika, że coraz częściej tego rodzaju sprawy trafiają do sądów wraz z aktem oskarżenia.

– Organy ścigania dopiero się uczą rozpoznawania niebezpiecznych zachowań, które na początku wyglądają na bezpieczne – mówi adwokat. I dodaje, że to bardzo ważne, bo niewinne nękanie może się przerodzić w groźby karalne, a nawet w coś gorszego. Wówczas na reakcję jest już za późno.

– Najtrudniejsze w tych sprawach jest pozyskanie jak najwięcej dowodów – uważa z kolei Marta Lech, warszawska adwokatka. I dodaje, że dlatego tak ważne jest zgłoszenie przestępstwa przed upływem terminu przechowywania danych przez operatorów telefonicznych – twierdzi. Potem sprawa staje się nie do udowodnienia. I podaje przykład.

– W jednej ze spraw prowadzonych przez moją kancelarię oskarżona miesiącami śledziła byłego partnera. Czekała przed pracą i domem, nagabywała go. Udowodnienie tego przed sądem, a więc i ukaranie sprawczyni byłoby niemożliwe, gdyby nie ustalenie u operatora miejsc logowania jej telefonu – mówi mecenas.

I dodaje, że kiedy adwokat jest w stanie zabezpieczyć dowody natarczywego zachowania, sąd ma łatwiejsze zadanie.